สมรรถภาพทางสังคมตลอดช่วงชีวิต: กุญแจสำคัญสู่การมีสุขภาพจิตและสุขภาวะที่ดี
คำสำคัญ:
สุขภาพจิต, สมรรถภาพทางสังคม, เครือข่ายสนับสนุน, ปฏิสัมพันธ์ทางสังคม, สุขภาวะที่ดีบทคัดย่อ
สมรรถภาพทางสังคม (Social fitness) คือความสามารถในการสร้างและรักษาความสัมพันธ์ทางสังคมที่มีความหมายตลอดช่วงชีวิต ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการส่งเสริมสุขภาพจิตและการมีสุขภาวะที่ดีโดยรวม แนวคิดนี้ประกอบด้วยองค์ประกอบหลักที่สำคัญได้แก่ การเชื่อมโยงทางสังคมและเครือข่ายสนับสนุน ทักษะและความสามารถทางสังคม การมีส่วนร่วมและการเป็นส่วนหนึ่งในสังคม ความเข้มแข็งและความพึงพอใจทางสังคม ซึ่งปัจจัยเหล่านี้มีบทบาทสำคัญต่อการปรับเปลี่ยนแปลงทางสุขภาพจิตของแต่ละบุคคลในแต่ละช่วงวัยของชีวิต บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อทบทวนองค์ความรู้เกี่ยวกับผลกระทบของสมรรถภาพทางสังคมต่อสุขภาพจิตและการมีสุขภาวะที่ดีในแต่ละช่วงวัยของชีวิต และนำเสนอเผยแพร่ข้อมูลที่สำคัญเพื่อการเข้าใจบทบาทของสมรรถภาพทางสังคมในด้านสุขภาพจิตผ่านองค์ประกอบที่หลากหลาย การมีความเชื่อมโยงทางสังคมและเครือข่ายสนับสนุนทำให้รู้สึกมั่นคงทางอารมณ์และมีความรู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของสังคม ซึ่งเป็นสิ่งที่สำคัญในการจัดการกับความเครียดและการรับมือกับอุปสรรคปัญหาในทุกช่วงวัย การพัฒนาทักษะและความสามารถทางสังคมตั้งแต่วัยเด็กช่วยให้มีทักษะในการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพและการสร้างความสัมพันธ์ที่ดี ซึ่งทำให้มีผลลัพธ์ทางสุขภาพจิตที่ดีในวัยรุ่นและวัยผู้ใหญ่ การมีส่วนร่วมและการเป็นส่วนหนึ่งในสังคมช่วยผลักดันให้เกิดการอยู่ร่วมกันในชุมชนและลดความรู้สึกโดดเดี่ยว ซึ่งทำให้เกิดการเสริมสร้างความเข้มแข็งทางจิตใจและความพึงพอใจในชีวิตโดยรวม การตระหนักถึงความหลากหลายของประชากรและตัวแปรในบริบทด้านต่าง ๆ เป็นสิ่งสำคัญในการเข้าใจถึงอิทธิพลของสมรรถภาพทางสังคมต่อสุขภาพจิต เพื่อช่วยในการหาแนวทางในการกำหนดมาตราการและนโยบายที่มีประสิทธิภาพ ส่งเสริมการเชื่อมโยงและความพึงพอใจทางสังคม และส่งผลให้เกิดสุขภาพและความเข้มแข็งทางสังคมที่ดีขึ้น
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Human Performance Resources by Champ. What is social fitness? The basics of relationship health for Service Members [internet]. 2020 [cited 2025 February 20]. Available from: https://www.hprc-online.org/social-fitness/relationship-building/what-social-fitness-basics-relationship-health-service-members
Mc Gene J. Social fitness and resilience: a review of relevant constructs, measures, and links to well-being. Rand Health Q. 2014;3(4):7. Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28083312/
Jenkins R. How social fitness helps you and your team succeed: separate stranded shipwrecked crews provide a lesson in social connection. Psychology Today [internet]. 2023 [cited 2025 February 20]. Available from: https://www.psychologytoday.com/intl/articles/how-social-fitness-helps-you-and-your-team-succeed
Waldinger RJ, Schulz MS. The good life: lessons from the world's longest study of happiness. Unabridged. New York, NY: Simon & Schuster Audio; 2023.
