ฝุ่นละอองแขวนลอยในอากาศและสารละอองชีวภาพเชื้อรา: ปัจจัยร่วมการเกิดโรคระบบทางเดินหายใจ
คำสำคัญ:
ฝุ่นละอองแขวนลอยในอากาศ, ละอองชีวภาพเชื้อรา, โรคระบบทางเดินหายใจบทคัดย่อ
บทนำ ฝุ่นละอองแขวนลอยในอากาศเป็นตัวชี้วัดสำคัญของคุณภาพอากาศและเป็นปัจจัยหลักที่ก่อให้เกิดความเจ็บป่วยและการเสียชีวิตจากโรคระบบทางเดินหายใจ สารละอองชีวภาพเชื้อราเป็นองค์ประกอบทางชีวภาพของฝุ่นละอองแขวนลอย ซึ่งมีบทบาทสำคัญต่อมลพิษทางอากาศและภาวะผิดปกติของระบบหายใจ อย่างไรก็ตาม กลไกการปฏิสัมพันธ์ระหว่างฝุ่นละอองแขวนลอยและสารละอองชีวภาพเชื้อรายังไม่เป็นที่เข้าใจอย่างชัดเจน แม้จะมีงานวิจัยที่เพิ่มขึ้นในช่วงหลัง
วัตถุประสงค์ เพื่อสังเคราะห์และนำเสนอองค์ความรู้ปัจจุบันเกี่ยวกับผลกระทบต่อสุขภาพระบบทางเดินหายใจของฝุ่นละอองแขวนลอยในอากาศและสารละอองชีวภาพเชื้อรา
วิธีการศึกษา การทบทวนวรรณกรรมนี้อาศัยการสืบค้นจากฐานข้อมูลวิชาการที่มีความน่าเชื่อถือ เช่น PubMed และ Scopus เพื่อนำผลงานวิจัยที่เกี่ยวข้องมาวิเคราะห์และสังเคราะห์อย่างเป็นระบบ
ผลการศึกษา ฝุ่นละอองแขวนลอยในอากาศและสารละอองชีวภาพเชื้อราเป็นมลพิษมีอุบัติการร่วมกันสูง เนื่องจากคุณสมบัติทางอากาศพลศาสตร์ของอนุภาค ที่ก่อให้เกิดการสะสมในระบบทางเดินหายใจและการแทรกซึมเข้าสู่ถุงลมปอดที่อาจเสริมฤทธิ์กันเมื่อสัมผัสร่างกาย มลพิษทั้งสองสามารถกระตุ้นการเกิดภาวะเครียดออกซิเดชัน การอักเสบของเยื่อบุทางเดินหายใจ และความผิดปกติของระบบภูมิคุ้มกัน ที่มีความสัมพันธ์กับการลดลงของสมรรถภาพของปอดและก่อให้อาการทางระบบทางเดินหายใจร่วมการติดเชื้อที่สามารถก่อให้เกิดโรคมะเร็งได้ ความก้าวหน้าด้านเทคโนโลยีการตรวจวัด การประเมินความเสี่ยง และการจัดการคุณภาพอากาศ ช่วยสนับสนุนการพัฒนาแนวทางลดการสัมผัสมลพิษอย่างมีประสิทธิภาพ
สรุป ความสัมพันธ์ระหว่างฝุ่นละอองแขวนลอยในอากาศและสารละอองชีวภาพเชื้อรามีความซับซ้อนและมีบทบาทร่วมในการเกิดโรคระบบทางเดินหายใจในหลายระดับ จึงควรส่งเสริมการวิจัยเชิงบูรณาการและการพัฒนาเทคโนโลยีนวัตกรรมเพื่อควบคุม ลดการสัมผัส และป้องกันความเสี่ยงต่อสุขภาพ
เอกสารอ้างอิง
WHO. Ambient (outdoor) air pollution [Internet]. 2022 [accessed Sep 8, 2024]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact sheets/detail/ambient- (outdoor)-air-quality-and-health
Correa-Ochoa MA, Gómez-Marín M, Patiño- López KV, Aguiar D, Franco SA. Characteristic chemical profile of particulate matter (PM2.5) - A comparative study between two periods, case study in Medellín, Colombia. Sustainability. 2025; 17: 5380.
Leikauf GD, Kim SH, Jang AS. Mechanisms of ultrafine particle-induced respiratory health effects. Exp Mol Med. 2020; 52: 329-37.
Al Hallak M, Verdier T, Bertron A, Roques C, Bailly JD. Fungal contamination of building materials and the aerosolization of particles and toxins in indoor air and their associated risks to health: a review. Toxins. 2023; 15: 175.
Li X, Liu D, Yao J. Aerosolization of fungal spores in indoor environments. Sci Total Environ. 2022; 820: 153003.
Nabipur L, Mouawad M, Agrawal DK. Bioaerosols and airway diseases: mechanisms of epithelial dysfunction, immune activation, and strategies for exposure mitigation. Arch Intern Med Res. 2025; 8: 178.
