ผลของโปรแกรมพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพของผู้ที่มีความเสี่ยงข้อเข่าเสื่อม ในชุมชนนำร่องเขตเมือง

Lertsilapa  Iemphong; Surinrat Baurangtheinthong; Ittiwat Onklin

Authors

Lertsilapa Iemphong Senior Professional Nurse, Department of Nursing, Faculty of Medicine, Vajira Hospital, Navamindradhiraj University
Surinrat Baurangtheinthong Instructor, Kuakarun Faculty of Nursing, Navamindradhiraj University
Ittiwat Onklin Instructor, Faculty of Medicine, Navamindradhiraj University

Keywords:

Health literacy, Health behavior, Knee osteoarthritis prevention, Urban community

Abstract

This quasi-experimental study with a two-group pretest-posttest design aimed to examine the effects of a health literacy program on individuals at risk of knee osteoarthritis in an urban pilot community. Participants were 40 adults aged 40 years and older who met the inclusion criteria and were randomly assigned to either the experimental group (n = 20) or the control group (n = 20). The intervention, lasting seven weeks, comprised six components: access to health information and services, knowledge, communication skills, self-management skills, decision-making skills, and media literacy. Data were collected using four instruments: a demographic questionnaire, the Oxford Knee Score for disease severity, a health literacy assessment for knee osteoarthritis prevention, and a health behavior assessment for disease prevention. The content validity index of the health literacy and health behavior instruments were 0.72 and 0.99, respectively, with reliability of 0.80. Data were analyzed using descriptive statistics (frequency, percentage, mean, standard deviation) and inferential statistics (independent t-test for between-group comparison and paired t-test for within-group comparison). The results indicated that after the program, the experimental group showed significantly higher health behavior scores and median health literacy for knee osteoarthritis prevention than both their pretest scores and the control group (t = 6.860, -3.539; p < .001 and t = 3.286, -4.078; p < .002, respectively). These findings suggest that the program can be effectively applied to promote self-care and prevent knee osteoarthritis among middle-aged adults in the community.

References

กัญญาภัทธ ปราบริปู. (2562). ผลของโปรแกรมการจัดการอาการต่อความรุนแรงของโรคและพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้สูงอายุกลุ่มเสี่ยงโรคข้อเข่าเสื่อมชนิดปฐมภูมิ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยคริสเตียน.

กองสถิติสังคม สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2564). การสำรวจอนามัยและสวัสดิการ พ.ศ. 2564. ธนาเพรส จำกัด.

ปรีดา สาราลักษณ์ และ วรารัตน์ ทิพย์รัตน์. (2565). ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการป้องกันการพลัดตกหกล้มของผู้ดูแลผู้สูงอายุกลุ่มเสี่ยง ในเขตเทศบาลนครตรัง. วารสารการพยาบาลและการศึกษา, 15(2), 1-13.

พาวิณี ไพรวรรณ, ชุลีกร ด่านยุทธศิลป์, และ อุมาพร ห่านรุ่งชโรทร. (2563). ผลของโปรแกรมส่งเสริมการรับรู้สมรรถนะแห่งตนในการควบคุมน้ำหนักต่อการรับรู้ความสามารถของตน พฤติกรรมการควบคุมน้ำหนัก และน้ำหนักตัวของผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อมที่มีน้ำหนักตัวเกิน. วารสารสุขภาพและการศึกษาพยาบาล, 26(1), 88-104.

โรงพยาบาลวชิรพยาบาล. (2564). เวชระเบียนผู้ป่วยโรคข้อเข่าเสื่อม [เอกสารไม่ตีพิมพ์]. กลุ่มงานเวชระเบียน.

วิไลลักษณ์ ตียาพันธ์ และ วรจรรฑญาร์ มงคลดิษฐ์. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้สูงอายุข้อเข่าเสื่อมในศูนย์บริการสุขภาพ โรงพยาบาลสรรพสิทธิประสงค์. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 6(2), 336-351.

สุวิมลรัตน์ รอบรู้เจน. (2563). การพัฒนาโปรแกรมการป้องกันโรคข้อเข่าเสื่อมในผู้สูงอายุโดยชุมชนมีส่วนร่วมตำบลคูเมือง อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารการแพทย์และสาธารณสุข มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, 3(1), 25–36.

