บทบาทพยาบาลกับการรักษาขั้นต้นและดูแลต่อเนื่องสำหรับผู้ป่วยที่ถูกงูพิษกัด

ผู้แต่ง

  • ชัชวาล วงค์สารี อาจารย์กลุ่มวิชาการพยาบาลผู้ใหญ่และผู้สูงอายุ วิทยาลัยพยาบาลและสุขภาพ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา

คำสำคัญ:

บทบาทพยาบาล, การรักษาขั้นต้นและดูแลต่อเนื่อง, ผู้ป่วยที่ถูกงูพิษกัด

บทคัดย่อ

         ประเทศไทยพบผู้ป่วยที่ถูกงูกัดกว่าปีละประมาณ 6,000 คน ในจำนวนนี้มีผู้เสียชีวิตและอีกหลายคนเกิดความพิการถาวรจากพิษงู สาเหตุส่วนใหญ่ของการถูกงูพิษกัด เกิดจากคนบุกรุกที่อยู่อาศัยของงูพิษและผลจากจำนวนป่าไม้ที่เป็นที่อาศัยของงูพิษลดน้อยลงทำให้งูพิษบุกรุก ที่พักอาศัยของมนุษย์มากกว่ากึ่งหนึ่งของผู้ป่วยที่ถูกงูพิษกัด เป็นผู้ประกอบอาชีพเกษตรกรรมในชนบทและในเขตพื้นที่ชุมชนกึ่งเมือง หลังถูกงูพิษกัดจะเข้ารับการรักษาขั้นต้น ที่สถานพยาบาลระดับปฐมภูมิเป็นที่แรก ก่อนถูกส่งตัวไปรักษาที่สถานพยาบาลที่มีศักยภาพสูงเพื่อการดูแลรักษา  ต่อเนื่องที่มีประสิทธิภาพ ปัจจุบันเเนวโน้มการกระจายตัวของบ้านเรือนมีการบุกรุกพื้นที่ป่าที่เป็นที่อาศัยของงู มากยิ่งขึ้น จึงพบปัญหางูพิษกัดคนอยู่เรื่อยๆ ดังนั้นเพื่อการรักษาขั้นต้นและการดูเเลต่อเนื่องที่มีประสิทธิภาพพยาบาลที่ปฏิบัติงานในระบบสุขภาพต้องสามารถดูแลผู้ป่วยที่ถูกงูพิษกัดได้ โดยปฏิบัติดังนี้ 1) การปฐมพยาบาลผู้ที่ถูกงูพิษกัด ณ จุดเกิดเหตุ ด้วยการประเมินสภาพ จัดการดาม อวัยวะที่ถูกงูพิษกัดให้อยู่นิ่งและรีบนำผู้ป่วยส่งโรงพยาบาลทันที 2) การจำแนกระดับความรุนแรงตามอาการและอาการแสดง 3) การให้การบำบัดทางการพยาบาลตามอาการที่วิกฤตชีวิต เช่น หายใจล้มเหลวเฉียบพลัน ภาวะกล้ามเนื้อลายสลายตัวเฉียบพลัน ภาวะไตวายเฉียบพลัน และการบำบัดทางการพยาบาลด้วยการให้เซรุ่มต้านพิษงู 4) การดูแลผู้ป่วยในระยะต่อเนื่องตามพยาธิสรีรวิทยา ของพิษงูแต่ละชนิด และให้การฟื้นฟูสภาพร่างกายผู้ป่วย 5) การให้คำแนะนำ เพื่อป้องกันการถูกงูพิษกัดและการปฐมพยาบาลเบื้องต้น เมื่อถูกงูพิษกัด

Downloads

Download data is not yet available.

References

จตุพร ศิริกุล. (2555). Venomous Snake Bite. วารสารอุบัติเหตุ. 31(1), 5-14.

จำปา สำรวม. (2559). เเตกตื่น ผู้ป่วยถูกงูกัดหิ้วซากงูยักษ์บุกโรงพยาบาล ขอความช่วยเหลือ. [ออนไลน์].สืบค้นเมื่อ 25 กรกฎาคม 2560, จาก https://news.mthai.com.

