ระดับการศึกษาและความเสี่ยงต่อภาวะเยื่อบุช่องท้องติดเชื้อในระยะ 6 เดือนแรก ในผู้ป่วยล้างไตทางช่องท้องบริเวณชายแดนไทย-กัมพูชา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทนำ: การติดเชื้อเยื่อบุช่องท้อง (peritonitis) เป็นภาวะแทรกซ้อนที่พบได้บ่อยของการล้างไตทางช่องท้อง (peritoneal dialysis) การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาว่าระดับการศึกษาของผู้ป่วยและผู้ดูแลส่งผลต่อความเสี่ยงในการเกิดภาวะเยื่อบุช่องท้องติดเชื้อใน 6 เดือนแรก ในผู้ป่วยที่ได้รับการล้างไตทางช่องท้องในชนบทบริเวณพื้นที่ชายแดนไทย-กัมพูชา
ระเบียบวิธีวิจัย: การศึกษาเชิงย้อนหลังแบบติดตามกลุ่มตัวอย่าง (Retrospective cohort study) ระยะเวลา 10 ปีนี้ ทำการประเมินผู้ป่วยโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้ายที่ได้รับการล้างไตทางช่องท้อง ณ คลินิกเครือข่ายโรงพยาบาลบริเวณชายแดนไทย-กัมพูชา จังหวัดสระแก้ว ระหว่างเดือนมกราคม พ.ศ. 2559 ถึงเดือนมกราคม พ.ศ. 2569
ผลการวิจัย: จากกลุ่มตัวอย่างทั้งหมด 81 ราย (อายุเฉลี่ย 55.9 ±10.9 ปี) พบว่าโรคไตจากเบาหวานเป็นสาเหตุหลักของโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้าย (ร้อยละ 66.7) ผู้ป่วยและผู้ดูแลจะได้รับความรู้และการฝึกสอนวิธีการล้างไตทางช่องท้องโดยทีมสหวิชาชีพก่อนจะได้รับอนุญาตให้เริ่มการล้างไตทางช่องท้องที่บ้านได้ ผู้ป่วยร้อยละ 45.7 จำเป็นต้องมีผู้ดูแลช่วยล้างไตทางช่องท้อง ร้อยละ 42 ของผู้ป่วย และร้อยละ 35.5 ของผู้ดูแลสำเร็จการศึกษาชั้นประถมศึกษาปีที่ 1–4 ในขณะที่ร้อยละ 21 ของผู้ป่วย และร้อยละ 4 ของผู้ดูแลไม่ได้รับการศึกษาในระบบ ในช่วงติดตามผลการศึกษา 6 เดือนแรกหลังเริ่มการล้างไตทางช่องท้องพบว่ามีผู้ป่วยจำนวน 10 รายเกิดเยื่อบุช่องท้องติดเชื้อ และมีผู้ป่วยจำนวน 3 รายเสียชีวิต การวิเคราะห์แบบตัวแปรเดียวและพหุตัวแปรไม่พบความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติระหว่างระดับการศึกษาของผู้ป่วยหรือผู้ดูแลกับภาวะติดเชื้อในเยื่อบุช่องท้อง
สรุป: ในเครือข่ายพื้นที่ชายแดนชนบทแห่งนี้ ระดับการศึกษาของผู้ป่วยและผู้ดูแลไม่มีความสัมพันธ์กับความเสี่ยงในการเกิดภาวะเยื่อบุช่องท้องอักเสบใน 6 เดือนแรก
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ตีพิมพ์ภายไต้การอนุญาต CC BY-NC-ND 4.0 ซึ่งอนุญาตให้สามารถใช้บทความนี้พื่อวัตถุประสงค์ใดๆ ก็ตามที่ไม่ใช่เชิงพาณิชย์ โดยต้องมีการอ้างถึงที่มาของบทความอย่างครบถ้วน ใครก็ตามสามารถคัดลอกและแจกจ่ายทุกส่วนของบทความนี้โดยไม่ต้องขออนุญาตจากผู้ประพันธ์หรือสมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย
เอกสารอ้างอิง
Thailand TNSo. Thai Renal Replacement Therapy (TRT) Registry 2023 Annual Data Report. Royal Golden Jubilee Building, 2 Soi Soonvijai, New Phetchaburi Road, Bang Kapi, Huai Khwang, Bangkok 10310, Thailand: The Subcommittee of the Thai Renal Replacement Therapy (TRT) Registry 2024 The Nephrology Society of Thailand; 2025.
