การรักษาโรคเท้าปุกแบบไม่ทราบสาเหตุในเด็กด้วยวิธี Ponseti และการคงสภาพด้วยกายอุปกรณ์เสริมประคองเท้าชนิดรองเท้าสำเร็จรูป Mitchell ในโรงพยาบาลศิริราช: รายงานผู้ป่วย

ผู้แต่ง

  • อภินัทธ์ จิรวัฒนาพันธ์ โรงเรียนกายอุปกรณ์สิรินธร คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล กรุงเทพฯ ประเทศไทย
  • ธนกร ธรรมกรสุขศิริ โรงเรียนกายอุปกรณ์สิรินธร คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล กรุงเทพฯ ประเทศไทย

คำสำคัญ:

โรคเท้าปุกแต่กำเนิด, วิธีการรักษาพอนเซติ, กายอุปกรณ์ประคองเท้า, การป้องกันการกลับเป็นซ้ำ, คะแนนไดเมกลิโอ

บทคัดย่อ

บทนำ โรคเท้าปุกแต่กำเนิด (congenital talipes equinovarus: CTEV) เป็นความผิดรูปของเท้าที่พบได้บ่อยในทารก ปัจจุบันการรักษาด้วยวิธี Ponseti เป็นแนวทางมาตรฐานที่ยอมรับในระดับสากล ซึ่งประกอบด้วยการแก้ไขความผิดรูปด้วยการใส่เฝือกต่อเนื่องและการรักษาในระยะคงสภาพด้วยอุปกรณ์ประคองเท้า Mitchell brace เพื่อป้องกันการกลับเป็นซ้ำของโรค

วัตถุประสงค์ เพื่อรายงานผลลัพธ์ทางคลินิกของการรักษาผู้ป่วยเด็กโรคเท้าปุกแต่กำเนิดด้วยวิธี Ponseti และการคงสภาพด้วยอุปกรณ์ประคองเท้า Mitchell brace ในช่วงระยะเวลาการติดตามผล 9 เดือน

วิธีการศึกษา การศึกษานี้เป็นการรายงานชุดกรณีศึกษา (case series) จำนวน 3 ราย (อายุ 1-3 เดือน) ที่เข้ารับการรักษา ณ โรงพยาบาลศิริราช โดยวิเคราะห์ข้อมูลการรักษาด้วยเฝือกแบบต่อเนื่อง การผ่าตัดยืดเอ็นร้อยหวาย และการใช้ Mitchell brace ประเมินผลด้วยคะแนน Dimeglio การติดตามการรักษาต่อเนื่อง รายงานผล 3 ระยะ ได้แก่ ระยะ 3, 6 และ 9 เดือน (F1, F2, F3) ตามลำดับ

ผลการศึกษา ผู้ป่วยใช้จำนวนเฝือกในระยะแก้ไขเฉลี่ย 4-6 ครั้ง คะแนน Dimeglio เริ่มต้นเฉลี่ยอยู่ที่ 9.30 คะแนน (ช่วง 5-12 คะแนน) และลดลงเหลือเฉลี่ย 7.60 คะแนน (ช่วง 7-9 คะแนน) ในการติดตามผลครั้งสุดท้าย อย่างไรก็ตาม พบการเพิ่มขึ้นของคะแนนชั่วคราวในการติดตามผลครั้งที่ 2 (เฉลี่ย 9.30 คะแนน) ซึ่งเป็นช่วงรอยต่อของการเริ่มใช้อุปกรณ์ประคองเท้า อันสะท้อนถึงความสำคัญของความสม่ำเสมอในการสวมใส่อุปกรณ์และความร่วมมือในการรักษาของผู้ปกครอง

สรุป รายงานชุดกรณีศึกษาในผู้ป่วยเด็กโรคเท้าปุกแต่กำเนิดจำนวน 3 รายนี้ แสดงให้เห็นว่าการรักษาด้วยวิธี Ponseti และการคงสภาพด้วยอุปกรณ์ประคองเท้า Mitchell brace ส่งผลให้ระดับความรุนแรงของโรคมีแนวโน้มลดลงอย่างต่อเนื่องตลอดระยะเวลา 9 เดือน โดยปัจจัยแห่งความสำเร็จที่สำคัญคือการติดตามผลอย่างใกล้ชิดร่วมกับการฝึกทักษะผู้ปกครองในการใช้งานอุปกรณ์อย่างถูกต้อง เพื่อป้องกันการกลับเป็นซ้ำของโรค

เอกสารอ้างอิง

Roye DP Jr, Roye BD. Idiopathic congenital talipes equinovarus. J Am Acad Orthop Surg. 2002; 10: 239-48.

Ponseti IV. Treatment of congenital club foot. J Bone Joint Surg Am. 1992; 74: 448-54.

Hemo Y, Segev E, Yavor A, Ovadia D, Wientroub S, Hayek S. The influence of brace type on the success rate of the Ponseti treatment protocol for idiopathic clubfoot. J Child Orthop. 2011; 5: 115-9.

Zionts LE, Dietz FR. Bracing following correction of idiopathic clubfoot using the Ponseti method. J Am Acad Orthop Surg. 2010; 18: 486-93.

Alves C. Bracing in clubfoot: do we know enough? J Child Orthop. 2019; 13: 258-64.

Brazell C, Carry PM, Jones A, Baschal R, Miller N, Holmes KS, Georgopoulos G. Dimeglio score predicts treatment difficulty during Ponseti casting for isolated clubfoot. J Pediatr Orthop. 2019; 39: e402-5.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

31-08-2026

รูปแบบการอ้างอิง

1.
จิรวัฒนาพันธ์ อ, ธรรมกรสุขศิริ ธ. การรักษาโรคเท้าปุกแบบไม่ทราบสาเหตุในเด็กด้วยวิธี Ponseti และการคงสภาพด้วยกายอุปกรณ์เสริมประคองเท้าชนิดรองเท้าสำเร็จรูป Mitchell ในโรงพยาบาลศิริราช: รายงานผู้ป่วย. Bu J Med [อินเทอร์เน็ต]. 31 สิงหาคม 2026 [อ้างถึง 7 กันยายน 2026];13(2):73-80. available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/BJmed/article/view/283849

ฉบับ

ประเภทบทความ

รายงานผู้ป่วย