การพัฒนาโปรแกรมส่งเสริมการมีส่วนร่วมของครอบครัวในการใช้เพลงร่วมกับ การออกกําลังกายป้องกันล้ม ต่อพฤติกรรมการออกกำลังกายของผู้สูงอายุในชุมชน

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินประสิทธิผลของโปรแกรมส่งเสริมการมีส่วนร่วมของครอบครัวโดยใช้เพลงร่วมกับการออกกำลังกายป้องกันการหกล้ม ต่อพฤติกรรมการออกกำลังกาย ความสามารถในการเคลื่อนไหว และความกลัวการหกล้มของผู้สูงอายุในชุมชน ดำเนินการ 2 ระยะ ระยะที่ 1 เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพเพื่อพัฒนาโปรแกรม โดยบูรณาการหลักฐานเชิงประจักษ์ตามกรอบ IOWA Model of Evidence-Based Practice ร่วมกับแนวคิดการมีส่วนร่วมของ Cohen and Uphoff ระยะที่ 2 เป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบสองกลุ่มวัดก่อน–หลัง กลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุที่มีภาวะเสี่ยงหกล้ม จำนวน 58 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมกลุ่มละ 29 คน เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแบบประเมินพฤติกรรมการออกกำลังกาย Timed Up and Go test (TUG) และ Falls Efficacy Scale–International (FES-I) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา Paired t-test และ Independent samples t-test กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ .05

ผลการวิจัยพบว่า โปรแกรมมีความตรงเชิงเนื้อหาอยู่ในระดับดี (IOC = 0.84) หลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีคะแนนพฤติกรรมสุขภาพเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ขณะที่ค่า Timed Up and Go test (TUG) ลดลงจาก 17.00 ± 1.89 เป็น 14.90 ± 2.60 วินาที และคะแนนความกลัวการหกล้ม (FES-I) ลดลงจาก 33.20 ± 3.52 เป็น 27.80 ± 5.28 คะแนน เมื่อเปรียบเทียบกับก่อนการทดลองและกลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (P-value < .05) สรุปได้ว่า โปรแกรมส่งเสริมการมีส่วนร่วมของครอบครัวโดยใช้เพลงร่วมกับการออกกำลังกายมีประสิทธิผลในการส่งเสริมพฤติกรรมการออกกำลังกาย ลดความเสี่ยงต่อการหกล้ม และลดความกลัวการหกล้มของผู้สูงอายุในชุมชน จึงเหมาะสมสำหรับการนำไปประยุกต์ใช้ในระบบบริการสุขภาพระดับชุมชน