ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดอุบัติเหตุทางถนนในผู้สูงอายุ อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี

ผู้แต่ง

  • พิมพ์พร บัวงาม นักศึกษา วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธร จังหวัดสุพรรณบุรี คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก
  • กุลธิดา กิ่งสวัสดิ์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ คณะสาธารณสุขศาสตร์และสหเวชศาสตร์ สถาบันพระบรมราชชนก กระทรวงสาธารณสุข
  • ทรงพล ต่อนี ผู้ช่วยศาสตราจารย์ คณะพลศึกษา มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

คำสำคัญ:

อุบัติเหตุทางถนน, ผู้สูงอายุ, ปัญหาสาธารณสุข

บทคัดย่อ

อุบัติเหตุทางถนนเป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญ ผู้สูงอายุถือเป็นกลุ่มเปราะบางเนื่องจากความเสื่อมถอยของร่างกายส่งผลให้มีความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุทางถนน การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสถานการณ์และปัจจัย ที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดอุบัติเหตุทางถนนในผู้สูงอายุ อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาจากผลมาหาเหตุ กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้สูงอายุที่อาศัยในเขตพื้นที่อำเภออู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี ประกอบด้วย กลุ่มศึกษา จำนวน 134 คน และกลุ่มควบคุม จำนวน 268 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และสถิติเชิงอนุมานในการหาความสัมพันธ์ด้วยการถดถอยโลจิสติกพหุคูณ ผลการศึกษาพบว่า ปัจจัยด้านผู้ขับขี่ โดยการมองเห็นมีโอกาสเสี่ยง ต่อการเกิดอุบัติเหตุทางถนนได้ถึง 3.70 เท่า การได้ยินมีโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุทางถนนได้ถึง 9.26 และปัจจัยด้านถนนและสิ่งแวดล้อม ได้แก่ สภาพของรถที่เหมาะสมต่อการขับขี่ระดับปานกลางมีโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุทางถนนได้ถึง 3.71 เท่า โครงสร้างทางกายภาพของถนนที่เหมาะสมต่อการขับขี่ระดับน้อยที่สุดมีโอกาสเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุได้ถึง 5.04 เท่า ที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ .05 ผลการศึกษาในครั้งนี้สามารถนำไปใช้เป็นแนวทางให้แก่หน่วยงานภาครัฐและเอกชนในการกำหนดนโยบาย แผนงาน โครงการในการป้องกันและลดอุบัติเหตุทางถนนแก่ผู้สูงอายุ อย่างเป็นรูปธรรม และลดระดับความรุนแรงของการบาดเจ็บ และเสียชีวิตของผู้สูงอายุจากอุบัติเหตุทางถนน

เอกสารอ้างอิง

กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2567, 28 เมษายน). คู่มือชุมชนที่เป็นมิตรกับผู้สูงอายุและผู้พิการ Age-Friendly Communities ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. https://eh.anamai.moph.go.th/web-upload/10x2f8665bc5c6742a30312c81435ca284e/202404/m_news/33518/211634/file_download/ffbf4160e9ff13d89c563edce2da87f5.pdf

กัญญารัตน์ นิ่มตระกูล. (2564, 15 พฤษภาคม). SDG Insights รถ ถนน การเดินทาง : ทำไมประเทศไทยจึงเกิดอุบัติเหตุบนท้องถนนมากที่สุดในโลก. SDG MOVE. https://www.sdgmove.com/2021/05/15/sdg-insights-road-safety-thailand/

ชนิดา อินทเศียร และสรวิศ นฤปิติ. (2557, 14 พฤษภาคม). การตัดสินใจที่ไม่ปลอดภัยของผู้ขับขี่สามกลุ่มอายุในกรุงเทพมหานคร. ใน Atrans symposium proceeding of young researcher’s researcher’s forum [symposium]. Transportation for A Better Life: Towards Better ASEAN Connectivity and Safety. กรุงเทพมหานคร, ประเทศไทย.

ฐิติพร วิชัยวงษ์ และรุจิรา ดวงสงค์. (2561). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับระดับความรุนแรงของการบาดเจ็บในผู้บาดเจ็บจากอุบัติเหตุจราจรที่มารักษาที่แผนกอุบัติเหตุฉุกเฉินโรงพยาบาลวาปีปทุม จังหวัดมหาสารคาม. วารสารโรงพยาบาลสกลนคร, 21(3), 12–21.

นิวัช สร้อยมาลี. (2556). การศึกษาจุดเสี่ยงการเกิดอุบัติเหตุภายในพื้นที่ตำบลโบสถ์ อำเภอพิมาย จังหวัดนครราชสีมา [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี.

