ผลของกระบวนการผลิตชาจากปลีกล้วยหอมทองต่อปริมาณสารพฤกษเคมี ความสามารถในการต้านอนุมูลอิสระ การยับยั้งแอลฟา-อะไมเลส และแอลฟา-กลูโคซิเดส
คำสำคัญ:
การผลิตชาปลีกล้วยหอมทอง, การต้านอนุมูลอิสระ, องค์ประกอบทางเคมี, การยับยั้งแอลฟา-อะไมเลส, การยับยั้งแอลฟา-กลูโคซิเดสบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบที่เหมาะสมของกระบวนการผลิตชาจากปลีกล้วยหอมทอง ต่อปริมาณสารพฤกษเคมี ความสามารถในการต้านอนุมูลอิสระ และการยับยั้งกิจกรรมของเอนไซม์แอลฟา-อะไมเลส และแอลฟา-กลูโคซิเดส ทำการศึกษาโดยใช้สารสกัดจากชาปลีกล้วยหอมทองที่ผลิตด้วยวิธีการที่แตกต่างกัน 3 วิธี ได้แก่ วิธีที่ 1 (อบที่ 50 องศาเซลเซียส เวลา 5 ชั่วโมง) วิธีที่ 2 (นวด 10 นาที จากนั้นคั่วด้วยไฟอ่อน 5 นาที และอบที่ 40 องศาเซลเซียส เวลา 6 ชั่วโมง) และวิธีที่ 3 (นวด 10 นาที จากนั้นหมัก 1 ชั่วโมง และอบที่ 50 องศาเซลเซียส เวลา 5 ชั่วโมง) พบว่า ชาที่ผลิตด้วยวิธีที่ 2 มีปริมาณสารต้านอนุมูลอิสระ ได้แก่ ฟีนอลิก ฟลาโวนอยด์ และความสามารถต้านอนุมูลอิสระ (DPPH• และ FRAP assay) สูงที่สุด และในส่วนของการยับยั้งเอนไซม์แอลฟา-อะไมเลสและแอลฟา-กลูโคซิเดส พบว่า ชาปลีกล้วยหอมทองที่ผลิตด้วยวิธีการที่แตกต่างกัน ส่งผลต่อความสามารถในการยับยั้งเอนไซม์ทั้ง 2 ชนิดได้แตกต่างกัน อย่างไรก็ตามสารสกัดชาที่ผลิตจากทั้ง 3 วิธี มีความสามารถในการยับยั้งการทำงานของเอนไซม์แอลฟา-กลูโคซิเดสได้ที่ดีกว่าเอนไซม์แอลฟา-อะไมเลส โดยเฉพาะชาที่ผลิตด้วยวิธีที่ 1 และ 2 พบว่ามีความสามารถในการยับยั้งการทำงานของเอนไซม์แอลฟา-กลูโคซิเดสที่ไม่แตกต่างกับสารควบคุมเชิงบวก (Acarbose) (p≥0.05) ซึ่งแสดงให้เห็นว่ากระบวนการผลิตชาปลีกล้วยหอมทองด้วยวิธีที่ 2 เป็นวิธีการที่สามารถช่วยคงคุณประโยชน์ที่ดีของชาได้
เอกสารอ้างอิง
กานต์ศศิน เศียรอุ่น. (2559). การศึกษาฤทธิ์ลดระดับน้ำตาลในเลือดของสารสกัดชั้นน้ำของใยตาลสุกในหนูขาวที่ถูกเหนี่ยวนำให้เป็นโรคเบาหวานด้วยสเตรปโตโซโตซิน [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.
กุลวดี แก้วก่า, สุพัชชา ขับกล่อมส่ง, และสุพีรยา อาษา. (2564). ผลของสภาวะการทำแห้งและระยะเวลาแช่ชาต่อปริมาณสารประกอบฟีนอลิกและฤทธิ์การต้านสารอนุมูลอิสระของชากลีบบัว. วารสารเทคโนโลยีการอาหาร มหาวิทยาลัยสยาม, 16(1), 78–88.
