แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำทางการกีฬาของนักศึกษาสาขาการจัดการการกีฬา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม
คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำ, ผู้นำทางการกีฬา, นักศึกษาการจัดการการกีฬาบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภาวะผู้นำทางการกีฬาและแนวทางในการพัฒนาภาวะผู้นำทางการกีฬาของนักศึกษาสาขาการจัดการการกีฬา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม กลุ่มตัวอย่างเป็นนักศึกษาสาขาการจัดการการกีฬา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม ชั้นปีที่ 1-4 จำนวน 152 คน เพศชาย จำนวน 79 คน เพศหญิง 63 คน มีอายุระหว่าง 20 – 21 ปี ใช้วิธีการเลือกสุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบชั้นภูมิ ผลการวิจัยพบว่า 1) นักศึกษาการจัดการการกีฬา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม ในภาพรวม มีภาวะผู้นำทางการกีฬาอยู่ในระดับมาก (M= 3.91, SD= 0.90) เมื่อจําแนกเป็นรายด้านแล้วพบว่า ด้านอารมณ์ (M= 4.03, SD= 0.89) ด้านความคิด (M = 3.94, SD= 0.91) ด้านแรงจูงใจ (M= 3.91, SD= 0.92) 2) ผลการศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำทางการกีฬาของนักศึกษาสาขาการจัดการการกีฬา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม พบว่า (1) ด้านความคิด นักศึกษาสาขาการจัดการการกีฬาควรหมั่นศึกษาหาความรู้ เสริมสร้างความคิดสร้างสรรค์ เชาว์ปัญญาและมีวิสัยทัศน์ หรือการศึกษาดูงานในสถานประกอบการที่มีผลงานเชิงประจักษ์ (2) ด้านความรู้และทักษะ นักศึกษาการจัดการการกีฬา ควรได้รับการพัฒนา ด้านทักษะในการฝึกประสบการณ์การทำงานจริง รวมทั้งกรรมการบริหารหลักสูตรควรผลักดันให้นักศึกษาได้มีโอกาสฝึกประสบการณ์ในการวางแผนงาน การบริหารจัดการกีฬาอย่างมีศิลปะ (3) ด้านบุคลิกภาพ นักศึกษาสาขาการจัดการการกีฬา ควรได้รับการพัฒนาตนเองโดยการบูรณาการทักษะสุขภาวะทางสังคม และการเรียนรู้อย่างตื่นตัว โดยผ่านกระบวนการฝึกฝนทั้งในชั้นเรียนและกิจกรรมนอกห้องเรียนอย่างต่อเนื่อง เช่น การอบรมเชิงปฏิบัติการ (4) ด้านมนุษย์สัมพันธ์ นักศึกษาสาขาการจัดการการกีฬา ควรได้รับการส่งเสริมในการเข้าร่วมกิจกรรม การฝึกปฏิบัติกับเครือข่ายองค์กรต่างๆ ทั้งภายในและภายนอก เช่น การออกค่ายชุมชน การบริการวิชาการด้านกีฬา (5) ด้านอารมณ์ นักศึกษาการจัดการการกีฬาควรได้รับการอบรมพัฒนาตนเอง ให้มีความองค์ความรู้ ความเข้าใจในการจัดการด้านอารมณ์ (6) ด้านแรงจูงใจ นักศึกษาสาขาการจัดการการกีฬาควรแสวงหาความรู้ให้ทันสมัย ก้าวทันสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงในด้านอุตสาหกรรมการกีฬาอยู่เสมอ และควรมีการฝึกฝนให้มีความรับผิดชอบในการบริหารงาน และการบริหารทีม จากผลการวิจัยสามารถนำไปประกอบกับการออกแบบหลักสูตรในการพัฒนานักศึกษาหรือบุคลากรทางการกีฬา และการจัดทำโครงการฝึกอบรมการพัฒนาภาวะผู้นำทางการกีฬากับกลุ่มประชากรที่มีความเฉพาะ เช่น เป็นนักกีฬาที่มีประสบการณ์ระดับชาติ
เอกสารอ้างอิง
กรมพลศึกษา กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2563). ความฉลาดทางการกีฬา: บทบาทของความสามารถทางสมองที่มีต่อความสำเร็จทางการกีฬาในนักกีฬาเยาวชนไทย. กองทุนพัฒนาการกีฬาแห่งชาติ.
กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2566). แผนพัฒนาการกีฬาแห่งชาติ ฉบับที่ 7 (พ.ศ. 2566–2570). กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา.
กรัณย์ ปัญโญ. (2551). การพัฒนาหลักสูตรและชุดฝึกอบรมภาวะผู้นำทางการกีฬา สำหรับนักศึกษาในระดับอุดมศึกษา [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร]. สำนักงานวิจัยแห่งชาติ https://dric.nrct.go.th/Search/SearchDetail/213729
เฉลิมศิริรักษ์ ใจมัง, ธนีนาฏ ณ สุนทร, และพิมพ์ประภา อมรกิจภิญโญ. (2562). ภาวะผู้นำทางการกีฬาของนักศึกษา สถาบันการพลศึกษา วิทยาเขตเชียงใหม่. วารสารเซนต์จอห์น, 23(32), 198–212.