อรสา จุลโสม, นภาเพ็ญ จันทขัมมา, และองค์อร ประจันเขตต์. (2568). ผลของโปรแกรมการจัดการตนเองเพื่อป้องกันโรคข้อเข่าเสื่อมของกลุ่มก่อนวัยสูงอายุ. วารสารการพยาบาลและการศึกษา, 18(3), 1–14.

อัญชิสา ถาวรณ์ และ กิ่งแก้ว สำรวยรื่น. (2565). ประสิทธิผลของโปรแกรมความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลอรัญญิก อำเภอเมือง จังหวัดพิษณุโลก. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย ฉบับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 16(1), 65-77.

Adouni, M., Aydelik, H., Faisal, T. R., & Hajji, R. (2024). The effect of body weight on the knee joint biomechanics based on subject-specific finite element-musculoskeletal approach. Scientific Reports, 14(1), 13777.

Asif , T., Ali Rana, A., Ahmed Zahoor, I., Ghaffar, N., Ahmad, I., & Idrees, Q. (2022). Quality of life in patients with knee osteoarthritis: Quality of life in patients with knee

osteoarthritis. THE THERAPIST (Journal of Therapies & Amp; Rehabilitation Sciences), 3(1), 28–31. https://doi.org/10.54393/tt.v3i1.39

McCormack, L., Thomas, V., Lewis, M. A., & Rudd, R. (2017). Improving low health literacy and patient engagement: A social ecological approach. Patient Education and Counseling, 100(1), 8–13. https://doi.org/10.1016/j.pec.2016.07.007

Noppakhun, T., & Chiangkhong, A. (2023). Barriers and facilitators of self-management among older adults with knee osteoarthritis in Thailand. The Journal of Behavioral Science, 18(3), 69-82.

Nutbeam, D. (2008). The evolving concept of health literacy. Social Science & Medicine, 67(12), 2072–2078. https://doi.org/10.1016/j.socscimed.2008.09.050

Peng, L., Jin, S., Lu, J., Ouyang, C., Guo, J., Xie, Z., Shen, H., & Wang, P. (2020). Association between growth differentiation factor 5 rs143383 genetic polymorphism and the risk of knee osteoarthritis among caucasian but not Asian: A meta-analysis. Arthritis Research & Therapy, 22(1), 215.

Shalhoub, M., Anaya, M., Deek, S., Zaben, A. H., Abdalla, M. A., Jaber, M. M., Koni, A. A., & Zyoud, S. H. (2022). The impact of pain on quality of life in patients with osteoarthritis: a cross- sectional study from palestine. BMC Musculoskeletal Disorders, 23(1), 248. https://doi.org/10.1186/s12891-022-05207-x

Simick Behera, N., Duong, V., Eyles, J., Cui, H., Gould, D., Barton, C., Belton, J., Hunter, D., & Bunzli, S. (2024). How does osteoarthritis education influence knowledge, beliefs, and behavior in people with knee and hip osteoarthritis? A systematic review. Arthritis Care & Research, 76(11), 1511–1531. https://doi.org/10.1002/acr.25391

Suka, M., Odajima, T., Okamoto, M., Sumitani, M., Igarashi, A., Ishikawa, H., Kusama, M.,

Yamamoto, M., Nakayama, T., & Sugimori, H. (2015). Relationship between health literacy, health information access, health behavior, and health status in Japanese people. Patient Education and Counseling, 98(5), 660–668. https://doi.org/10.1016/j.pec.2015.02.013

Tschon, M., Contartese, D., Pagani, S., Borsari, V., & Fini, M. (2021). Gender and sex are key

determinants in osteoarthritis not only confounding variables. A systematic review of clinical data. Journal of Clinical Medicine, 10(14), 3178.

Uritani, D., Koda, H., & Sugita, S. (2021). Effects of self-management education programmes on self-efficacy for osteoarthritis of the knee: a systematic review of randomised controlled trials. BMC Musculoskeletal Disorders, 22(1), 515. https://doi.org/10.1186/s12891-021-04399-y

World Health Organization. (2019). WHO global coordination mechanism on the prevention and control of noncommunicable diseases: Working group on health education and health literacy for NCDs (Working Group 3.3). https://www.who.int/globalcoordination-mechanism/working-groups/workinggroup-3-3/en/

World Health Organization. (2023). Osteoarthritis. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/osteoarthritis