บูชิตา ไวทยานนท์. (2566, 24 มีนาคม). มาตรการการลดอุบัติเหตุทางถนน. สำนักงานเครือข่ายลดอบัติเหตุ. https://prt.parliament.go.th/server/api/core/bitstreams/content

ปิยนุช ภิญโย, กิตติภูมิ ภิญโย, กล้วยไม้ ธิพรพรรณ, และประภัสศรี ชาวงษ์. (2565). การพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนในการป้องกันอุบัติเหตุทางถนน ตำบลบ้านเป็ด อำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น. วารสารพยาบาลสาร มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 49(1), 160–174. https://he02.tci-thaijo.org/index.php/cmunursing/article/view/256025/174976

พรหมมินทร์ กัณธิยะ. (2563, 7 ธันวาคม). สคอ.สำนักเครือข่ายลดอุบัติเหตุ. สำนักงานเครือข่ายลดอุบัติเหตุ. https://www.chorsaard.or.th/content/29463/ชวนคนไทย-กลับบ้านปลอดภัย-ลดอุบัติเหตุช่วงปีใหม่-2563

พรรณี สุรินทชัย. (2558). การเกิดอุบัติเหตุจราจรและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับระดับความรุนแรงของการบาดเจ็บในเขตอำเภอเมือง จังหวัดพะเยา. วารสารการพยาบาล การสาธารณสุขและการศึกษา, 15(1), 3-14.

เพลินพิศ ฐานิวัฒนานนท์. (2559). การดูแลสู่ความเป็นเลิศทางการพยาบาลตามกลุ่มอาการที่พบบ่อยในผู้สูงอายุ. ชานเมืองการพิมพ์.

ภาวิณี เอี่ยมตระกูล และสรารัตน์ ฉายพงษ์. (2564). การศึกษาปัจจัยพฤติกรรมเสี่ยงที่ส่งผลต่อการเกิดอุบัติเหตุทางถนน. วารสารชุมชนวิจัย, 15(3), 30-42.

มูลนิธิไทยโรดส์. (2567, 1 เมษายน). หน่วยเฝ้าระวังและสะท้อนสถานการณ์ความปลอดภัยทางถนน. https://trso.thairoads.org/statistic/provincial/65/P-SPI-A/P-SPI-A1/P-SPI-A1-04?start=2564&end=2565

ยอดพล ธนาบริบูรณ์. (2548, 14 สิงหาคม). คุณภาพของข้อมูลอุบัติเหตุทางถนนและสถานการณ์อุบัติเหตุทางถนนในประเทศไทย. สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข. https://kb.hsri.or.th/dspace/handle/11228/1192

วิชญนนท์ เหล่าอุดม (2567). ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางการจราจรในอำเภอกาบเชิงจังหวัดสุรินทร์. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อม และสุขภาพชุมชน, 9(1), 99-106. https://he03.tci-thaijo.org/index.php/ech/article/view/2302

สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย. (2567, 1 ตุลาคม). ย้อนดูสถิติเจ็บ-ตายบนถนนไทย ปี 2564-2566 เดินหน้าสู่เป้าหมายลดผู้เสียชีวิตก่อนปี 2570. https://tdri.or.th/road-safety/

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2566, 28 ธันวาคม). รายงานประจำปี 2566 สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.). https://prt.parliament.go.th/items/c8e12728-aa51-4bfe-a4cd-1082e9933673

สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร สำนักแผนความปลอดภัย. (2565, 19 กันยายน). รายงานการวิเคราะห์สถานการณ์อุบัติเหตุทางถนนของกระทรวงคมนาคม พ.ศ. 2564. https://www.otp.go.th/uploads/tiny_uploads/PDF/2565-09/25650919-ReportExcident-2565.pdf

อารีฟ ศิริวัฒน์. (2563). ปัจจัยความรุนแรงของอุบัติเหตุทางถนนและมาตรการแก้ไขบริเวณอันตราย กรณีศึกษาจังหวัดภูเก็ต [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

อรญา มาลยาภรณ์, ประภัสสร ดำแป้น, วรรณวรา หวานสนิท, และ กวิน อินทำ. (2567). ความชุกและปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อการเกิดอุบัติเหตุทางถนนจากการขับขี่รถจักรยานยนต์ของพนักงานขับรถส่งอาหารในเขตเทศบาลนคร นครศรีธรรมราช ประเทศไทย. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 12 สงขลา, 2(1), 50-60. https://he04.tci-thaijo.org/index.php/jodpc12sk/article/view/984

อรวรรณ เจือจารย์. (2565). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการพลัดตกหกล้มในผู้สูงอายุ อำเภอวังทรายพูน จังหวัดพิจิตร [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยนเรศวร.

Martha H., Carlos C., Mario F., Rafael A., & Victoria L. (2000). Risk factors in highway traffic accidents : A case control study. Accident Analysis & Prevention, 32(5), 703-709. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0001457599001165

Richard L. & Monia D’Amours. (1997). Exposure and risk factors among elderly drivers: A case-control study. Accident Analysis & Prevention, 29(3), 267-275. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0001457596000802

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-13

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย