ปัจจัยด้านการทำงานและปัจจัยอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับความร่วมมือในการใช้ยาในผู้ป่วยวัยทำงาน โรคความดันโลหิตสูงที่ไม่มีภาวะแทรกซ้อน ณ โรงพยาบาลตติยภูมิ แห่งหนึ่งในกรุงเทพมหานคร

Palita Rachmanee; Pornchai  Sithisarankul

Authors

Palita Rachmanee Department of Preventive and Social Medicine, Faculty of Medicine, Chulalongkorn University
Pornchai Sithisarankul Department of Preventive and Social Medicine, Faculty of Medicine, Chulalongkorn University

Keywords:

working-age patients, work related factors, medical adherence, hypertension

Abstract

Objective: To investigate work-related and other factors associated with medication adherence and to examine the level of adherence among working-age patients with hypertension without complications at a Tertiary Hospital in Bangkok. Methods: This cross-sectional analytic study sampled 402 uncomplicated hypertensive patients at a Bangkok tertiary hospital from May to June 2025 using systematic sampling. Questionnaires assessed personal, medication-related, and work-related factors, including the Medication Adherence Questionnaire-20, which yielded a Cronbach’s alpha coefficient of 0.657. Statistical analysis used multiple logistic regression to report Adjusted Odds Ratios (aOR) and 95% Confidence Intervals (CI). Results: The medication adherence rate was 89.80%. Multivariate analysis identified four key factors significantly and inversely associated with adherence: a longer hypertension duration of 6–10 years (aOR=0.04, 95% CI 0.00–0.39), smoking (aOR=0.08, 95% CI 0.01–0.69), salt-reduction food selection (aOR=0.001, 95% CI 0.00–0.31), and irregular workday meal times (aOR=0.08, 95% CI 0.01–0.46). These key findings indicate that prolonged illness, smoking, dietary behaviors, and irregular routines negatively influence adherence levels among working-age patients. Conclusion: This study recommends developing tailored programs focusing on proactive counseling and integrated smoking cessation efforts. Healthcare providers should prioritize education on hidden sodium and implement flexible medication schedules for patients with irregular daily routines. Such management plans are vital for improving medication adherence and enhancing health outcomes. However, the results regarding food selection methods and disease duration should be interpreted with caution due to the wide confidence intervals, which likely resulted from small sample sizes in these subgroups.

References

World Health Organization. First WHO report details devastating impact of hypertension and ways to stop it [Internet]. 2023 [cited 2024 Nov 10]. Available from: https://shorturl.asia/4A9ra

Hfocus เจาะลึกระบบสุขภาพ. คนไทย 13 ล้านคนเป็นโรคความดันโลหิตสูง เกือบครึ่งไม่รู้ตัวว่าป่วย [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 10 พ.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://shorturl.asia/kSfFr

He FJ, Li J, Macgregor GA. Effect of longer-term modest salt reduction on blood pressure. Cochrane Database Syst Rev 2013(3).

นวลพรรณ ระโหฐาน, ขวัญเรือน อวิชา, ทีปทัศน์ ชินตาปัญญากุล. อิทธิพลของความเชื่อเกี่ยวกับการรับประทานยาต่อความร่วมมือในการรับประทานยาของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง. วารสารสุขภาพและการพยาบาล มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี 2567;3(2):63-78.

Sherman BW, Lynch WD. The association of smoking with medical treatment adherence in the workforce of a large employer. Patient Prefer Adherence 2014;8:477-86.

Saha SK, Adhikary A, Jha A, Mehta VK. Using Food Timing as an Intervention to Improve Medication Compliance. Int J Reliab Qual E Healthcare 2021;10(3):16-31.

Ramón-Arbués E, Granada-López J-M, Martínez-Abadía B, Echániz-Serrano E, Antón-Solanas I, Jerue BA. The Association between Diet and Sleep Quality among Spanish University Students. Nutrients 2022;14(16):3291.

ประกาศิต ภักดี. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความร่วมมือในการใช้ยาของผู้ป่วยนอกโรคความดันโลหิตสูง โรงพยาบาลนาคู จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน 2566;8(3):928–35.

Health Systems Research Institute (HSRI). Research and Development of Medication Adherence Questionnaire for Thai Patients with Non-Communicable Diseases [Internet]. 2023 [cited 2025 Jan 13]. Available from: https://shorturl.asia/XbYsI

พุทธชาติ ฉันทภัทรางกูร. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความร่วมมือในการใช้ยาของผู้ป่วยนอกโรคเบาหวานชนิดที่ 2 และความดันโลหิตสูง โรงพยาบาลบางสะพาน จังหวัดประจวบคีรีขันธ์. เภสัชกรรมคลินิก 2566;29(1):13-24.

จิตตวดี เหรียญทอง,จิราภรณ์ เตชะอุดมเดช, กาญจนา ธานะ, ทรรศลักษณ์ ทองหงส์, จุฬาลักษณ์ เอกสุวรรณ. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความร่วมมือในการใช้ยาในผู้สูงอายุที่มีภาวะหัวใจล้มเหลว. พยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 2565;49(3):149–61.

Tolley A, Grewal K, Weiler A, Papameletiou AM, Hassan R, Basu S. Factors influencing adherence to non-communicable disease medication in India: secondary analysis of cross-sectional data from WHO-SAGE2. Front Pharmacol 2023;14:1183818.

Kvarnström K, Westerholm A, Airaksinen M, Liira H. Factors Contributing to Medication Adherence in Patients with a Chronic Condition: A Scoping Review of Qualitative Research. Pharmaceutics 2021;13(7):1100.

Kengne AP, Brière JB, Zhu L, Li J, Bhatia MK, Atanasov P, et al. Impact of poor medication adherence on clinical outcomes and health resource utilization in patients with hypertension and/or dyslipidemia: systematic review. Expert Rev Pharmacoecon Outcomes Res 2024;24(1):143-54.

Ferreira PD Jr, Simoes JA Sr, Velho DC Sr. Adherence to antihypertensive therapy and its determinants: a systematic review. Cureus 2024;16(5).

Janz NK, Becker MH. The health belief model: a decade later. Health Educ Q 1984;11(1):1-47.

ศิราณี ปัญญามานะรุ่ง. การศึกษาความร่วมมือในการใช้ยาของผู้ป่วยสูงอายุโรคเบาหวาน ณ คลินิกโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง อำเภอชาติตระการ จังหวัดพิษณุโลก [อินเทอร์เน็ต]. 2563 [เข้าถึงเมื่อ 10 พ.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://shorturl.asia/ANkIX

Lee YW, Tseng CN. Review the factors associated with dietary sodium adherence in patients with heart failure from selected research-based literatures. BMC Nutr 2022;8(1):41.