บทความฟื้นวิชาการ: การฝึกอบรมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ สาขาเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยวในประเทศไทย และต่างประเทศ

ผู้แต่ง

  • จุฑามาศ วงศ์สุธีรา นิสิตแพทย์ชั้นปีที่ 6 คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
  • ธิดาพร เหล่าลือเกียรติ นิสิตแพทย์ชั้นปีที่ 6 คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
  • สาธิณี ชูเชิด ภาควิชาเวชศาสตร์ครอบครัว คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
  • ณตพล ศุภณัฐเศรษฐกุล ผู้ให้ติดต่อ, หน่วยสนับสนุนการเรียนรู้ภาษาต่างประเทศทางการแพทย์ ภาควิชาพยาธิวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร

คำสำคัญ:

เวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยว, การฝึกอบรมแพทย์ประจำบ้าน, การฝึกอบรมทางด้าน เวชศาสตร์การท่องเที่ยว, แพทยศาสตรศึกษา

บทคัดย่อ

          การเดินทางและท่องเที่ยวอาจส่งผลให้เกิดปัญหาสุขภาพตามมาได้ ทั้งปัญหาสุขภาพที่เกิดขึ้นกับตัวนักท่องเที่ยวเอง และปัญหาสุขภาพของประชาชนทั่วไปที่เกิดจากนักท่องเที่ยว สาขาวิชาเวชศาสตร์ป้องกัน แขนงเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยวเน้นความสำคัญในการดูแลสุขภาพของนักท่องเที่ยวทั้งก่อนเดินทาง ระหว่างเดินทาง และหลังการเดินทางท่องเที่ยว รวมทั้งเฝ้าระวัง และป้องกันโรคที่อาจเกิดการระบาดตามมาจากนักท่องเที่ยวด้วย ในประเทศไทยได้จัดให้มีการฝึกอบรมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ
สาขาเวชศาสตร์ป้องกัน แขนงเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยวเป็นประเทศแรกตั้งแต่ปี 2557 ที่ผ่านมา หลักสูตรการฝึกอบรมมีระยะเวลา 3 ปี อยู่ในความรับผิดชอบของสมาคมเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทยและแพทยสภา มีสถาบันฝึกอบรมหลัก 2 แห่ง ได้แก่ คณะเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล และสถาบันเวชศาสตร์ป้องกันศึกษา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข โดยสามารถรับเข้าฝึกอบรมได้สถาบันละ 5 คนต่อปี ในต่างประเทศ มีการฝึกอบรมทางด้านเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยวแตกต่างกัน หลายหลักสูตร ส่วนใหญ่เป็นการฝึกอบรมระยะสั้น โดยผู้เข้ารับการฝึกอบรมอาจเป็นแพทย์ พยาบาล หรือบุคลากรทางการแพทย์อื่นที่สนใจและปฏิบัติงานทางด้านเวชศาสตร์การท่องเที่ยวได้ รวมทั้งมีการสอบเพื่อประกาศนียบัตรรับรองความรู้ในระดับสากลด้วย บทความนี้ได้รวบรวมแหล่งข้อมูลและเว็บไซต์ของหน่วยงาน เพื่อเป็นแนวทางสำหรับนักศึกษา แพทย์ และผู้ที่สนใจศึกษาต่อทางด้านเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยวต่อไป

เอกสารอ้างอิง

1. Thai Travel Clinic คลินิกเวชศาสตร์ท่องเที่ยวและการเดินทาง [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: โรงพยาบาลเวชศาสตร์เขตร้อนมหาวิทยาลัยมหิดล. หลักสูตรการฝึกอบรมแพทย์ประจำบ้าน สาขาเวชศาสตร์ป้องกัน แขนงเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยว; c2548-61 [เข้าถึงเมื่อ 2 กุมภาพันธ์ 2561]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thaitravelclinic.com/th/resident-travel-medicine.html
2. วัชรพงศ์ ปิยะภาณี, พรเทพ จันทวานิช, บรรณาธิการ. เวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยว. กรุงเทพฯ: เนติกุลการพิมพ์; 2561.
3. สถิติด้านการท่องเที่ยวปี 2560 (Tourism Statistics 2017) [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. สถิตินักท่องเที่ยวชาวต่างชาติที่เดินทางเข้าประเทศไทย ปี 2560; 16 มกราคม 2561 [เข้าถึงเมื่อ 20 มีนาคม 2561]. เข้าถึงได้จาก: https://www.mots.go.th/more_news.php?cid=465&filename=index.
4. พงษ์ภาณุ เศวตรุนทร์. แถลงข่าวสถานการณ์ท่องเที่ยว เดือนธันวาคม ปี 2560 [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา; 16 มกราคม 2561 [เข้าถึงเมื่อ 20 มีนาคม 2561]. เข้าถึงได้จาก: https://www.mots.go.th/ewt_dl_link.php?nid=9882.
5. ประเวศ วะสี. ยุคสมัยแห่งการท่องเที่ยวและเวชศาสตร์การท่องเที่ยว. วารสารสมาคมเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทย 2558;5(1):75-8.
6. สมชัย บวรกิตติ. เวชศาสตร์การท่องเที่ยว Tourism Medicine. พุทธชินราชเวชสาร 2560;34(2):269-86.
7. ประเสริฐ ทองเจริญ. เวชศาสตร์การท่องเที่ยว. วารสารสมาคมเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทย 2555;2(2):116-8.
8. ประเสริฐ ทองเจริญ. โรคติดเชื้อ-โรคติดต่อ กับการเดินทาง. วารสารสมาคมเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทย 2557;4(1):80-4.
9. Leder K, Bouchaud O, Chen LH. Training in travel medicine and general practitioners: A long-haul journey!. Journal of Travel Medicine 2015;22(6):357-60. Doi: 10.1111/jtm.12240.
10. Piyaphanee W, Chanthavanich P. Residency training in travel medicine-a 3-year journey to become a specialist. Journal of Travel Medicine 2016;23(5):1-2. Doi: 10.1093/jtm/taw041.
11. ณตพล ศุภณัฐเศรษฐกุล. การเรียนการสอนนิสิตแพทย์แบบบูรณาการ เพื่อฝึกทักษะการเรียนรู้โดยเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ. พิษณุโลก: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยนเรศวร. 2559.
12. ณตพล ศุภณัฐเศรษฐกุล. สหวิทยาการระหว่างสาขาวิชามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และการแพทย์เพื่อประยุกต์ในการเรียนการสอนแพทยศาสตร์. ธรรมศาสตร์เวชสาร 2556;13(3):380-92.
13. Thai Travel Clinic คลินิกเวชศาสตร์ท่องเที่ยวและการเดินทาง [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: โรงพยาบาลเวชศาสตร์เขตร้อนมหาวิทยาลัยมหิดล. พิธีเปิดหลักสูตรการฝึกอบรมแพทย์ประจำบ้าน สาขาเวชศาสตร์ป้องกัน แขนงเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยว รุ่นที่ 1; 2 มิถุนายน 2557 [เข้าถึงเมื่อ 2 กุมภาพันธ์ 2561]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thaitravelclinic.com/th/Photo/opening-first-batch.html.
14. สำนักสารนิเทศ สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข. กรมควบคุมโรคเปิดอบรมแพทย์ประจำบ้าน สาขาเวชศาสตร์ป้องกัน แขนงเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยว รุ่นแรก; 9 มิถุนายน 2559 [วันที่เข้าถึง 2 กุมภาพันธ์ 2561]. เข้าถึงได้จาก: https://pr.moph. go.th/iprg/include/admin_hotnew/show_hotnew.php?idHot_new=83611.
15. กรมควบคุมโรค [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข. ประกาศรับสมัครแพทย์ประจำบ้าน สาขาเวชศาสตร์ป้องกัน แขนงเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยว ปีการศึกษา 2559; 7 เมษายน 2559 [เข้าถึงเมื่อ 2 กุมภาพันธ์ 2561]. เข้าถึงได้จาก: https://www.ddc.moph.go.th/login/filedata/Recruit%20Residency_070459.pdf.
16. ศูนย์เวชบัณฑิตศึกษาแห่งประเทศไทย [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: แพทยสภา. ประกาศแพทยสภาที่ 89/2560 เรื่องการกำหนดประเภทสาขาและคุณสมบัติของผู้มีสิทธิเข้ารับการฝึกอบรมแพทย์ประจำบ้าน สาขาประเภทที่ 1 และ 2 ประจำปีการฝึกอบรม 2561; 29 กันยายน 2560 [เข้าถึงเมื่อ 2 กุมภาพันธ์ 2561]. เข้าถึงได้จาก: https://tmc.or.th/pdf/files_tmc1-2_2561_29-09-2560.pdf.
