หมู่เลือดอาร์เอชเดลชนิดเอเชีย: ความชุก ความสำคัญทางคลินิก และการให้เลือดอย่างปลอดภัย
คำสำคัญ:
อาร์เอชเดล, อาร์เอชเดลชนิดเอเชีย, แอนติบอดีต่อแอนติเจนดีบทคัดย่อ
บทนำ หมู่เลือดอาร์เอชเดล (RhDel) เป็นหมู่เลือด RhD บวก (RhD positive) ที่มีการแสดงออกของแอนติเจน D ระดับต่ำมากจนไม่สามารถตรวจพบได้ด้วยวิธีซีโรโลยีมาตรฐาน ส่งผลให้อาจถูกจัดเป็น RhD ลบ (RhD negative) จำเป็นต้องทดสอบเพิ่มเติมด้วยเทคนิค adsorption-elution หรือเทคนิคอณูชีววิทยาเพื่อแยก RhDel ออกจาก RhD ลบแท้จริง หมู่เลือด RhDel ชนิดเอเชีย (Asian-type DEL) พบได้บ่อยในประชากรเอเชีย แม้ว่ามีการแสดงออกแอนติเจน D ต่ำ แต่ยังสามารถกระตุ้นการสร้าง anti-D ในผู้ป่วย RhD ลบได้ อาจนำไปสู่ภาวะเม็ดเลือดแดงแตกหลังการรับเลือด (Hemolytic transfusion reaction; HTR) หรือภาวะเม็ดเลือดแดงแตกของทารกในครรภ์และทารกแรกเกิด (hemolytic disease of the fetus and newborn; HDFN) ดังนั้น ความเข้าใจเกี่ยวกับความชุก ความสำคัญทางคลินิก และการตรวจทางห้องปฏิบัติการของหมู่เลือด Asian-type DEL จึงมีความสำคัญต่อความปลอดภัยของการให้และรับเลือด
วัตถุประสงค์ เพื่อทบทวนและวิเคราะห์ข้อมูลเกี่ยวกับความชุกในกลุ่มประชากร ความสำคัญทางคลินิกและแนวทางการให้เลือดอย่างปลอดภัยของหมู่เลือด Asian-type DEL
วิธีการศึกษา ทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบจากฐานข้อมูล PubMed และ Google Scholar ครอบคลุมช่วงเวลาการตีพิมพ์ปี ค.ศ. 2000 – 2025
ผลการศึกษา Asian-type DEL เป็น RhDel ที่มีความชุกสูงที่สุดในผู้ที่มีหมู่เลือด RhD ลบในเอเชียตะวันออก เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และประเทศไทย หลักฐานจากการศึกษาพบว่า ผู้ที่มีหมู่เลือด Asian-type DEL ไม่สร้าง anti-D ภายหลังได้รับเลือด RhD บวก หรือตั้งครรภ์ทารก RhD บวก ในทางตรงกันข้ามเลือดบริจาค Asian-type DEL สามารถกระตุ้นสร้าง anti-D ในผู้ป่วย RhD ลบที่แท้จริงได้
สรุป Asian-type DEL มีความสำคัญต่อการให้และรับเลือดในประชากรเอเชีย การตรวจระบุหมู่เลือดอย่างถูกต้องโดยใช้เทคนิคอณูชีววิทยาควบคู่กับเทคนิคทางซีโรโลยี จึงเป็นแนวทางที่เหมาะสมและผู้ป่วย Asian-type DEL สามารถรับเลือด RhD บวกได้อย่างปลอดภัย ในขณะที่โลหิตบริจาค Asian-type DEL ควรได้รับการจัดการเหมือนเลือด RhD บวกและจำกัดการให้เฉพาะผู้ป่วย RhD บวกเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
Avent ND, Reid ME. The Rh blood group system: a review. Blood. 2000; 95: 375-87.
Körmöczi GF, Gassner C, Shao CP, Uchikawa M, Legler TJ. A comprehensive analysis of DEL types: partial DEL individuals are prone
to anti-D alloimmunization. Transfusion. 2005; 45: 1561-7.
Gu J, Sun AY, Wang XD, Shao CP, Li Z, Huang LH, et al. Analysis of density and epitopes of D antigen on the surface of erythrocytes from del phenotypic individuals carrying the RHD1227A allele. Blood Transfus. 2014; 12: 244-9.
Kwon DH, Sandler SG, Flegel WA. DEL phenotype. Immunohematology. 2017; 33: 95-101.
Flegel WA, Srivastava K. 40 years of researching the Del phenotype results in a change of transfusion practice. Transfusion. 2024; 64: 1187-90.
International Society of Blood Transfusion. 004 RHD Alleles [Internet]. 2023 [accessed Feb 13, 2026]; Available from: https:// www.isbtweb.org/resource/004rhd.html
RhesusBase. The Human RhesusBase database [Internet]. 2023 [accessed Feb 13, 2026]; Available from: https://www. rhesusbase.info
Ji Y, Luo Y, Wen J, Sun Y, Jia S, Ou C, et al. Patients with Asian-type DEL can safely be transfused with RhD-positive blood. Blood. 2023; 141: 2141-50.
Wagner FF. Serology and molecular biology of DEL: a narrative review. Ann Blood. 2023; 8: 2.