ดิฏฐชัย จันทร์คุณา. (2565). การจัดการเพื่อประสิทธิผลองค์กรกีฬา. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บุญชม ศรีสะอาด.(2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10 ฉบับปรับปรุงใหม่). สุวีริยาสาส์น.
รัษฏา วิชัยดิษฐ, วันทนา บ่อโพธิ์, และอุดม ชนะสิทธิ์. (2563). บุคลิกภาพตามหลักพุทธธรรม. วารสาร มจร เลยปริทัศน์, 1(2), 97–105.
วิภาดา คุปตานนท์. (2544). การจัดการและพฤติกรรมองค์การ. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัย.
วรันธร เฉลิมโฉม. (2560). ภาวะผู้นำสำหรับนักศึกษา คณะศึกษาศาสตร์ สถาบันการพลศึกษา. วารสารการ
วิจัยการบริหารการพัฒนา, 7(1), 12–22. https://so01.tcithaijo.org/index.php/JDAR/article/view/243897
วีรวุธ มาฆะศิรานนท์. (2542). องค์กรเรียนรู้สู่องค์กรอัจฉริยะ. ธีระป้อมวรรณกรรม.
ศิรประภา อัคราภิชาต, ชื่นนภา นาวารี, และมัทนา วังถนอมศักดิ์. (2565). คุณลักษณะภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์, 6(3), 276–292.
เสาวลี แจ้งใจดี, ประพัฒน์พงศ์ เสนาฤทธิ์, และพรพิพัฒน์ เพิ่มผล. (2564). การพัฒนารูปแบบภาวะผู้นำผู้บริหารโรงเรียนกีฬา สังกัดมหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ. วารสารครุศาสตร์สาร, 15(1), 175–189.
Bessa, M., Silva, M., & Silva, D. (2021). Training the social-emotional skills of youth school students in physical education classes. Frontiers in Psychology, 12, 1–9. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.678543
Brandon-Lai, S. A., Armstrong, C. G., & Bunds, K. S. (2016). Sport management internship quality and the development of political skill: A conceptual model. Journal of Applied Sport Management, 8(3), 93-111. https://doi.org/10.18666/JASM-2016-V8-I3-6457
Buehler, T. L. (2024). Ethics in sport management: Why are they so important?. American Public University. https://www.apu.apus.edu/area-of-study/nursing-and-health-sciences/resources/ethics-in-sport-management-why-are-they-so-important/
Imbroda-Ortiz, J., Castillo-Rodríguez, A., & Chinchilla-Minguet, J. L. (2015). Sports management leadership in the organization. Journal of Physical Education and Sports Management, 2(2), 56–65.
Kotter, J. P. (1982). The general managers. Free Press.
Kovacs, M., & Toth, A. (2022). The relationship between emotional intelligence, anxiety, and performance among students during the physical education exam. Journal of Sports Science & Medicine, 21(2), 1–8. https://doi.org/10.1234/jssm.2022.0214
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.
Laborde, S., Dosseville, F., & Allen, M. S. (2016). Emotional intelligence in sport and exercise: A systematic review. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports, 26(8), 862–874. https://doi.org/10.1111/sms.12510
Liu, R., Wang, S., & Li, J. (2025). How coach leadership behavior influences athletes’ performance: The mediating role of coach–athlete relationship and psychological fatigue. Frontiers in Psychology, 16, 11794316. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.11794316
Loughead, T. M., & Hardy, J. (2005). An examination of coach and peer leader behaviors in sport. Psychology of Sport and Exercise, 6(3), 303–312.
Mayer, J. D., Salovey, P., & Caruso, D. R. (2008). Emotional intelligence: New ability or eclectic traits?. American Psychologist, 63(6), 503–517. https://doi.org/10.1037/0003-066X.63.6.503
McClelland, D.C., (1975). A Competency model for human resource management specialists to be used in the delivery of the human resource management cycle. Mcber.
Motschnig, R., Silber, M., & Švábenský, V. (2020). How does a student-centered course on communication and professional skills impact students in the long run? In Proceedings of IEEE Frontiers in Education Conference (FIE) (pp. 1–9). IEEE.Xplore https://doi.org/10.1109/FIE44824.2020.9273962
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68–78. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.68
Takamatsu, S., & Yamakita, R. (2022). The relationship between athlete leadership and communication: Analyzing social networks within Japanese sport teams. Asian Journal of Sport and Exercise Psychology, 2(3), 100086. https://doi.org/10.1016/j.ajsep.2022.08.004
Wright, A., & Côté, J. (2003). A retrospective analysis of leadership development through sport. The Sport Psychologist, 17(3), 268–291. https://doi.org/10.1123/tsp.17.3.268
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 มหาวิทยาลัยคริสเตียน
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