17. ข่าว/ประกาศ แพทยสภา [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพมหานคร: แพทยสภา. ประกาศรับสมัครแพทย์ประจำบ้านและการขอขึ้นทะเบียนแพทย์ใช้ทุน/แพทย์ปฏิบัติงานเพื่อการสอบวุฒิบัตร ประจำปี การฝึกอบรม 2560 รอบที่ 1; 13 กันยายน 2559
[วันที่เข้าถึง 2 กุมภาพันธ์ 2561]. เข้าถึงได้จาก: https://tmc.or.th/detail_news.php?news_id=937.
18. Thai Travel Clinic คลินิกเวชศาสตร์ท่องเที่ยวและการเดินทาง [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: โรงพยาบาลเวชศาสตร์เขตร้อนมหาวิทยาลัยมหิดล. การรับสมัครแพทย์ประจำบ้านสาขาเวชศาสตร์ป้องกัน แขนงเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยว คณะเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล ประจำปีการศึกษา 2561; c2548-61 [วันที่เข้าถึง 2 กุมภาพันธ์ 2561]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thaitravelclinic.com/th/FrontNews/resident-application-2561.html.
19. สถาบันเวชศาสตร์ป้องกันศึกษา [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. ประกาศรับสมัครแพทย์ประจำบ้านสาขาเวชศาสตร์ป้องกัน แขนงเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยว สถาบันเวชศาสตร์ป้องกันศึกษา กรมควบคุมโรค ประจำปีการฝึกอบรม 2561 (รอบที่ 1 จำนวน 5 ราย); 20 กันยายน 2560 [เข้าถึงเมื่อ 2 กุมภาพันธ์ 2561]. เข้าถึงได้จาก https://ipm.ddc.moph.go.th/login/showimgdetil.php?id=5
20. International Society of Travel Medicine [Internet]. Dunwoody (GA): International Society of Travel Medicine; 2018 [cited 2018 February 2]. Available From: https://istmsite. membershipsoftware.org/.
21. London School of Hygiene & Tropical Medicine [Internet]. London: London School of Hygiene & Tropical Medicine. Travel Medicine; c2018 [cited 2018 February 2]. Available From:https://www.lshtm.ac.uk/study/courses/short-courses/travel-medicine.
22. LSTM Liverpool School of Tropical Medicine [Internet]. Liverpool: Liverpool School of Tropical Medicine. Introduction to Travel Health; c2018 [cited 2018 February 2]. Available From: https://www.lstmed.ac.uk/study/courses/introduction-to-travel-health.
23. LSTM Liverpool School of Tropical Medicine [Internet]. Liverpool: Liverpool School of Tropical Medicine. Travel Vaccinations: Principles and Practice; c2018 [cited 2018 February 2]. Available From: https://www.lstmed.ac.uk/study/courses/travel-vaccinations-principles-and-practice.
24. Royal College of Physicians and Surgeons of Glasgow [Internet]. Glasgow: The Royal College of Physicians and Surgeons of Glasgow. Foundation in Travel Medicine; c2017 [cited 2018 February 2]. Available From: https://rcpsg.ac.uk/travel-medicine/education/foundation-in-travel-medicine.
25. Royal College of Physicians and Surgeons of Glasgow [Internet]. Glasgow: The Royal College of Physicians and Surgeons of Glasgow. Royal College Membership Diploma in Travel Medicine; c2017 [cited 2018 February 2]. Available From: https://rcpsg.ac.uk/travelmedicine/education/diploma-in-travel-medicine.
26. TravelHealthPro [Internet]. London: National Travel Health Network and Centre; 2018 [cited 2018 February 2]. Available From: https://travelhealthpro.org.uk/.
27. Monash University, Public Health and Preventive Medicine [Internet]. Melbourne: Monash University.Travel Medicine Masterclass; c2018 [cited 2018 February 2]. Available From: https://www.monash.edu/medicine/sphpm/teaching/shortcourses/travel-medicine.
28. James Cook University, Postgraduate courses [Internet]. Townsville: James Cook University. Graduate Certificate of Travel Medicine; c1995-2018 [cited 2018 February 2]. Available From: https://www.jcu.edu.au/courses-and-study/international-courses/graduatecertificate-of-travel-medicine.