เกตุวดี สมบูรณ์ทวี และจักรี กลิ่นชั้น. (2564). การตัดสินใจซื้อเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพ ประเภทเวย์โปรตีนของกลุ่มเจเนอเรชันวาย โดยประยุกต์ใช้ทฤษฎีพฤติกรรมตามแบบแผน. วารสารมหาวิทยาลัยคริสเตียน, 27(4), 103-119. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/CUTJ/article/view/247512
จันทกานต์ นุชสุข. (2561). ฤทธิ์การต้านอนุมูลอิสระของสารสกัดหยาบจากปลีกล้วยไข่ กล้วยน้ำว้า และกล้วยหอม. วารสารวิชาการวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 10(12), 1–10.
จินตนา สังโสภา, ทอรุ้ง ประนิล, สุภาพร พุ่มริ้ว, และอนุชิตา มุ่งงาม. (2567). สารออกฤทธิ์และฤทธิ์ทางชีวภาพของพืชป่ารับประทานดอก. วารสารวิทยาศาสตร์บูรพา, 29(3), 1189–1216.
ธัญลักษณ์ บัวผัน, ทนงศักดิ์ สัสดีแพง, และกาญจนา ดวงฟูคำ. (2565). การเปรียบเทียบสมบัติทางเคมีกายภาพและคุณภาพทางประสาทสัมผัสของชาดำอัสสัมผลิตด้วย วิธีแบบออร์โธดอกซ์กับวิธีดัดแปลงแบบ CTC. วารสารเทคโนโลยีการอาหาร มหาวิทยาลัยสยาม, 17(2), 55-68.
ธนากรณ์ ดำสุด, สุภาพร ทองวิจิตร, และวารุณี จิตรคำนึง. (2564). ฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์แอลฟา-อะไมเลส แอลฟา-กลูโคซิเดสของสมุนไพรในงานสาธารณสุขมูลฐานที่รักษาอาการท้องอืด และการออกฤทธิ์ร่วมกับอะคาร์โบส. วารสารวิทยาศาสตร์บูรพา, 26(2), 1016–1028.
ธันยพัฒน์ สิทธิโชคธรรม, นงนุช อังยุรีกุล, และวิศิษฐ์ ลิ้มสมบุญชัย. (2559). ต้นทุนและผลตอบแทนการผลิตกล้วยหอมทองปลอดสารพิษ: กรณีศึกษาสมาชิกสหกรณ์การเกษตรท่ายาง จำกัด จังหวัดเพชรบุรี. [Paper presentation] การประชุมวิชาการระดับชาติ ครั้งที่ 13, มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน, นครปฐม.
ธีรพงษ์ เทพกรณ์. (2555). ชา: กระบวนการผลิต และองค์ประกอบทางเคมีจากการหมัก. วารสารวิทยาศาสตร์บูรพา, 17(2), 189–196.
ทิพา วรเนตรสุดาทิพย์. (2563). หัวปลีสมุนไพรมากประโยชน์. วารสารอาหาร, 50(2), 42–45.
ปฏิญญา จิยิพงศ์, จันทร์ฉาย ยศศักดิ์ศรี, เจนจิรา จันทร์มี, วรินทิพย์ สิทธิชัย, และสุพัตรา คชสิทธิ์. (2562). เทคโนโลยีการผลิตเครื่องดื่มน้ำหัวปลีผสมสมุนไพรพร้อมดื่ม ตอบโจทย์กระตุ้นน้ำนมแม่. วารสารกรมวิทยาศาสตร์บริการ, 68(211), 16–18.
ปฏิวิทย์ ลอยพิมาย. (2555). การประเมินความสามารถต้านออกซิเดชันรวมในหลอดทดลอง. วารสารวิทยาศาสตร์มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 31(2), 164–170.
พรชนก ชโลปกรณ์ และพงศธร กล่อมสกุล. (2560). ฤทธิ์ในการยับยั้งแอลฟาอะไมเลสและแอลฟากลูโคซิเดสของสารสกัดฝาง ม้ากระทืบโรง และปลาไหลเผือก. วารสารวิจัยราชภัฏพระนคร สาขาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 12(1), 63–73.