Eather N, Wade L, Pankowiak A, Eime R. The impact of sports participation on mental health and social outcomes in adults: a systematic review and the 'Mental Health through Sport' conceptual model. Syst Rev. 2023;12:102. doi: 10.1186/s13643-023-02264-8
Malm C, Jakobsson J, Isaksson A. Physical activity and sports-real health benefits: a review with insight into the public health of Sweden. Sports (Basel). 2019;7(5):127. doi: 10.3390/sports7050127.
Mills K, Dudley D, Collins NJ. Do the benefits of participation in sport and exercise outweigh the negatives? An academic review. Best Pract Res Clin Rheumatol. 2019;33(1):172-87. doi: 10.1016/j.berh.2019.01.015
Tabassum F, Mohan J, Smith P. Association of volunteering with mental well-being: a lifecourse analysis of a national population-based longitudinal study in the UK. BMJ Open. 2016;6(8): e011327. doi: 10.1136/bmjopen-2016-011327.
Ishihara T, Nakajima T, Yamatsu K, Okita K, Sagawa M, Morita N. Relationship of participation in specific sports to academic performance in adolescents: a 2-year longitudinal study. Scand J Med Sci Sports. 2020;30(8):1471-82. doi: 10.1111/sms.13703
Alotaibi TA, Alkhalifah KM, Alhumaidan NI, Almutiri WA, Alsaleh SA, Alrashdan FM, et al. The benefits of friendships in academic settings: a systematic review and meta-analysis. Cureus. 2023;15(12). doi: 10.7759/cureus.50946.
Nie Y, Richards M, Kubinova R, Titarenko A, Malyutina S, Kozela M, et al. Social networks and cognitive function in older adults: findings from the HAPIEE study. BMC Geriatr. 2021;21(1):570. doi: 10.1186/s12877-021-02531-0.
Wickramaratne PJ, Yangchen T, Lepow L, Patra BG, Glicksburg B, Talati A, et al. Social connectedness as a determinant of mental health: a scoping review. PloS One. 2022;17(10). doi: 10.1371/journal.pone.0275004.
Proctor AS, Barth A, Holt-Lunstad J. A healthy lifestyle is a social lifestyle: The vital link between social connection and health outcomes. Lifestyle Med. 2023;4(4):e91. doi: 0.1002/lim2.91
Allen KA, Slaten CD, Arslan G, Roffey S, Craig H, Vella-Brodrick DA, et al. School belonging: The importance of student and teacher relationships. In: Kern ML, Wehmeyer ML, editors. The palgrave handbook of positive education. Cham: Palgrave Macmillan; 2021.
American Psychological Association. Social skills. In: APA Dictionary of Psychology [internet]. 2018 [cited 2025 February 20]. Available from https://dictionary.apa.org/social-skills
American Psychological Association. Social competence. In: APA Dictionary of Psychology. 2018 [cited 2025 February 20]. Available from https://dictionary.apa.org/social-competence
World Bank. Inclusion matters: the foundation for shared prosperity. Washington, DC: New Frontiers of Social Policy; 2013.
Cacioppo JT, Reis HT, Zautra AJ. Social resilience: the value of social fitness with an application to the military. Am Psychol. 2011;66(1):43-51. doi: 10.1037/a0021419.
Halat HD, Younes S, Safwan J, Akiki Z, Akel A, Rahal M. Pharmacy students' mental health and resilience in COVID-19: an assessment after one year of online education. Eur J Investig Health, Psychol Educ. 2022;12(8):1082-107. doi: 10.3390/ejihpe12080077.