ชัชวาล วงค์สารี, และอุทัยวรรณ พงษ์บริบูรณ์. (2557). กฎหมายและจรรยาบรรณวิชาชีพการพยาบาลและกฎหมายอื่นที่เกี่ยวข้อง. กรุงเทพฯ: ห้างหุ้นส่วนจำกัด เอ็น พี เพรส.

ชัชวาล วงค์สารี. (2559). การพยาบาลอายุรศาสตร์-ศัลยศาสตร์โรคไตและระบบทางเดินปัสสาวะ. กรุงเทพฯ:ห้างหุ้นส่วนจำกัด เอ็น พี เพรส.

ชำนาญ ม่วงเเดง. (2558). งูพิษกัด. ใน แสงโฉม ศิริพานิช (บรรณาธิการ), สรุปรายงานการเฝ้าระวัง ประจำปี 2558.[ออนไลน์]. สืบค้นเมื่อ 25 กรกฎาคม 2560, จาก http://boe.moph.go.th.

บุณฑริกา สุวรรณวิบูลย์. (2553). Disseminated Intravascular Coagulation (DIC): Where are we now?.วารสารโลหิตวิทยาและเวชศาสตร์บริการโลหิต. 20(1), 7-10.

วิชญา เวชยันต์ศฤงคาร. (2555). รายงานผู้ป่วย: Exertional Rhabdomyolysis. J Prapokklao Hosp Clin Med Educat Center. 29(3), 229-235.

วิลาภรณ์ บุญเชียง และวิลาวัณย์ เตือนราษฎร์. (2557). การรักษาพยาบาลโรคเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 3.เชียงใหม่: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

สุชัย สุเทพารักษ์. (2556). เซรุ่มต้านพิษงู. ใน จารุวรรณ ศรีอาภา (บรรณาธิการ), ยาต้านพิษ 3. สมาคมพิษวิทยา กรุงเทพ : บริษัท สแกนแอนด์ พริ้นท์ จำกัด.

สุชัย สุเทพารักษ์. (2557). ปัญหาที่พบบ่อยจากการดูแลผู้ป่วยที่ถูกงูพิษกัด. ใน จารุวรรณ ศรีอาภา (บรรณาธิการ), ยาต้านพิษ 4. สมาคมพิษวิทยา กรุงเทพฯ : บริษัท สแกนแอนด์ พริ้นท์ จำกัด.

สุชัย สุเทพารักษ์. (2559). การดูแลผู้ป่วยถูกงูพิษกัดในประเทศไทยและแนวทางการรักษาโดยองค์การอนามัยโลกภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้. Plenary lecture 1, 21-22 September,2016: Thailand the 7 National Conferrence in Toxicology.

สํานักพัฒนาวิชาการแพทย์ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. (2547). แนวทางการดูแลรักษาผู้ป่วยถูกงูพิษกัด.นนทบุรี : ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จํากัด.

อานุภาพ เลขะกุล. (2557). การดูแลรักษาผู้ป่วยที่ถูกงูกะปะกัด. วารสารโลหิตวิทยาและเวชศาสตร์บริการโลหิต.24(2), 163-173.

Rojnuckarin, P., Suteparuk S, & Sibunruang, S. (2002). Diagnosis and management of venomous snakebites in Southeast Asia. Asian Biomedicine. 6(6), 795-805.

Tintinalli, Judith E., J. Stephan Stapczynski, O. John Ma, Donald M. Yealy, Garth D. Meckler , & David M. Cline. (2016). Tintinalli's Emergency Medicine: A Comprehensive Study Guide. 8 edition. American Collage of Emergency Physicians : McGraw-Hill.

World Health Organization regional Office for Africa. (2010). Guidelines for Prevention and Clinical Management of snakebites in Africa. [Online]. Retrieved August 7,2018, from http://www. who.int/news-room/search-results?.

Downloads

เผยแพร่แล้ว

2018-09-30