ผลของการติดตามผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลและความดันโลหิตได้ต่อการลดภาวะแทรกซ้อน: กรณีศึกษาโรงพยาบาลนบพิตำ จังหวัดนครศรีธรรมราช

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ

 โรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญ ส่งผลให้เกิดภาวะแทรกซ้อนต่ออวัยวะสำคัญ ได้แก่ หัวใจ สมอง และไต โดยเฉพาะในผู้ป่วยที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดและความดันโลหิตได้อย่างมีประสิทธิภาพ การดูแลต่อเนื่องเชิงรุกโดยทีมสหวิชาชีพจึงมีบทบาทสำคัญในการลดความเสี่ยงดังกล่าว การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เปรียบเทียบอุบัติการณ์ภาวะแทรกซ้อนทางหัวใจ สมอง และการเสื่อมของไต ระหว่างกลุ่มที่ได้รับการติดตามแบบบูรณาการกับกลุ่มที่ได้รับการดูแลตามมาตรฐาน และ 2) เปรียบเทียบการเปลี่ยนแปลงระดับ HbA1c และความดันโลหิตก่อนและหลังการติดตามระหว่างสองกลุ่ม

การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงกึ่งทดลอง แบบ two-group pretest–posttest design กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 และ/หรือความดันโลหิตสูงที่ควบคุมไม่ได้ จำนวน 152 ราย แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมกลุ่มละ 76 ราย กลุ่มทดลองได้รับการติดตามแบบบูรณาการ ได้แก่ การเยี่ยมบ้านทุก 3 เดือน การติดตามทางโทรศัพท์รายเดือน และการให้ความรู้ในการดูแลตนเอง ส่วนกลุ่มควบคุมได้รับการดูแลตามมาตรฐาน เก็บข้อมูลก่อนและหลังการติดตามครบ 12 เดือน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา Paired t-test, Independent t-test และ Chi-square test กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ p < 0.05

ผลการวิจัยพบว่า หลังการติดตาม กลุ่มทดลองมีระดับ HbA1c และความดันโลหิตลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.01) ขณะที่กลุ่มควบคุมไม่พบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ นอกจากนี้ กลุ่มทดลองมีอุบัติการณ์ภาวะแทรกซ้อนทางหัวใจ สมอง และไตต่ำกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p<0.05)

สรุป การติดตามผู้ป่วยแบบบูรณาการมีประสิทธิภาพในการควบคุมระดับน้ำตาลและความดันโลหิต รวมถึงลดภาวะแทรกซ้อนในผู้ป่วยโรคเรื้อรังที่ควบคุมได้ยาก และสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในระบบบริการสุขภาพระดับปฐมภูมิได้อย่างเหมาะสม