The Development of an Elderly Care Model to Promote Well-being in Phang Nga Province
Keywords:
Elderly care model, Well-being, Older adultsAbstract
This research and development project aimed to examine the situation, problems, needs, model development, effectiveness, and policy recommendations for promoting well-being. It was conducted in four phases. Phase 1 studied the current situation, problems, and needs related to well-being promotion through document analysis and data from 40 older adults. Phase 2 developed a care model for older adults to promote well-being in Phang Nga Province. Phase 3 examined the effectiveness of the model using a quasi-experimental one-group pretest–posttest design with 216 elderly participants. Phase 4 explored policy recommendations from seven experts. The results showed that: (1) During 2022–2024, the number of dependent older adults in Phang Nga tended to increase, while screening in nine aspects of elderly health tended to decrease. Problems in promoting well-being included continuity of activities and support from government agencies. The needs of older adults included continuous and diverse activities, as well as budgetary and resource support. (2) The developed care model for promoting well-being among older adults in Phang Nga was called the PHANG NGA model. (3) After implementation, scores for happiness, quality of life, satisfaction improved and fall risk reduction significantly at the .05 levels, except for environmental quality, which showed no significant change. (4) Policy recommendations included increasing budgets, improving the physical environment, strengthening savings preparedness, and promoting group participation.
References
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2565). แผนปฏิบัติการด้านผู้สูงอายุ ระยะที่ 3 (พ.ศ.2566-2580). สำนักนายกรัฐมนตรี.
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2567). 7 ภัยออนไลน์ ที่มิจฉาชีพใช้หลอกวัยเกษียณ. https://www.dop.go.th/th/news/1/5035
กรมอนามัย. (2567). สรุปผลการดำเนินงานตามแผนปฏิบัติการ รอบ 12 เดือน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566. กระทรวงสาธารณสุข.
กรมอนามัย. (2568). คูมือแนวทางการดําเนินงานการดูแลส่งเสริมสุขภาพ และอนามัยสิ่งแวดล้อมผู้สูงอายุ ประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2569. สํานักอนามัยผู้สูงอายุ กรมอนามัย.
กระทรวงสาธารณสุข. (2560). แผนยุทธศาสตร์การสร้างเสริมสุขภาพระดับชาติ ฉบับที่ 1 (พ.ศ.2561–2573). https://www.healthpromotion.go.th
กระทรวงสาธารณสุข. (2563). คู่มือแนวทางการส่งเสริมสุขภาพดีชะลอชรา ชีวายืนยาว (Health promotion & prevention individual wellness plan) สำหรับเจ้าหน้าที่สาธารณสุข. สำนักงานกิจการโรงพิมพ์ องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก.
กระทรวงสาธารณสุข. (2564). คู่มือการคัดกรองและประเมินสุขภาพผู้สูงอายุ พ.ศ.2564. ณจันตา ครีเอชั่น.
กระทรวงสาธารณสุข. (2567). ฐานข้อมูลสุขภาพ: Health Data Center (HDC). https://hdc.moph.go.th/center/public/main
กิตติพร เนาว์สุวรรณ และมาริสา สุวรรณราช. (2562). สภาพปัญหาและความต้องการดูแลสุขภาพของผู้สูงอายุที่อยู่ในเขตความรับผิดชอบขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในภาคใต้ตอนล่าง. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี อุตรดิตถ์, 11(2), 118-132.
ทักษิกา ชัชวรัตน์ และสุภาภรณ์ อุดมลักษณ์. (2560). การพัฒนาแนวทางการส่งเสริมการดำรงชีวิตอย่างมีคุณค่าของผู้สูงอายุ. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้, 4(3), 176-188.
ธีรนันท์ วรรณศิริ, ปาฬินทร์รฎา ธนาพัทธ์ธิวากุล, และ พวงเพชร กลิ่นเกลา. (2568). รูปแบบการเสริมพลังอํานาจชุมชนและครอบครัวในการดูแลผูสูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิง: กรณีศึกษาภายในเขตสุขภาพที่ 5. วารสารมหาวิทยาลัยคริสเตียน, 31(2), 67-83.
นวรัตน์ ไวชมภู, สุนีย์ เครานวล, รัตติภรณ์ บุญทัศน์, และ เดียร์นา แม็ง. (2562). รูปแบบการจัดกิจกรรมส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุตามหลัก 3 อ. ในโรงเรียนผู้สูงอายุ ตำบลยุโป อำเภอเมือง จังหวัดยะลา (รายงานผลการวิจัย), มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา.
รัชพล สัมฤทธิ์. (2568). การพัฒนาการดำเนินงานเตรียมรองรับสังคมสูงวัยด้วยกลไกคณะกรรมการพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับอำเภอ อำเภอปะเหลียน จังหวัดตรัง. วารสารการพยาบาลและการศึกษา, 18(1), 1-16.
ศตวรรษ ศรีพรหม, วรรณภา อินต๊ะราชา, และ วรุณสิริ ทางทอง. (2566). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพดูแลผู้สูงอายุระยะยาวแบบบูรณาการ โดยการมีส่วนร่วมของชุมชน ตำบลปรือใหญ่ อำเภอขุขันธ์ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร, 9(3), 378-391.
