ประสิทธิผลของการให้ยาเม็ดเสริมไอโอดีนต่อภาวะโภชนาการไอโอดีนในหญิงตั้งครรภ์

บทคัดย่อ

จากนโยบายให้ยาเม็ดเสริมไอโอดีนแก่หญิงตั้งครรภ์ของกระทรวงสาธารณสุขที่ยังไม่มีการติดตามผลอย่างชัดเจน การศึกษาครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อดูประสิทธิผลการให้ยาเม็ดเสริมไอโอดีนในหญิงตั้งครรภ์ สำรวจพฤติกรรมการรับประทานยาเม็ดเสริมไอโอดีนและการใช้เกลือเสริมไอโอดีน โดยคัดเลือกพื้นที่ที่ศึกษาจากข้อมูลสถานการณ์การขาดสารไอโอดีน พ.ศ.2553-2558 คือจังหวัดที่ไม่ขาดสารไอโอดีน 13 จังหวัดและ
ขาดสารไอโอดีน 13 จังหวัด ๆ ละ 300 ราย ผู้เข้าร่วมวิจัยทุกคนจะถูกให้เก็บปัสสาวะ 2 ครั้งเพื่อตรวจปริมาณไอโอดีน ครั้งที่หนึ่งเมื่อมาฝากครรภ์ครั้งแรกและยังไม่ได้รับยาเม็ดเสริมไอโอดีน ครั้งที่สองเมื่ออายุครรภ์ 36-38 สัปดาห์หลังได้รับยาเม็ดเสริมไอโอดีนไปแล้ว ผลการศึกษาพบว่า ค่ามัธยฐานปริมาณไอโอดีนในปัสสาวะของหญิงตั้งครรภ์จำนวน 4,395 คน ก่อนและหลังรับประทานยาคือ 127.3 (74.4-198.1) และ156.7 (96.0-255.9) ไมโครกรัมต่อลิตร โดยมีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.01)  พบหญิงตั้งครรภ์ที่รับประทานยาทุกวันร้อยละ 57.8  รับประทานเป็นบางวันร้อยละ 32.9  และไม่รับประทานเลยร้อยละ 9.2  ส่วนสาเหตุที่ไม่รับประทานยาเนื่องจาก ลืมรับประทานยา ไม่ได้รับยา ยาหมด รับประทานแล้วเกิดผลข้างเคียง นอกจากนี้พบ หญิงตั้งครรภ์ใช้เกลือเสริมไอโอดีนร้อยละ 83.6 ในจำนวนนี้ใช้เกลือเสริมไอโอดีนอย่างเดียวร้อยละ 32.8 ส่วนเหตุผลที่ไม่ใช้เกลือเสริมไอโอดีนคือ ทำให้รสชาติอาหารเปลี่ยน ราคาแพง หาซื้อไม่ได้และไม่รู้จักเกลือเสริมไอโอดีน การศึกษานี้แสดงให้เห็นว่า การรับประทานยาเม็ดเสริมไอโอดีนสามารถแก้ปัญหาการขาดสารไอโอดีนได้ สิ่งที่ควรดำเนินการเพิ่มเติมคือการให้ความรู้ การกระตุ้นให้รับประทานยาเม็ดเสริมไอโอดีนและใช้เกลือเสริมไอโอดีนอย่างต่อเนื่อง