ความรอบรู้ด้านสุขภาพกับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวาน ณ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองปรือ

นิตย์ธิดา ภัทรธีรกุล; รุ้งนภา เต็งไตรสรณ์; ขัตติยะ มั่งคั่ง; วิชชุตา เพชรชู; จัตุรัส พูลมงคล

ผู้แต่ง

นิตย์ธิดา ภัทรธีรกุล คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ
รุ้งนภา เต็งไตรสรณ์ คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ
ขัตติยะ มั่งคั่ง คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ
วิชชุตา เพชรชู คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ
จัตุรัส พูลมงคล คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ

คำสำคัญ:

ความรอบรู้ด้านสุขภาพ, เบาหวาน, โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบล

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพ และหาความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพ กับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยเบาหวาน ณ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองปรือ จังหวัดสมุทรปราการ กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ที่มารับบริการที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลหนองปรือ และใช้วิธีเลือกตัวอย่างตามสะดวก ในช่วงเดือนสิงหาคม – กันยายน 2563 จำนวน 50 คน เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม ประกอบด้วย ข้อมูลทั่วไปและแบบประเมินความรอบรู้ด้านสุขภาพ ผลการศึกษาพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 76) อายุเฉลี่ยเท่ากับ 65.26 ± 10.10 ปี ร้อยละ 74 สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ (FBS £ 160 mg/dl) ความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โดยรวมอยู่ในระดับพอใช้ (คะแนนเฉลี่ย 41.5 ± 10.74) ซึ่งเกือบครึ่ง มีความรอบรู้ด้านสุขภาพอยู่ในระดับไม่ดี (ร้อยละ 46) ผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ มีระดับความรอบรู้ด้านสุขภาพสูงกว่าผู้ป่วยเบาหวานที่ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดไม่ได้ (คะแนนเฉลี่ย 43.71 ± 10.59 และ 39.93 ± 10.75 ตามลำดับ) และผู้ป่วยเบาหวานมีอายุ £ 65 ปี มีคะแนนเฉลี่ยมากกว่า ผู้ที่มีอายุ > 65 ปี (43.72 ± 8.24 และ 39.78 ± 12.23 ตามลำดับ) ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด พบว่า ในกลุ่มผู้ที่มีอายุ > 65 ปี มีความสัมพันธ์กันในระดับต่ำอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r -0.393, p < 0.05)

จากผลในการศึกษาครั้งนี้ ผู้มีหน้าที่ดูแลผู้ป่วยเบาหวานควรจัดกิจกรรมหรือโครงการเพื่อส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพในทุก ๆ องค์ประกอบ ควบคู่กับการสร้างเสริมให้มีพฤติกรรมการดูแลตนเอง โดยเฉพาะผู้ป่วยเบาหวาน ที่มีอายุมากกว่า 65 ปี

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

Aekplakorn W. Thai national health examination survey. 1st ed. Nonthaburi: Aksorn graphic and design; 2014.

The Royal College of Physicians of Thailand. Clinical practice guideline for diabetes 2017. Bangkok: The Royal College of Physicians of Thailand; 2017.

Suwattanakul T. Factors related to blood sugar control among diabetes mellitus type 2 patients. Journal of Health Research 2018;12(3):515-22.

Kaeodumkoeng K. Health literacy. 1st ed. Bangkok: New Thammada Printing; 2011.

Schillinger D, Grumbach K, Piette J, Wang F, Osmond D, Daher C, et al. Association of health literacy with diabetes outcomes. JAMA 2002;288(4):475-82.

Rattanawarang W, Chantha W. Health literacy of self-care behaviors for blood glucose control in patients with type 2 diabetes, Chainat province. The Journal of Baromarajonani College of Nursing, Nakhonratchasima 2018;24(2):34–51.

Phuengphasook S, Wanitkun N, Towsakulkao T, Utriyaprasit K. Health literacy, health education outcomes and social influence, and their relationships with type-2 diabetes and/or hypertension patients’ clinical outcomes. Thai Journal of Nursing Council 2017;32(2):111–25.

Samruayruen K, Kitreerawutiwong N. Understanding on assessing health literacy. EAU Hertage Journal Science and Technology 2019;12(3):1-3.

Tanasugarn C, Neelapaichit N. The survey of health literacy among diabetic and hypertensive patient. Nonthaburi: Health Education Division, Department of Health Service Support, Ministry of Public Health; 2016.

Saisang T, Jithaisong W, Suttiprapa K, Phattarabenjapol S. Health literacy of patients with diabetes at a primary health care setting in Ubon Ratchathani province. In: The 6th Annual Northeast Pharmacy Research Conference of 2014 “A Celebration of 100 Years of Thai Pharmacy and 20 Years of UBU Pharmacy”; 2014 February 1-2; Ubonratchathani: U-Place Hotel: Ubonratchathani University; 2014.

Chaimay B. Sample size determination in descriptive study in public health. Thaksin University Journal 2013;16(2):9–18.

Kongprasert J editor. Guideline for developing quality of NCD clinic (diabetic and hypertension) in health promoting hospital 2015. Nonthaburi: Bureau of Non-Communicable Diseases; 2015.

Prabsagnob K. Relationship of health literacy and self-care behavior among type 2 diabetic patients in Banpong district, Ratchaburi province. In: 7th National & International Conference Bangkok; 2016. March 25-26; Bangkok: Suan Sunandha Rajabhat University; 2016. p. 2638-50.

Suramitmitree B. A study of health literacy and the practical reality of encouraging Thai people's health literacy to support their entry into the ASEAN community. Bangkok: Devawongse Varopakorn Institute of Foreign Affairs Ministry of Foreign Affairs of the kingdom of Thailand; 2013.

Chandawimol P. Health promotion thesaurus 1998. 2nd ed. Bangkok: Health System Research Institute; 1998.

Ngmampornnara P. Health literacy for patients with type 2 diabetes in Bangkok metropolits and perimeter [Thesis]. Bangkok: Chulalongkorn University; 2017.

Panurat S, Bhoosahas P, Thutsaringkarnsakul S, Krachangpho P, Thuratham W, Natetipawan P. Factors related to health literacy among the elderly in Pak Phli district, Nakhon Nayok province. JOPN 2019;11(1):86–94.

Chantha W. Health literacy of self-care behaviors for blood glucose level control in patients with type 2 diabetes, Chainat Province [Thesis]. Bangkok: Thammasat University; 2016.

Sonton P. Association between health literacy and glycemic control of patients with yype 2 diabetes mellitus. Thai Journal of Public Health 2020;50(1):76–88.

Ariyasit J. Health literacy to control blood sugar level in type 2 diabetic patients. Sawanpracharak Medical Journal 2021;18(2):142–55.

Huang Y-M, Shiyanbola OO, Smith PD. Association of health literacy and medication self-efficacy with medication adherence and diabetes control. Patient Prefer Adherence 2018;12:793-802.