ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อสมรรถนะการปฏิบัติงานของผู้ผ่านการอบรมผู้ดูแลผู้สูงอายุ หลักสูตร 70 ชั่วโมง ภายใต้นโยบายการดูแลผู้สูงอายุระยะยาว เขตสุขภาพที่ 4
คำสำคัญ:
ผู้ดูแลผู้สูงอายุ, การดูแลระยะยาว, สมรรถนะการปฏิบัติงาน, แรงสนับสนุนทางสังคมบทคัดย่อ
การวิจัยแบบภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อสมรรถนะการปฏิบัติงานของผู้ผ่านการอบรมผู้ดูแลผู้สูงอายุหลักสูตร 70 ชั่วโมง กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ดูแลผู้สูงอายุที่ผ่านการอบรมผู้ดูแลผู้สูงอายุหลักสูตร 70 ชั่วโมง ที่กำลังปฏิบัติงานอยู่ในพื้นที่เขตสุขภาพที่ 4 จำนวน 232 คน ได้มาจากการสุ่มตัวอย่างแบบหลายขั้นตอน เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามที่มีค่าดัชนีความตรงของเนื้อหาระหว่าง 0.67-1.00 และค่าความเที่ยงด้านความรู้ทัศนคติ ความเชื่อในอำนาจภายในและภายนอกตน แรงสนับสนุนทางสังคม และสมรรถนะ เท่ากับ 0.80, 0.79, 0.75, 0.79 และ 0.94 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ประกอบด้วยการแจกแจงความถี่ ค่าร้อยละค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ด้วยสถิติการถดถอยพหุคูณ
ผลการวิจัยพบว่า ผู้ดูแลผู้สูงอายุส่วนใหญ่ เป็นเพศหญิงร้อยละ 93.10 มีอายุเฉลี่ย 56 ปี จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษา ร้อยละ 53.00 มีรายได้ระหว่าง 5,000-1,5000 บาท และเป็นผู้ดูแลผู้สูงอายุระหว่าง 1-4 ปี ร้อยละ 67.70 มีทัศนคติต่อการดูแลผู้สูงอายุอยู่ในระดับพอใช้ ร้อยละ 71.60 มีความเครียดในระดับสูงถึงรุนแรง ร้อยละ 37.10 ได้รับแรงสนับสนุนจากครอบครัวในระดับสูง ร้อยละ 70.70 ได้รับแรงสนับสนุนจากชุมชนในระดับปานกลาง ร้อยละ 65.10 และได้รับแรงสนับสนุนจากผู้จัดการระบบการดูแลในระดับปานกลางถึงสูงมากกว่า ร้อยละ 97.00 สมรรถนะผู้ดูแลผู้สูงอายุส่วนใหญ่อยู่ในระดับสูง ร้อยละ 64.70 มีปัจจัยที่สามารถพยากรณ์สมรรถนะการปฏิบัติงานของผู้ดูแลมี 3 ปัจจัย ได้แก่ อายุ (β = 0.173, P -value = 0.003) การสนับสนุนทางสังคมของชุมชน (β = 0.361, P-value < 0.001) และการสนับสนุนทางสังคมจากผู้จัดการระบบการดูแล (β = 0.259, P -value < 0.001) โดยตัวแปรดังกล่าวสามารถร่วมกันทำนายความผันแปรของสมรรถนะของผู้ดูแลได้ร้อยละ 26.80 (R2 =0.268)
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2562). มาตรการขับเคลื่อนระเบียบวาระแห่งชาติ เรื่อง สังคมสูงอายุ (ฉบับปรับปรุง). กรุงเทพฯ : กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.
กรมอนามัย. (2556). การดูแลสุขภาพผู้สูงอายุระยะยาวสำนักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก. กรุงเทพฯ.
จิราวรรณ นามพันธ์, นฤมล เอื้อมณีกุล, สุรินธร กลัมพากร. (2563). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการปฏิบัติงานของผู้ดูแลที่ผ่านการอบรมในการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 28(3), 41-52.
ปภาสินี แซ่ติ๋ว, ชไมพร จินต์คณาพันธ์, ศราวุธ เรืองสวัสดิ์, ธนิดา ทีปะปาล. (2562). การศึกษาศักยภาพของผู้ดูแลผู้สูงอายุ หลังจากอบรมหลักสูตรผู้ดูแลผู้สูงอายุ 70 ชั่วโมง ของวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุราษฎร์ธานี. วารสารพยาบาลทหารบก, 20(1), 300-309.
ปราโมทย์ ประสาทกุล. (2566). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทย พ.ศ. 2565. บริษัท อมมรินทร์ คอร์เปอเรชั่นส์ จำกัด (มหาชน).
มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทย. (2565). รายงานสถานการณ์ผู้สูงอายุไทย 2565. กรุงเทพฯ: มูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาผู้สูงอายุไทยศูนย์อนามัยที่ 4 สระบุรี. (2563). รายงานผลการดำเนินงานดูแลผู้สูงอายุระยะยาว ปี 2563. สระบุรี.
ศิวพร ชุ่มเย็น, ศิวิไลซ์ วนรัตน์วิจิตร. (2565). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการปฏิบัติตามบทบาทการทำงานของผู้ดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง จังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี, 34(1), 28 – 36.
สํานักงานสถิติแห่งชาติ. (2565). การสํารวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2564. กองสถิติพยากรณ์ สํานักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.
สํานักงานสถิติแห่งชาติ. (2567). การสํารวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2566. กองสถิติพยากรณ์ สํานักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. (2559). คู่มือสนับสนุนการบริหารจัดการระบบการดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุข สำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง ในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ.
Best, J. W., & Kahn, J. V. (1997). Research in education. New Jersey: Printice Hall. In: Inc.
Bloom, B. S. (1971). Handbook on formative and summative evaluation of student learning.
Chankham, W., Rangsiman, S., Pranom, O., & Jing Jy, W. (2023). Attitudes of Caregivers of Older Thai Adults with Major Depression: A Qualitative Study. Pacific Rim International Journal of Nursing Research, 27(3), 485-499. https://doi.org/10.60099/prijnr.2023.261344
Kumsom, C., Lagampan, S., & Boonyamalik, P. (2019). ปัจจัย ที่ มี อิทธิพล ต่อ การ ปฏิบัติ งาน ดูแล ผู้ สูงอายุ ที่ มี ภาวะ พึ่ง พิง ใน ระบบ การ ดูแล ระยะ ยาว จังหวัด ร้อยเอ็ด. Thai Red Cross Nursing Journal, 12(2), 193-207.
Purimat, C., Nanthamongkolchai, S., Munsawaengsub, C., Pitikultang, S., & Yodmai, K. (2019). Factors Influencing Quality of Life Among Caregivers of Dependent Elderly Persons in Chanthaburi Province. Journal of Health Science of Thailand, 28(4), 610-619. https://thaidj.org/index.php/JHS/article/view/7747
World Health Organization (2025). Promoting health and well-being of older persons: WHO’s support to ASEAN Member States. World Health Organization. Retrieved Aprill,25 from https://www.who.int/thailand/news/detail/25-02-2025-promoting-health-and-well-being-of-older-persons--who-s-support-to-asean-member-states
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- บทความหรือข้อคิดเห็นใด ๆ ที่ปรากฏในวารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน ที่เป็นวรรณกรรมของผู้เขียน บรรณาธิการ ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย
- บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของ วารสารสภาการสาธารณสุขชุมชน