29. The University of Melbourne, Faculty of Medicine, Dentistry and Health Sciences [Internet]. Melbourne: The University of Melbourne. Specialist Certificate in Travel Medicine; c2018 [cited 2018 February 2]. Available From: https://mdhs-study.unimelb.edu.au/degrees/specialist-certificate-in-travel-medicine/overview#overview.
30. แพทยสภา [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: แพทยสภา. สถิติแพทย์; 2561 [เข้าถึงเมื่อ 2 กุมภาพันธ์ 2561]. เข้าถึงได้จาก: https://www.tmc.or.th/statistics.php.
31. Wasin Matsee. Travel Medicine: เวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยว (In review) [Internet]. In Facebook [Fan page]; 2014 January 19 [cited 2018 February 2]. Available From: https://www.facebook.com/notes/wasin-matsee/travel-medicine-เวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยว-in-review/10152270195707873/.
32. คณะเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: คณะเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล. ภาพข่าวกิจกรรม พิธีปัจฉิมนิเทศแพทย์ประจำบ้านสาขาเวชศาสตร์ป้องกัน แขนงเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยว รุ่นที่ 1 และพิธีเปิดหลักสูตรฝึกอบรมแพทย์ประจำบ้าน รุ่นที่ 4 ปีการศึกษา 2560; c2551 [วันที่ปรับปรุง 1 มิถุนายน 2560; [เข้าถึงเมื่อ 2 กุมภาพันธ์ 2561]. เข้าถึงได้จาก: https://www.tm.mahidol.ac.th/th/th-news-event-view.php?news_id=3233.
33. Thai Travel Clinic. คลินิกเวชศาสตร์ท่องเที่ยวและการเดินทาง [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: โรงพยาบาลเวชศาสตร์เขตร้อนมหาวิทยาลัยมหิดล. การสมัครเพื่อขอมา Elective Travel Medicine สำหรับผู้สนใจจะสมัครเป็นแพทย์ประจำบ้าน ปีการศึกษา 2561; c2548-61 [เข้าถึงเมื่อ 2 กุมภาพันธ์ 2561]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thaitravelclinic.com/th/new-resident-elective.html
34. Thai Travel Clinic. คลินิกเวชศาสตร์ท่องเที่ยวและการเดินทาง [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ:โรงพยาบาลเวชศาสตร์เขตร้อนมหาวิทยาลัยมหิดล.การอบรมระยะสั้น Travel Medicine Review 2018; c2548-61 [เข้าถึงเมื่อ 2 กุมภาพันธ์ 2561]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thaitravelclinic.com/th/FrontNews/travel-medicine-review-2018.html.
35. สถาบันเวชศาสตร์ป้องกันศึกษา. Preventive Medicine and Travel Medicine [Internet]. In Facebook [Fan page]. ประชาสัมพันธ์ขอเชิญชวนเข้าร่วมอบรมด้านเวชศาสตร์ การเดินทางและท่องเที่ยวระดับกลาง; 10 มกราคม 2561 [เข้าถึงเมื่อ 2 กุมภาพันธ์ 2561]. เข้าถึงได้จาก: https://www.facebook.com/-PreventiveMedicineAndTravelMedicine/photos/a.1246941922005140.1073741828.1245567408809258/1797253193640674/?type=3&theater.
36. 12th APTHC Bangkok 2018. [Internet]. Bangkok: Kenes Asia (Thailand); 2018 [cited 2018 February 2]. Available From: https://www.apthc2018.org/.
37. Travel Medicine for health care personnel. เรื่องน่ารู้ด้านเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยว...สำหรับบุคลากรทางการแพทย์ [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: คณะเวชศาสตร์เขตร้อน มหาวิทยาลัยมหิดล; c2548-61 [วันที่ปรับปรุง 28 มกราคม 2561; [เข้าถึงเมื่อ 2 กุมภาพันธ์ 2561]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thaitravelclinic.com/education/.
38. ชมรมเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย. [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพฯ: ชมรมเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย; c2553-60 [เข้าถึงเมื่อ 2 กุมภาพันธ์ 2561]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thaitravelmed.org/.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2018-06-01

รูปแบบการอ้างอิง

1.
วงศ์สุธีรา จ, เหล่าลือเกียรติ ธ, ชูเชิด ส, ศุภณัฐเศรษฐกุล ณ. บทความฟื้นวิชาการ: การฝึกอบรมแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ สาขาเวชศาสตร์การเดินทางและท่องเที่ยวในประเทศไทย และต่างประเทศ. JPMAT [อินเทอร์เน็ต]. 1 มิถุนายน 2018 [อ้างถึง 25 กุมภาพันธ์ 2026];8(1):136-4. available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JPMAT/article/view/126687

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความฟื้นวิชาการ