ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความเครียดของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายโรงเรียนแห่งหนึ่ง อำเภอบางกระทุ่ม จังหวัดพิษณุโลก

บทคัดย่อ

ปัญหาสุขภาพจิตยังคงเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญในปัจจุบัน โดยเฉพาะอย่างยิ่งวัยรุ่นเป็นช่วงวัยที่เปลี่ยนผ่านเข้าสู่วัยผู้ใหญ่ ซึ่งต้องมีการปรับตัวส่งผลให้เกิดความเครียด การวิจัยภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาระดับความเครียด และศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความเครียดของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายโรงเรียนแห่งหนึ่ง อำเภอบางกระทุ่ม จังหวัดพิษณุโลก กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย จำนวน 207 คน สุ่มตัวอย่างอย่างง่ายด้วยโปรแกรม OpenEpi เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือแบบสอบถาม แบ่งเป็น 4 ส่วน ประกอบด้วย 1. ข้อมูลส่วนบุคคล จำนวน 8 ข้อ 2. ทัศนคติ ได้แก่ ทัศนคติต่อความรัก ทัศนคติต่อการเรียน จำนวน 9 ข้อ 3. สัมพันธภาพระหว่างบุคคล ได้แก่ สัมพันธภาพภายในครอบครัว สัมพันธภาพกับเพื่อน สัมพันธภาพกับคุณครู จำนวน 21 ข้อ 4. แบบประเมินความเครียดของกรมสุขภาพจิต (SPST–20) จำนวน 20 ข้อ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าต่ำสุด ค่าสูงสุด และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ การวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างมีความเครียดปานกลางถึงรุนแรง ร้อยละ 71.98 ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความเครียด ได้แก่ แผนการเรียน ผลการเรียนเฉลี่ย ทัศนคติต่อการเรียน สัมพันธภาพภายในครอบครัว สัมพันธภาพกับเพื่อน และสัมพันธภาพกับคุณครู ที่ระดับนัยสำคัญ 0.05 โดยสามารถร่วมกันพยากรณ์ความเครียดได้ร้อยละ 51.00 ดังนั้นโรงเรียนควรจัดกิจกรรมที่ส่งเสริมความสัมพันธ์เชิงบวกระหว่างครูกับนักเรียน พร้อมเปิดโอกาสให้นักเรียนได้ทำกิจกรรมร่วมกันกับเพื่อน และควรส่งเสริมสัมพันธภาพภายในครอบครัว ผู้ปกครองควรเปิดโอกาสให้บุตรหลานได้พูดคุย แสดงความรู้สึกและความคิดเห็นของตนเอง พร้อมทั้งให้การสนับสนุนทางอารมณ์ และควรให้คำแนะนำเชิงบวกแก่บุตรหลาน