สมาคมโรคไตแห่งประเทศไทย. ข้อแนะนำเวชปฏิบัติการฟอกเลือดด้วย เครื่องไตเทียม. กรุงเทพฯ: บริษัท เท็กซ์ แอนด์ เจอร์นัล พับลิเคชั่น จำกัด;2565.
Bello AK, Okpechi IG, Osman MA, Cho Y, Cullis B, Htay H, et al. Epidemiology of peritoneal dialysis outcomes. Nat Rev Nephrol 2022;18(12):779-93. doi: 10.1038/s41581-022-00623-7. DOI: https://doi.org/10.1038/s41581-022-00623-7
Satirapoj B, Tantiyavarong P, Chuasuwan A, Lumpaopong A, Limbutara K, Kiattisunthorn K, et al. 2024 Annual Report of the Thailand Renal Replacement Therapy (TRT) Registry – Executive Summary. Journal of the Nephrology Society of Thailand 2026;32(2):91-102. doi: 10.63555/jnst.2026.286164. DOI: https://doi.org/10.63555/jnst.2026.286164
Kanjanabuch T, Chancharoenthana W, Katavetin P, Sritippayawan S, Praditpornsilpa K, Ariyapitipan S, et al. The incidence of peritoneal dialysis-related infection in Thailand: a nationwide survey. J Med Assoc Thai 2011;94 Suppl 4:S7-12.
สำนักงานศีกษาธิการจังหวัดสระแก้ว. ข้อมูลสารสนเทศด้านการศึกษา จังหวัดสระแก้ว ปีการศึกษา 2568. สำนักงานศีกษาธิการจังหวัดสระแก้ว ต.ท่าเกษม อ.เมืองสระแก้ว จ.สระแก้ว; 2568.
Elphick E, Holmes M, Tabinor M, Cho Y, Nguyen T, Harris T, et al. Outcome measures for technique survival reported in peritoneal dialysis: A systematic review. Perit Dial Int 2022;42(3):279-87. doi: 10.1177/0896860821989874. DOI: https://doi.org/10.1177/0896860821989874
Da Luz LG, Ankawi G, Digvijay K, Rosner MH, Ronco C. Technique Failure in Peritoneal Dialysis: Etiologies and Risk Assessment. Blood Purif 2021;50(1):42-9. doi: 10.1159/000508159. DOI: https://doi.org/10.1159/000508159
Kim HJ, Lee J, Park M, Kim Y, Lee H, Kim DK, et al. Lower Education Level Is a Risk Factor for Peritonitis and Technique Failure but Not a Risk for Overall Mortality in Peritoneal Dialysis under Comprehensive Training System. PLoS One 2017;12(1):e0169063. doi: 10.1371/journal.pone.0169063. DOI: https://doi.org/10.1371/journal.pone.0169063
Yang ZK, Han QF, Zhu TY, Ren YP, Chen JH, Zhao HP, et al. The associations between the family education and mortality of patients on peritoneal dialysis. PLoS One 2014;9(5):e95894. doi: 10.1371/journal.pone.0095894. DOI: https://doi.org/10.1371/journal.pone.0095894
Li PK, Chow KM, Cho Y, Fan S, Figueiredo AE, Harris T, et al. ISPD peritonitis guideline recommendations: 2022 update on prevention and treatment. Perit Dial Int 2022;42(2):110-53. doi: 10.1177/08968608221080586. DOI: https://doi.org/10.1177/08968608221080586
Chern YB, Ho PS, Kuo LC, Chen JB. Lower education level is a major risk factor for peritonitis incidence in chronic peritoneal dialysis patients: a retrospective cohort study with 12-year follow-up. Perit Dial Int 2013;33(5):552-8. doi: 10.3747/pdi.2012.00065. DOI: https://doi.org/10.3747/pdi.2012.00065
