ปัจจัยที่สัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช ของเกษตรกรผู้ปลูกพริก ตำบลแพงใหญ่ อำเภอเหล่าเสือโก้ก จังหวัดอุบลราชธานี

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความรู้ ทัศนคติ และพฤติกรรม ปัจจัยที่สัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช และสภาพปัญหาในการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน
เชิงอธิบายเป็นลำดับ กลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณเป็นเกษตรกรผู้ปลูกพริกจำนวน 276 คน สุ่มตัวอย่างแบบ
มีระบบ และกลุ่มตัวอย่างเชิงคุณภาพจำนวน 10 คน คัดเลือกแบบเจาะจง ประกอบด้วย เกษตรกรผู้ปลูกพริก อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน และเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบงานอาชีวอนามัย เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง เครื่องมือผ่านการตรวจสอบความตรงและความเชื่อมั่น วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการถดถอยโลจิสติกทวิกำหนดนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05
ผลการศึกษาพบว่า เกษตรกรผู้ปลูกพริกมีความรู้ ทัศนคติ อยู่ในระดับมาก ร้อยละ 82.97 และ 94.57 ตามลำดับ มีพฤติกรรมการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชอยู่ในระดับปานกลาง ร้อยละ 69.93 ปัจจัยที่สัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืช ได้แก่ ทัศนคติ (adjusted OR = 1.370, 95%CI= 1.153-1.628) รายได้เฉลี่ยต่อเดือนของครอบครัว 5,000 บาทขึ้นไป (adjusted OR= 2.420, 95%CI= 1.378-4.248) และสถานภาพสมรสคู่ (adjusted OR=2.391, 95%CI= 1.045-5.466) ผลการสัมภาษณ์เชิงลึกพบว่า เกษตรกร
ไม่สวมอุปกรณ์ป้องกันใบหน้า ถุงมือยางและหน้ากากอนามัยมีการใช้ซ้ำ ไม่ผสมสารเคมีตามคำแนะนำในฉลาก และผสมสารเคมีหลายชนิดพร้อมกัน ดังนั้น การปรับทัศนคติจะช่วยส่งเสริมพฤติกรรมการใช้สารเคมีกำจัดศัตรูพืชอย่างปลอดภัยได้