Ghogare AS, Patil PS, Spoorthy MS, Aloney SA, Wasaudeorao B, Ambad R. Depression, anxiety, stress and resilience among undergraduate health sciences students of a rural tertiary healthcare centre in Maharashtra during the Covid-19 lockdown: a cross-sectional, online survey. Natl Med J India. 2022;35(3):147-52. doi: 10.25259/NMJI-35-3-147
Gabrovec B, Selak Š, Crnkovič N, Cesar K, Sorgo A. Perceived satisfaction with online study during COVID-19 lockdown correlates positively with resilience and negatively with anxiety, depression, and stress among Slovenian postsecondary students. Int J Environ Res Public Health. 2022;19(12):7024. doi: 10.3390/ijerph19127024.
Von Hippel W, Henry JD, Matovic D. Aging and social satisfaction: offsetting positive and negative effects. Psychol Aging. 2008;23(2):435-9. doi: 10.1037/0882-7974.23.2.435
Kemperman A, van den Berg P, Weijs-Perrée M, Uijtdewillegen K. Loneliness of older adults: social network and the living environment. Int J Environ Res Public Health. 2019;16(3):406. doi: 10.3390/ijerph16030406
Borner KB, Gayes LA, Hall JA. Friendship during childhood and cultural variations. In: Wright JD, editor. International encyclopedia of the social & behavioral sciences. 2nd ed. Philadelphia: Elsevier; 2015:380-4.
Erikson EH. Identity: Youth and crisis. New York: Norton; 1968.
Pachucki MC, Ozer EJ, Barrat A, Cattuto C. Mental health and social networks in early adolescence: A dynamic study of objectively-measured social interaction behaviors. Soc Sci Med. 2015;125:40-50. doi: 10.1016/j.socscimed.2014.04.015
Steinberg L, Morris AS. Adolescent development. Annu Rev Psychol. 2001;52(1):83-110. doi: 10.1146/annurev.psych.52.1.83
Rani R. Importance of social skills for adolescents. J Emerg Technol Innov Res. 2019;6(3):175-9. doi: 10.13140/RG.2.2.28711.50084
Oakes K. Social fitness is the biggest predictor of a happy life. here’s how to improve yours. BBC Sci Focus. 2024 [cited 2025 February 20]. Available from: https://www.sciencefocus.com/the-human-body/social-fitness
Arnett JJ. Emerging adulthood: a theory of development from the late teens through the twenties. Am Psychol. 2000;55(5):469-80. Available from:https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10842426/
Antonucci T, Okorodudu C, Akiyama H. Well-being among adults on different continents. J Soc Issues. 2002;58:617-26. doi: 10.1111/1540-4560.00280
Rieker JA, Gajewski PD, Reales JM, Ballesteros S, Golka K, Hengstler JG, et al. The impact of physical fitness, social life, and cognitive functions on work ability in middle-aged and older adults. Int Arch Occup Environ Health. 2023;96:507-20. doi: 10.1007/s00420-022-01943-8
Lachman ME. Development in midlife. Annu Rev Psychol. 2004;55:305-31. doi: 10.1146/annurev.psych.55.090902.141521
Ozbay F, Johnson DC, Dimoulas E, Morgan CA, Charney D, Southwick S. Social support and resilience to stress. Psychiatry. 2007;4(5):35-40. doi: Available from: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/20806028/
Hsiao Y-H, Chang C-H, Gean P-W. Impact of social relationships on Alzheimer’s memory impairment: Mechanistic studies. J Biomed Sci. 2018;25:3. doi: 10.1186/s12929-018-0404-x
Chiao C, Weng L-J, Botticello AL. Social participation reduces depressive symptoms among older adults: an 18-year longitudinal analysis in Taiwan. BMC Public Health. 2011;11:292. doi: 10.1186/1471-2458-11-292
Aroogh DM, Shahboulaghi MF. Social participation of older adults: a concept analysis. Int J Community Based Nurs Midwifery. 2020;8(1):55-72. doi: 10.30476/IJCBNM.2019.82222.1055