พรอริยา ฉิรินัง, อิศรา วัฒนนภาเกษม, เจิมธง ปรารถนารักษ์, จุติพร อินทะนิน, และศิริวรรณ ณะวงษ์. (2565). องค์ประกอบทางเคมีและฤทธิ์ยับยั้งแอลฟาอะไมเลสและแอลฟากลูโคซิเดสของสารสกัดงวงตาล. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 42(3), 127–136.
มะลิ นาชัยสินธ, สมภพ พิศดู, ศราวุธ เหลี่ยมสิงขร, และกนกอร คาผุย. (2558). ปริมาณสารต้านอนุมูลอิสระของใบชาโมโรเฮยะที่ผ่านกระบวนการอบแห้งด้วยอากาศร้อน. วารสารวิจัยเพื่อพัฒนาสังคมและชุมชน มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 3(1), 59–66.
รอมลี เจะดอเลาะ และอิมรอน มีชัย. (2565). การพัฒนาผลิตภัณฑ์ชาปลีกล้วยหินปราศจากน้ำตาลเพื่อสุขภาพ (รายงานผลการวิจัย). มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.
วารุณี จอมกิติชัย, ญาสุมินทร์ ไชยขันธุ์, ณัฐวุฒิ เพ็ชรพินิจ, พัชรา พุดแพง, และวีรศักดิ์ จอมกิติชัย. (2561). ผลของน้ำมะขามในการลดการเกิดสีน้ำตาลของหัวปลีสดหั่นชิ้นระหว่างการเก็บรักษา. วารสารวิทยาศาสตร์เกษตร, 49(4), 91–94.
ศธิธร ปุรินทราภิบาล และสุพัตรา พูลพืชชนม์. (2563). ผลของกระบวนการผลิตชาต่อคุณภาพและฤทธิ์ต้านอนุมูลอิสระของชาเปลือกฟักข้าว. วารสารวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มทร.สุวรรณภูมิ, 8(1), 28–38.
Aboul-Enein, A. M., Salama, Z. A., Gaafar, A. A., Aly, H. F., Abou-Elella, F., & Ahmed, H. (2016). Identification of phenolic compounds from banana peel (Musa paradaisica L.) as antioxidant and antimicrobial agents. Journal of Chemical and Pharmaceutical Research, 8(4), 46-55.
Ananingsih, V., Sharma, A., & Zhou, W. (2013). Green tea catechins during food processing and storage: A review on stability and detection. Food Research International, 50, 469–479.
Bernfeld, P. (1955). Amylases, alpha and beta. Methods in Enzymology, 1, 149–158.
Bischoff, H. (1994). Pharmacology of alpha-glucosidase inhibition. European Journal of Clinical Investigation, 24(3), 3–10.
Butterworth, P. J., Warren, F. J., & Ellis, P. R. (2011). Human α-amylase and starch digestion: An interesting marriage. Starch - Stärke, 63(7), 395–405.
Carloni, P., Tiano, L., Padella, L., Bacchetti, T., Customu, C., Kay, A. & Damiani, E. (2013) Antioxidant activity of white green and black tea obtained from the same tea cultivar. Food Research International, 53, 900–908.
Chiang, S.-H., Tsou, M.-F., Chang, C.-Y., & Chen, C.-W. (2020). Physicochemical characteristics, sensory quality, and antioxidant properties of Paochung tea infusion brewed in cold water. International Journal of Food Properties, 23(1), 1611-1623.
Ding, J., Mei, S., Gao, L., Wang, Q., Ma, H., & Chen, X. (2022). Tea processing steps affect chemical compositions, enzyme activities, and antioxidant and anti‐inflammatory activities of coffee leaves. Food Frontiers, 3(3), 505-516.
Fabio, E., Nicolino, P., Mauro, C., Samuel, T.B., Paolo S.D., Alberto M., Sandro S., Jean C.C., Mario, S. & Vanna S. (2023). α-Glucosidase inhibition by green, white and oolong teas: in vitro activity and computational studies. Food Research International, 38(1), 1-10.
Fu, H., Xie, B., Ma, S., Zhu, X., Fan, G., & Pan, S. (2011). Evaluation of antioxidant activities of principal carotenoids available in water spinach (Ipomoea aquatica). Journal of Food Composition and Analysis, 24(2), 288-297.
Griffiths, P. R., & Haseth, J. A. (2007). Fourier transform infrared spectrometry (2nd ed.). John Wiley and Sons.
Juan, M.-Y., & Chou, C.-C. (2010). Enhancement of antioxidant activity, total phenolic and flavonoid content of black soybeans by solid state fermentation with Bacillus subtilis BCRC 14715. Food Microbiology, 27(5), 586-591.
Kaur, A., Kaur, M., Kaur, P., Kaur, H., Kaur, S., & Kaur, K. (2015). Estimation and comparison of total phenolic and total antioxidants in green tea and black tea. Global Journal of Bio-Science and Biotechnology, 4(1), 116-120.
Kavya, M., Manasa, R., Deepika, M., Mahesh, S., & Shekhara, N. (2023). A review on banana flower: Nutritional composition, processed products and health benefits. IP Journal of Nutrition, Metabolism and Health Science, 6(3), 110-115
Kwon, Y. I., Apostolidis, E., & Shetty, K. (2008). Inhibitory potential of wine and tea against α‐amylase and α‐glucosidase for management of hyperglycemia linked to type 2 diabetes. Journal of Food Biochemistry, 32(1), 15-31.
Kusano, R., Ogawa, S., Matsuo, Y., Tanaka, T., Yazaki, Y., & Kouno, I. (2011). d-Amylase and lipase inhibitory activity and structural characterization of acacia bark proanthocyanidins. Journal of Natural Products, 74(2), 119-128.
Lasano, N. F., Rahmat, A., Ramli, N. S., & Bakar, M. F. A. (2018). Effect of oven and microwave drying on polyphenols content and antioxidant capacity of herbal tea from Strobilanthes crispus leaves. Asian Journal of Pharmaceutical and Clinical Research, 11(6), 363-368.
Lin, Y. S., Tsai, Y. J., Tsay, J. S., & Lin, J. K. (2003). Factors affecting the levels of tea polyphenols and caffeine in tea leaves. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 51(7), 1864–1873.
Loypimai, P., Moonggarm, A., & Chottanom, P. (2009). Effects of ohmic heating on lipase activity, bioactive compounds and antioxidant activity of rice bran. Australian Journal of Basic and Applied Sciences, 3(4), 3642-3652.
Luo, Q., Luo, L., Zhao, J., Wang, Y., & Luo, H. (2024). Biological potential and mechanisms of Tea’s bioactive compounds: An Updated review. Journal of Advanced Research, 65, 345-363.
Mao, L.-C., Pan, X., Que, F., & Fang, X.-H. (2006). Antioxidant properties of water and ethanol extracts from hot air-dried and freeze-dried daylily flowers. European Food Research and Technology, 222(3), 236-241.
Matsui, T., Ueda, T., Oki, T., Sugita, K., Terahara, N., & Matsumoto, K. (2001). Glucosidase inhibitory action of natural acylated anthocyanins. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 49, 1948-1951.
Oonsivilai, R., Cheng, C., Bomser, J., Ferruzzi, M., & Ningsanond, S. (2007). Phytochemical profiling and phase II enzyme-inducing properties of Thunbergia laurifolia Lindl. (RC) extracts. Journal of Ethnopharmacology, 114, 300-306.
Phukhatmuen, P., Raksat, A., Laphookhieo, S., Charoensup, R., Duangyod, T., & Maneerat, W. (2020). Bioassay-guided isolation and identification of antidiabetic compounds from Garcinia cowa leaf extract. Heliyon, 6, e03625.
Rabeta, M. S., & Lai, S. Y. (2013). Effects of drying, fermented and unfermented tea of Ocimum tenuiflorum Linn. on the antioxidant capacity. International Food Research Journal, 20(4), 1601-1608.
Rajhard, S., Hladnik, L., Vicente, F. A., Srčič, S., Grilc, M., & Likozar, B. (2021). Solubility of luteolin and other polyphenolic compounds in water, nonpolar, polar aprotic and protic solvents by applying FTIR/HPLC. Processes, 9(11), 1952.
Ramasubbu, N., Ragunath, C., & Mishra, P. J. (2003). Probing the role of a mobile loop in substrate binding and enzyme activity of human salivary amylase. Journal of Molecular Biology, 325(5), 1061-1076.
Roshanak, S., Rahimmalek, M., & Goli, S. A. H. (2016). Evaluation of seven different drying treatments in respect to total flavonoid, phenolic, vitamin C content, chlorophyll, antioxidant activity and color of green tea (Camellia sinensis or C. assamica) leaves. Journal of Food Science and Technology, 53, 721-729.
Roslan, A., Ismail, A., Ando, Y., & Azlan, A. (2020). Effect of drying methods and parameters on the antioxidant properties of tea (Camellia sinensis) leaves. Food Production, Processing and Nutrition, 2, 1-11.
Smith, B. C. (2011). Fundamentals of Fourier Transform Infrared Spectroscopy. CRC Press.
Sumantri, I. B., Wahyuni, H. S., & Mustanti, L. F. (2020). Total phenolic, total flavonoid and phytochemical screening by FTIR spectroscopic of standardized extract of Mikania micrantha leaf. Pharmacognosy Journal, 12(6), 1395-1401.
Thummajitsakul, S., & Silprasit, K. (2022). Analysis of FTIR Spectra, Flavonoid Content and Anti-Tyrosinase Activity of Extracts and Lotion from Garcinia schomburgkiana by Multivariate Method. Trends in Sciences, 19(18), 5780-5780.
Tundis, R., Loizzo, M. R., & Menichini, F. (2010). Natural products as α-amylase and α-glucosidase inhibitors and their hypoglycemic potential in the treatment of diabetes: An update. Mini-Reviews in Medicinal Chemistry, 10(4), 315–331.
Vuong, Q. V., Golding, J. B., Nguyen, M., & Roach, P. D. (2011). The impact of preparation and storage on tea polyphenols. Food Reviews International, 27(4), 357–377.
Wongsa, P., Phatikulrungsun, P., & Prathumthong, S. (2022). FT‑IR characteristics, phenolic profiles and inhibitory potential against digestive enzymes of 25 herbal infusions. Scientific Reports, 12(1), Article 6631.
Yang, C. Y., Yen, Y. Y., Hung, K. C., Hsu, S. W., Lan, S. J., & Lin, H. C. (2019). Inhibitory effects of pu-erh tea on alpha glucosidase and alpha amylase: A systemic review. Nutrition & Diabetes, 9(1), 2-6.
Yang, J., Cui, J., Chen, J., Yao, J., Hao, Y., Fan, Y., & Liu, Y. (2020). Evaluation of physicochemical properties in three raspberries (Rubus idaeus) at five ripening stages in northern China. Scientia Horticulturae, 263, Article 109146.
Yilmazer-Musa, M., Griffith, A. M., Michels, A. J., Schneider, E., & Frei, B. (2012). Inhibition of α-amylase and α-glucosidase activity by tea and grape seed extracts and their constituent catechins. Journal of Agricultural and Food Chemistry, 60(36), 8924.
Zakaria, Z., Shah, N. H. M., Alwi, A., Anwar, N. Z. R., Shahidan, N., & Huda, N. (2023). Phenolic compounds, free radical scavenging activity and α-glucosidase inhibition properties of green, oolong, and black sacha inchi tea extract. Current Research in Nutrition and Food Science Journal, 11(3), 1127-1142.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 มหาวิทยาลัยคริสเตียน
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
