ประสิทธิผลของสื่อโมชันกราฟิกต่อความรู้และความพึงพอใจในการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในวัยผู้ใหญ่ตอนต้น

โอฬาร อิสริยะพันธุ์; ชวิศา พุ่มโสภา; วิเชษฐ์  ราชเจริญ; อารีย์ภรณ์  วันเชียง; วรุณนภา ศรีโสภาพ

ผู้แต่ง

โอฬาร อิสริยะพันธุ์ อาจารย์ภาควิชากายภาพบำบัด คณะสหเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร
ชวิศา พุ่มโสภา นิสิตหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขากายภาพบำบัด ภาควิชากายภาพบำบัด คณะสหเวชศาสตร์มหาวิทยาลัยนเรศวร
วิเชษฐ์ ราชเจริญ นิสิตหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขากายภาพบำบัด ภาควิชากายภาพบำบัด คณะสหเวชศาสตร์มหาวิทยาลัยนเรศวร
อารีย์ภรณ์ วันเชียง นิสิตหลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิต สาขากายภาพบำบัด ภาควิชากายภาพบำบัด คณะสหเวชศาสตร์มหาวิทยาลัยนเรศวร
วรุณนภา ศรีโสภาพ รองศาสตราจารย์ ภาควิชากายภาพบำบัด คณะสหเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร

คำสำคัญ:

การป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง, โรคหลอดเลือดสมอง, วัยผู้ใหญ่ตอนต้น, สื่อโมชันกราฟิก

บทคัดย่อ

งานวิจัยเชิงพัฒนาครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อผลิตสื่อโมชันกราฟิกเรื่องการป้องกันการเกิดโรคหลอดเลือดสมองความยาว 3 นาที เปรียบเทียบผลของการใช้สื่อเทคโนโลยีโมชันกราฟิกเพิ่มระดับความรู้ก่อนและหลังการรับชมสื่อ และประเมินความพึงพอใจของสื่อโมชันกราฟิกในอาสาสมัครวัยผู้ใหญ่ตอนต้นอายุ 20-40 ปี อาศัยอยู่ในจังหวัดพิษณุโลก จำนวน 95 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย 1) สื่อโมชันกราฟิกที่สร้างและพัฒนาปรับปรุงตามคำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญ และ 2) แบบประเมินวัดความรู้ต่อสื่อโมชันกราฟิกจำนวน 20 ข้อ ซึ่งผ่านการประเมินคุณภาพจากผู้เชี่ยวชาญด้านระบบประสาท 3 ท่าน โดยใช้ค่าความเที่ยงตรง (IOC: Index of Item-Objective Congruence) ได้ค่าเท่ากับ 0.76 และค่าความเชื่อมั่นที่ได้จากการทดสอบซ้ำในกลุ่มทดลองจำนวน 30 คน ซึ่งมีลักษณะคล้ายกับกลุ่มอาสาสมัคร ได้ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ เท่ากับ 0.66
ผลการวิจัยพบว่า ค่าคะแนนระหว่างก่อนและหลังการรับชมสื่อโมชันกราฟิก มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p-value = 0.001) โดยก่อนรับสื่อโมชันกราฟิกมีคะแนนเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานเท่ากับ 12.01 ± 3.80 หลังรับสื่อโมชันกราฟิกมีคะแนนเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน เท่ากับ 17.83 ± 2.49 นอกจากนี้ พบระดับความพึงพอใจของอาสาสมัครต่อสื่อโมชันกราฟิกในระดับมากที่สุด ดังนั้น สื่อโมชันกราฟิกเรื่องการป้องกันการเกิดโรคหลอดเลือดสมองที่ผ่านการประเมินคุณภาพสื่อสามารถเพิ่มความรู้เรื่องการป้องกันการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง และความพึงพอใจต่อสื่อโมชันกราฟิกในวัยผู้ใหญ่ตอนต้นได้

เอกสารอ้างอิง

Agah, J. J., Ocheni, C. A., Ezugwu, I. J., Nnaji, A. D., Nnenanya, G. C., & Eke, J. C. (2023). Application of item objective congruence index (IOC-index) for proper alignment of 2020 Physics WASSCE items with objectives and content. ASSEREN Journal of Education, 9(1), 57-63.

Almeida, R. S., Bourliataux-Lajoinie, S., & Martins, M. (2015). Satisfaction measurement instruments for healthcare service users: a systematic review. Cadernos de Saúde Pública, 31(1), 11-25. https://doi.org/10.1590/0102-311x00027014

Arnett, J. J. (2000). Emerging adulthood: A theory of development from the late teens through the twenties. American Psychologist, 55(5), 469-480. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.5.469

Bell, M. L., Kenward, M. G., Fairclough, D. L., & Horton, N. J. (2013). Differential dropout and bias in randomised controlled trials: When it matters and when it may not. BMJ, 346, e8668. https://doi.org/10.1136/bmj.e8668

Bukhari, S., Yaghi, S., & Bashir, Z. (2023). Stroke in Young Adults. Journal of clinical medicine, 12(15), 4999. https://doi.org/10.3390jcm12154999

Chantaraprapabkun, S., Mayotarn, S., Chompoonuch, S., & Pongpakdee, S. (2019). Prevalence and etiologies of ischemic stroke in young patients in Bhumibol Adulyadej Hospital. Journal of Thai Stroke Society, 17(3), 5-14. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jtss/article/view/172072 (in Thai)

Chitrakorn, A. (2021). A development of infographic media using Health Belief Model to promote health awareness in elderly through Line application. Arts of Management Journal, 5(3), 877-894. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jam/article/view/250748 (in Thai)

Chookerd, N., Mettarikanon, D., Tawanwongsri, W., Puangsri, P., Kaeophanuek, S., Boonpit, V., & Wanchai, A. (2025). Using Motion-Graphic Media to Educate Higher Education Students About Depression: A Randomized Controlled Trial. Emerging Science Journal, 8, 249-261. https://doi.org/10.28991/ESJ-2024-SIED1-015

Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.