Yin Q, Flegel WA. DEL in China: the D antigen among serologic RhD-negative individuals. J Transl Med. 2021; 19: 54.
Ito S, Ohto H, Ogiyama Y, Irino M, Omokawa S, Shibasaki I, et al. A practical and effective strategy in East Asia to prevent anti-D alloimmunization in patients by C/c phenotyping of serologic RhD-negative blood donors. EJHaem. 2021; 2: 750-6.
Seo MH, Won EJ, Hong YJ, Chun S, Kwon JR, Choi YS, et al. An effective diagnostic strategy for accurate detection of RhD variants including Asian DEL type in apparently RhD-negative blood donors in Korea. Vox Sang. 2016; 111: 425-30.
Wah ST, Chi SN, Kyaing KK, Khin AA, Aung T. Serological detection of Rh-Del phenotype among Rh-negative blood donors at National Blood Center, Yangon, Myanmar. Adv Hematol. 2020; 2020: 8867230.
Kambali MM, Srivastava K, Flegel WA. Asiantype DEL among D-negative patients and donors in Malaysia can ease the demand for D-negative red cells and RhIG. Blood Glob Hematol. 2025; 1: 100029.
Srijinda S, Suwanasophon C, Visawapoka U, Pongsavee M. RhC phenotyping, adsorption/elution test, and SSP-PCR: the combined test for D-elute phenotype screening in Thai RhD-negative blood donors. ISRN Hematol. 2012; 2012: 505914.
Thongbut J, Laengsri V, Raud L, Promwong C, I-Na-Ayudhya C, Férec C, et al. Nationwide investigation of RHD variants in Thai blood donors: impact for molecular diagnostics. Transfusion. 2021; 61: 931-8.
Nuchnoi P, Thongbut J, Bénech C, Kupatawintu P, Chaiwanichsiri D, Férec C, et al. Serologically D-negative blood donors in Thailand: molecular variants and diagnostic strategy. Blood Transfus. 2023; 21: 209-17.
Simtong P, Phothi R, Puapairoj C, Leelayuwat C, Romphruk AV. RHD 1227 A and hybrid Rhesus box analysis in Thai RhD+ and RhD- blood donors: prevalence, RHD zygosity, and molecular screening. Transfus Apher Sci. 2022; 61: 103563.
Yang HS, Lee MY, Park TS, Cho SY, Lee HJ, Lim G, et al. Primary anti-D alloimmunization induced by ‘Asian type’ RHD (c.1227G>A) DEL red cell transfusion. Ann Lab Med. 2015; 35: 554-6.
Shao CP, Wang BY, Ye SH, Zhang WL, Xu H, Zhuang NB, et al. DEL RBC transfusion should be avoided in particular blood recipient in East Asia due to allosensitization and ineffectiveness. J Zhejiang Univ Sci B. 2012; 13: 913-8.
Thongbut J, Bénech C, Phiri N, Suwanwootichai P, Thongpao C, Bejrachandra S, et al. Anti-D alloimmunization by Asia type DEL red blood cell units in a D-negative Thai patient. Transfus Apher Sci. 2023; 62: 103850.
Suksard K, Luangtrakool K, Rungroung T, Chamsai S, Saetam P, Kittisares K, et al. Two cases of anti-D alloimmunization in D-negative Thai patients as a result of the Asian-type DEL on transfused red cells. Transfus Med Hemother. 2023; 51: 122-5.
Wen J, Wu Y, Wu Y, Zhong C, Jia S, Wei L, et al. Secondary alloanti-D immunization post transfusion of “Asia type” DEL red blood cells. Transfus Apher Sci. 2022; 61: 103613.
Yasuda H, Ohto H, Sakuma S, Ishikawa Y. Secondary anti-D immunization by Del red blood cells. Transfusion. 2005; 45: 1581-4.
Choi S, Chun S, Seo JY, Yang JH, Cho D. Planned transfusion of D-positive blood components in an Asia type DEL patient: proposed modification of the Korean national guidelines for blood transfusion. Ann Lab Med. 2018; 39: 102-4.
Xu W, Zhu M, Wang BL, Su H, Wang M. Prospective evaluation of a transfusion policy of RhD-positive red blood cells into DEL patients in China. Transfus Med Hemother. 2015; 42: 15-21.
Gardener GJ, Legler TJ, Hyett JA, Liew YW, Flower RL, Hyland CA. Anti-D in pregnant women with the RHD(IVS3+1G>A)- associated DEL phenotype. Transfusion. 2012; 52: 2016-9.
Richard M, Perreault J, Constanzo-Yanez J, Khalifé S, St-Louis M. A new DEL variant caused by exon 8 deletion. Transfusion.
; 47: 852-7.
Jeong IH, Yu SH, Kim TY, Oh SY, Cho D. Guide to Rho(D) immune globulin in women with molecularly defined Asiantype DEL (c.1227G>A). Ann Lab Med. 2024; 44: 307-13.
Wang YH, Chen JC, Lin KT, Lee YJ, Yang YF, Lin TM. Detection of RhDel in RhD-negative persons in clinical laboratory. J Lab Clin Med. 2005; 146: 321-5.
Sun CF, Liu JP, Chen DP, Wang WT, Yang TT. Use of real time PCR for rapid detection of Del phenotype in Taiwan. Ann Clin Lab Sci. 2008; 38: 258-63.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 Burapha University
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