Vudhironarit S, Wongjan J, Uraisipong K, Manasatchakun P. Trajectories of engagement in social activities for active aging: a case study of older adult schools in Thailand. Nurs J Minist Public Health. 2023;33(2):138-49. (in Thai)
Whear R, Campbell F, Rogers M, Sutton A, Robinson-Carter E, Sharpe R, et al. What is the effect of intergenerational activities on the wellbeing and mental health of older people?: a systematic review. Campbell Syst Rev. 2023;19(4):pages. doi: 10.1002/cl2.1355
Power J, Steptoe A, Kee F, Lawlor BA. Loneliness and social engagement in older adults: a bivariate dual change score analysis. Psychol Aging. 2019;34(1):1-10. doi: 10.1037/pag0000287
Suebvises P. Social capital, citizen participation in public administration, and public sector performance in Thailand. World Dev. 2018;109:236-48. doi: 10.1016/j.worlddev.2018.05.007
Chayomchai A, Petmee P, Treemek W, Sarnthong J, Autum J, Ngao-ngam R. Recreation in the elderly Thai people: Supporting, motivation, satisfaction, and benefit view of recreational activities. J Humanit Soc Sci Rajapruk Univ. 2020;6(3):177-93. (in Thai)
Thavinpipathkul D, Tanamee L. The patterns of social interaction and integrative mechanisms in communities in the northern Bangkok extended metropolitan region: a case study of Pathumthani province. J Humanit. 2006;9(12):1-15. (in Thai)
Jitsaeng K. The use of social media among Thai youths for political communication. J Contemp Soc Sci Humanit. 2023;10(1):1-10. doi:10.3390/ejihpe12080077.
Thianthai C. What does social media have to do with health? A case study of Bangkok youths. Int J Adolesc Med Health. 2018;33(1). doi: 10.1515/ijamh-2018-0058.
Aunkamol P. Social participation, self-esteem and life satisfaction of the elderly at Jatuchak District in Bangkok Metropolitan. Thai J Gerontol Geriatr. 2019;22(1):125-36. (in Thai)
van der Hulst RC. Introduction to Social Network Analysis (SNA) as an investigative tool. Trends Organ Crime. 2009;12:101-121. doi: 10.1007/s12117-008-9057-6
Zimet GD, Dahlem NW, Zimet SG, Farley GK. The Multidimensional Scale of Perceived Social Support. J Pers Assess. 1988;52(1):30-41. doi: 10.1207/s15327752jpa5201_2
Russell DW. UCLA Loneliness Scale (Version 3): Reliability, validity, and factor structure. J Pers Assess. 1996;66(1):20-40. doi: 10.1207/s15327752jpa6601_2
Riggio RE, Tucker J, Coffaro D. Social skills and empathy. Pers Individ Dif. 1989;10(1):93-99. doi:10.1016/0191-8869(89)90184-0
McCormack B, McCance T. Development of a framework for person‐centred nursing. J Adv Nurs. 2006;56(5):472-79. doi: 10.1111/j.1365-2648.2006.04042
Cervantes BR, Allman M, Walton QL, Jouriles EN, Sharp C. Considerations in cultural adaptation of parent-child interventions for African American mothers and children exposed to intimate partner violence. Front Psychol. 2024;15:1295202. doi: 10.3389/fpsyg.2024.1295202
Griner D, Smith TB. Culturally adapted mental health intervention: a meta-analytic review. Psychother. 2006;43(4):531-48. doi: 10.1037/0033-3204.43.4.531
Bitsko RH, Claussen AH, Lichstein J, Black LI, Jones SE, Danielson ML, et al. Mental health surveillance among children - United States, 2013-2019. MMWR Suppl. 2022;71(2):1-42. doi: 10.15585/mmwr.su7102a1
Helliwell JF, Layard R, Sachs JD, De Neve J, Aknin LB, Wang S. World Happiness Report 2023 [internet]. 2023 [cite 2025 February 18]. Available from: https://worldhappiness.report/ed/2023/
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพและสุขภาวะ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิทยาศาสตร์สุขภาพและสุขภาวะ
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