ศิรินภา เซี่ยงหลิว. (2566). สุขภาพดีสไตล์เวลเนส. กองการแพทย์ทางเลือก. https://thaicam.dtam.moph.go.th/wellness-lifestyle-2/
สมบัติ ทั่งทอง. (2566). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ จังหวัดฉะเชิงเทรา. วารสารวิชาการกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ, 19(2), 25-34.
สุภาดา คำสุชาติ. (2560). ปัญหาและความต้องการดูแลทางสุขภาพของผู้สูงอายุในประเทศไทย: ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย. วารสารวิชาการสาธารณสุข, 26(6), 1156-1164.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2564). สถานการณ์ผู้สูงอายุไทยในมิติความต่างเชิงพื้นที่ พ.ศ. 2564. กองสถิติพยากรณ์ สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม. (2566). ตัวชี้วัดด้านเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร พ.ศ.2564. กองสถิติพยากรณ์ สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดพังงา. (2568). สรุปรายงานประจำปีงบประมาณ 2568. [เอกสารอัดสำเนา]. สำนักงานสาธารณสุข จังหวัดพังงา.
สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. (2558). คู่มือระบบการดูแลระยะยาวด้านสาธารณสุขสำหรับผู้สูงอายุที่มีภาวะพึ่งพิงในพื้นที่ (Long term care) ในระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ปีงบประมาณ 2558. สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.).
สุรีพร ชุมแดง, พิไลพร สุขเจริญ, และจิดาภา พลรักษ์. (2563). สุขภาวะและรูปแบบการสร้างเสริมสุขภาวะของผู้สูงอายุในจังหวัดสุราษฎร์ธานี: การวิจัยผสานวิธี. วารสารสาธารณสุข, 50(3), 323-337.
สุวัฒน์ มหัตนิรันดร์กุล, วิระวรรณ ตันติพิวัฒนสกุล, วนิดา พุ่มไพศาลชัย, กรองจิตต์ วงศ์สุวรรณ, และราณี พรมานะรังกุล. (2545). เครื่องชี้วัดคุณภาพชีวิตขององค์การอนามัยโลกชุดย่อ ฉบับภาษาไทย. https://dmh.go.th/test/download/files/whoqol.pdf
Cohen, J. (1977). Statistical power for the behavioral sciences (2nd ed). Academic Press.
Crabtree, B. F., & Miller, W. L. (Eds.). (1992). Doing qualitative research. Sage Publications, Inc.
Di, X., & Wang, L. (2025). The impact of accessibility of community elderly care services on quality of life of the elderly. Healthcare, 13(2), 99. https://doi.org/10.3390/health care13020099
Dong, Q., Liu, T., Liu, R., Yang, H., & Liu, C. (2023). Effectiveness of digital health literacy interventions in older adults: Single-arm meta-analysis. Journal of Medical Internet Research, 25, e48166. https://doi.org/10.2196/48166
Dossey, B. M., & Keegan, L. (2016). Holistic nursing: A handbook for practice (7th ed.). Jones & Bartlett Learning.
Faul, F., Erdfelder, E., Lang, A. G., & Buchner, A. (2007). G*Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavior Research Methods, 39(2), 175-191.
Liu, F., Song, S., Ye, X., Huang, S., He, J., Wang, G., Hu, X. (2022). Oral health-related multiple outcomes of holistic health in elderly individuals: An umbrella review of systematic reviews and meta-analyses. Front. Public Health, 10, 1021104. https://doi.org/10.3389/fpubh.2022.1021104
Pender, N. J., Murdaugh, C. L., & Parsons, M. A. (2006). Health promotion in nursing practice. (5th ed). Pearson Education, Inc.
Pilayon, B., Chueaduangpui, K., Saentho, J., Kongmant, R., & Turnbull, N. (2025). Development of an adult daycare center service model for the elderly through community participation: An action research approach. Geriatrics (Basel, Switzerland), 10(2), 55. https://doi.org/10.3390/geriatrics10020055
Straßner, C., Frick, E., Stotz-Ingenlath, G., Buhlinger-Göpfarth, N., Szecsenyi, J., Krisam, J., Schalhorn, F., Valentini, J., Stolz, R., & Joos, S. (2019). Holistic care program for elderly patients to integrate spiritual needs, social activity, and self-care into disease management in primary care (HoPES3): Study protocol for a cluster-randomized trial. Trials, 20(1), 364. https://doi.org/10.1186/s13063-019-3435-z
The Global Goals. (2023). Good health and well-being. https://www.globalgoals.org/goals/3-good-health-and-well-being/
The Global Wellness Institute (GWI) Empowering Wellness Worldwide. (2023). Defining wellness. https://globalwellnessinstitute.org/what-is-wellness/
The Joanna Briggs Institute. (2008). JBI level of evidence and grading of recommendations. http://www.Jbiconnect.org/connect/info/about/jbi_ ebhc_Approach.php
United Nations. (2023). Goal 3: Ensure healthy lives and promote well-being for all at all ages. https://www.un.org/sustainabledevelopment/health/
Wiliyanarti, P. F., Asri, A., & Putra, K. W. R. (2018). Developing holistic care model: The physical wellbeing of elderly based on social support and characteristic. Public Health of Indonesia, 4(3), 108–115.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 Christian University of Thailand
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
