การพัฒนารูปแบบการให้ความรู้ด้านการใช้สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐานของประชาชน ในหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง ตำบลเตาปูน อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี
คำสำคัญ:
การพัฒนารูปแบบการให้ความรู้, การใช้สมุนไพร, งานสาธารณสุขมูลฐานบทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนารูปแบบการให้ความรู้ด้านการใช้สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐานของประชาชนในหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง ตำบลเตาปูน อำเภอ
โพธาราม จังหวัดราชบุรี 2) ประเมินผลรูปแบบการให้ความรู้ด้านการใช้สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐานของประชาชนในหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง ตำบลเตาปูน อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ประชาชนที่เป็นสมาชิกในหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง หมู่ 7 บ้านเนินหนองบัว ตำบลเตาปูน อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี จำนวน 30 คน ใช้วิธีการคัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย 1) แบบสอบถามเพื่อใช้เก็บรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับการใช้สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐานของประชาชนในหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง ตำบลเตาปูน อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี
2) แบบทดสอบความรู้เรื่องการใช้สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐานของประชาชนในหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน วิเคราะห์และเปรียบเทียบความรู้ก่อนและหลังกิจกรรมการถ่ายทอดความรู้ด้วยสถิติทดสอบที ผลการวิจัย พบว่า รูปแบบการให้ความรู้ด้านการใช้สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐานของประชาชนในหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง ตำบลเตาปูน อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี ประกอบด้วย 1. หลักการ 2. วัตถุประสงค์
3. ขั้นตอน ประกอบด้วย ขั้นตอนที่ 1 ขั้นเตรียมการ ขั้นตอนที่ 2 ขั้นปฏิบัติการ ขั้นตอนที่ 3 ขั้นสรุปผล
4. การวัดและประเมินผล และ 5. ปัจจัยสนับสนุน การทดสอบความรู้การใช้สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน ก่อนและหลัง การให้ความรู้ พบว่า ผลการทดสอบก่อนให้ความรู้ มีคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 10.77 คะแนน ผลการทดสอบหลังให้ความรู้ มีคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 13.70 คะแนน จากคะแนนเต็ม 15 คะแนน เมื่อทดสอบความแตกต่างด้วยสถิติทดสอบที พบว่า t = 6.56 และค่า Sig. (1-tailed) เท่ากับ 0.000 แสดงให้เห็นว่าการให้ความรู้ส่งผลให้กลุ่มตัวอย่างมีความรู้เพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
เอกสารอ้างอิง
กรมการพัฒนาชุมชน. (2562). การพัฒนาหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อสร้างความสุขให้ชุมชน. กรมการพัฒนาชุมชน.
กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. (2562). สมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐาน. กระทรวงสาธารณสุข.
กรมการแพทย์แผนไทยและการแพทย์ทางเลือก. (2566). แนวทางการใช้สมุนไพรในระบบบริการสุขภาพ. กระทรวงสาธารณสุข.
ชนิดา มัททวางกูร, ขวัญเรือน ก๋ำวิตู, สุธิดา ดีหนู, และสิริณัฐ สินวรรณกุล. (2562). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้สมุนไพรของประชาชนในเขตภาษีเจริญ. วารสารพยาบาลศาสตร์มหาวิทยาลัยสยาม, 20(39), 99–109.
บุญชม ศรีสะอาด. (2543). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 6). สุวีริยาสาส์น.
มาโนช วามานนท์, และเพ็ญนภา ทรัพย์เจริญ. (2540). ยาสมุนไพรสำหรับงานสาธารณสุขมูลฐาน. องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก.
มูลนิธิชัยพัฒนา. (2559). เศรษฐกิจพอเพียง. https://www.chaipat.or.th/site_content/item/3579-2010-10-08-05-24-39.html
วิริญญา เมืองช้าง. (2559). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้สมุนไพรในการดูแลสุขภาพตนเองของประชาชนในอำเภอแม่ใจ จังหวัดพะเยา [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์].
สมเกียรติยศ วรเดช, ปุญญพัฒน์ ไชยเมล์, เรณู สะแหละ, และยุวดี กองมี. (2558). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมการใช้สมุนไพรในการดูแลตนเองของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน อำเภอกงหรา จังหวัดพัทลุง. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 24(1), 50–59.
สาโรจน์ เพชรมณี, จินตนา เพชรมณี, ศิราสรณ์ บรรจงเกลี้ยง, อัจฉรา ศรีแสง, และศรัญญา สีทอง. (2564). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้สมุนไพรของประชาชน ชุมชนประตูช้างตก ตำบลไทยบุรี อำเภอท่าศาลา จังหวัดนครศรีธรรมราช. The Journal of Boromarjonani College of Nursing, Suphanburi, 4(2), 5–22.
สำนักงานขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ ยุทธศาสตร์ชาติ และการสร้างความสามัคคีปรองดอง. (2565). แผนยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี. https://sto.go.th/th/about/policy/20-year-strategic-plan
สุกิจ ไชยชมภู, พูนสุข ช่วยทอง, วิราสิริ์ วสีวีรสิว์, และสุนันท์ ศลโกสุม. (2555). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการใช้สมุนไพรรักษาโรคของประชาชนในเขต 11 กระทรวงสาธารณสุข. วารสารเกื้อการุณย์, 19(1), 60–74.
สุวิมล ติรกานันท์. (2551). ระเบียบวิธีการวิจัยทางสังคมศาสตร์: แนวทางสู่การปฏิบัติ . จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Best, J. W. (1977). Research in education (3rd ed.). Prentice Hall.
Hfocus. (2557). แพทย์แผนไทยจากอดีตสู่ปัจจุบัน. https://www.hfocus.org/content/2014/07/7739
Nutbeam, D. (2017). Health literacy as a population strategy for health promotion. Japanese Journal of Health Education and Promotion, 25(3), 210–222.
Riyapan, P., Chansri, N., & Srisomboon, J. (2021). Participatory learning process in promoting herbal use behaviors among rural communities in Thailand. Journal of Public Health and Development, 19(2), 45–58.
World Health Organization (WHO). (2025). WHO global traditional medicine strategy 2025–2034. WHO.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดสุพรรณบุรี
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
1. บทความหรือข้อคิดเห็นใด ๆ ที่ปรากฏในวารสารศาสตร์สาธารณสุขและนวัตกรรม ที่เป็นวรรณกรรมของผู้เขียน บรรณาธิการ ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย
2. บทความที่ได้รับการตีพิมพ์ถือเป็นลิขสิทธิ์ของ วารสารศาสตร์สาธารณสุขและนวัตกรรม