Denny, M. C., Vahidy, F., Vu, K. Y., Sharrief, A. Z., & Savitz, S. I. (2017). Video-based educational intervention associated with improved stroke literacy, self-efficacy, and patient satisfaction. PLOS ONE, 12(3), e0171952. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0171952

Department of Disease Control. (2023, October 24). Stroke situation in Thailand. Ministry of Public Health, 2023. Retrieved April 25, 2023, from https://shorturl-ddc.moph.go.th/tFFwu. (in Thai)

Feeley, T. H., Keller, M., & Kayler, L. (2023). Using animated videos to increase patient knowledge: A meta-analytic review. Health Education & Behavior, 50(2), 240-249. https://doi.org/10.1177/10901981221139416

Hansen, S., Jensen, T. S., Schmidt, A. M., Strøm, J., Vistisen, P., & Høybye, M. T. (2024). The effectiveness of video animations as a tool to improve health information recall for patients: Systematic review. Journal of Medical Internet Research, 26, e58306. https://doi.org/10.2196/58306

Jearasukon, P., Piaseu, N., Natason, A., & Surinrach, A. (2022). The development of stroke risk assessment by application risk management concept of COSO: ERM. Journal of Thai Stroke Society, 21(2), 7. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jtss/article/view/254182 (in Thai)

Juttano, A. (2019). Development of self-learning package on food sanitation guidelines for restaurants in Nonghoi sub-district, Mueang district, Chiang Mai province. Thesis of Master of Public Health, Chiang Mai Rajabhat University, Chiang Mai. (in Thai)

Kankanhalli, A., Xia, Q., Ai, P., & Zhao, X. (2021). Understanding Personalization for Health Behavior Change Applications: A Review and Future Directions. AIS Transactions on Human-Computer Interaction, 13(3), 316-349. https://doi.org/10.17705/1thci.00152

Miller, K. A., Monuteaux, M. C., Aftab, S., Lynn, A., Hillier, D., & Nagler, J. (2018). A randomized controlled trial of a video-enhanced advanced airway curriculum for pediatric residents. Academic Medicine, 93(12), 1858-1864. https://doi.org/10.1097/ACM.0000000000002216

Moe-Byrne, T., Evans, E., Benhebil, N., & Knapp, P. (2022). The effectiveness of video animations as information tools for patients and the general public: A systematic review. Frontiers in Digital Health, 4, 1010779. https://doi.org/10.3389/fdgth.2022.1010779

Naenthaisong, S., & et al. (2018). Development of motion graphics to prevent obesity in children aged 6–12: Case study: Wat Donsalao School (Pan Poon Ratrajbumrung). Journal of Management Science Nakhon Pathom Rajabhat University, 5(1), 187-201. https://doi.org/10.14456/jmsnpru.2018.16 (in Thai)

Namwongsa, S., Kittitrakarn, T., Polpisit, T., Ponchai, P., & Nutkae, P. (2023). Enhancing ergonomics awareness among Gen Z tablet users: A digital media approach to prevent musculoskeletal disorders [Article 263100]. Thai Journal of Ergonomics, 6(2). https://he01.tcithaijo.org/index.php/TJE/article/view/263100 (in Thai)

Rungprasert, K. (2018). The production of motion graphics to promote knowledge and attitudes towards stroke prevention. Progress in Applied Science and Technology, 8, 153-168. (in Thai)

Sa-ringkan, O., Boonthum, A., Kongsin, S., Jiamton, S., & Prakongsai, P. (2021). Cost per admission day of intermediate care among patients diagnosed with cerebrovascular diseases in a tertiary hospital. Journal of Health Systems Research, 15(4), 407-421 (in Thai)

Srimi, P., Apisrasomthat, A., Krainara, S., Pongaram, N., Pimphasalee, P., Charujan, Y., & Kosuwintran, R. (2024). Effect of educational video on prevention and control of food and waterborne diseases on learning achievement and satisfaction of health promotion students. Journal of Education, Khon Kaen University, 47(3), 22-34. (in Thai)

Sukphatthi, T., & Songsrisornsthaporn, T. (2017). A study on graphic module design to enhance learning ability. Journal of Humanities and Social Sciences Valaya Alongkorn, 12(1), 261-268. (in Thai)

Wontaisong, N., Surinrach, A., Jumpajan, J., Wongkureson, S., Buranet, L., Pholwongsa, D., & Khiamkom, L. (2022). The effect of a stroke risk prevention program among at-risk patients living in the community. Academic Journal of Health and Environment, 1(1), 619. https://doi.org/10.55674/ajhe.v1i1.619 (in Thai)

Yoo, J. W., Hong, B. Y., Jo, L., Kim, J. S., Park, J. G., Shin, B. K., & Lim, S. H. (2020). Effects of age on long-term functional recovery in patients with stroke. Medicina (Kaunas), 56(9), Article 451. https://doi.org/10.3390/medicina56090451

Yusoff, M. S. B. (2019). ABC of content validation and content validity index calculation. Education in Medicine Journal, 11(2), 49-54.