Neo EX, Hasikin K, Mokhtar MI, Lai KW, Azizan MM, Razak SA, et al. Towards integrated air pollution monitoring and health impact assessment using federated learning: a systematic review. Front Public Health. 2022; 10: 851553.
Zwozdziak A, Sówka I, Willak-Janc E, Zwozdziak J, Kwiecińska K, Balińska- Miśkiewicz W. Influence of PM1 and PM2.5 on lung function parameters in healthy schoolchildren-a panel study. Environ Sci Pollut Res. 2016; 23: 23892-901.
Li T, Hu R, Chen Z, Li Q, Huang S, Zhu Z, et al. Fine particulate matter (PM2.5): The culprit for chronic lung diseases in China. Chronic Dis Transl Med. 2018; 4: 176-86.
Kyung SY, Jeong SH. Particulate-matter related respiratory diseases. Tuberc Respir Dis (Seoul). 2020; 83: 116-21.
Romero-Guzmán ET, Reyes-Gutiérrez LR, Romero-Guzmán L, Hernández-Mendoza H, Uría-Gómez LC, Gutiérrez-Reyes J. An overview of bioaerosols suspended in the atmosphere of Metropolitan Zone of Toluca Valley. J Mex Chem Soc. 2021; 65: 214-24.
Ramírez O, Hernández-Guzmán A, Russy-Velandia L, Patiño MC, Morales-Betancourt R. Identification of culturable fungi in particulate matter (PM10) on a university campus in a peri-urban area of Northern South America. Aerobiologia. 2025; 41: 591-608.
Haas D, Ilieva M, Fritz T, Galler H, Habib J, Kriso A, et al. Background concentrations of airborne, culturable fungi and dust particles in urban, rural and mountain regions. Sci Total Environ. 2023; 892: 164700.
Pathomsiriwong W, Aroonsrimorakot S, Taratima W, Maneerattanarungroj P, Reanprayoon P. Exploring airborne fungal contaminations and air quality pollution in nine ancient stone temples, Surin, Thailand. Environ Sci Pollut Res. 2024; 31: 33733-51.
Li X, Wang S, Zhang T, Wang J. Prediction of aerosolized fungal spores by determining respiratory intensity of the growing colony. Aerosol Air Qual Res. 2020; 20: 776-86.
Richardson M, Bowyer P, Sabino R. The human lung and Aspergillus: You are what you breathe in? Med Mycol. 2019; 57: S145-54.
Al-Shaarani AA, Pecoraro L. A review of pathogenic airborne fungi and bacteria: unveiling occurrence, sources, and profound human health implication. Front Microbiol. 2024; 15: 1428415.
Heo KJ, Jeong SB, Lim CE, Lee GW, Lee BU. Diurnal variation in concentration of culturable bacterial and fungal bioaerosols in winter to spring season. Atmosphere. 2023; 14: 537.
Tiengtip R. Quantification identification of bacterial and fungal aerosol contamination in the outpatient department at Thammasat University Hospital. Health Sci J Thai. 2025; 34: 424-33. (in Thai)
Palarach C, Wattanuruk D. Factors related to quantity of airborne fungi and bacteria and health impacts among workers of recycle shops in Tha Khlong Municipality, Pathum Thani Province. Dis Control J. 2023; 49: 790-804. (in Thai)
Harnpicharnchai P, Siriarchawatana P, Pumkaeo P, Likhitrattanapisal S, Mayteeworakoon S, Zhou X, et al. Temporal dynamics in diversity and composition of the air mycobiome and dominant allergenic fungi in the subway environment. eDNA. 2023; 5: 1265-88.
Songnuan W, Bunnag C, Soontrapa K, Pacharn P, Wangthan U, Siriwattanakul U, et al. Airborne fungal spore distribution in Bangkok, Thailand: correlation with meteorological variables and sensitization in allergic rhinitis patients. Aerobiologia. 2018; 34: 513-24.
Zhou H, Zhu S, Li Y, Ren X, Zhu Y, Chen X, et al. Pre-admission fine particulate matter exposure is associated with invasive pulmonary aspergillosis in patients with severe pneumonia, results from two multicenter cohort studies. EBioMedicine. 2025; 121: 105971.
Mosalaei S, Amiri H, Rafiee A, Abbasi A, Baghani AN, Hoseini M. Assessment of fungal bioaerosols and particulate matter characteristics in indoor and outdoor air of veterinary clinics. J Environ Health Sci Eng. 2021; 19: 1773-80.
Ortega-Rosas CI, Meza-Figueroa D, Vidal-Solano JR, González-Grijalva B, Schiavo B. Association of airborne particulate matter with pollen, fungal spores and allergic symptoms in an arid urbanized area. Environ Geochem Health. 2021; 43: 1761-82.
Yan D, Zhang T, Bai JL, Su J, Zhao LL, Wang H, et al. Isolation, characterization, and antimicrobial activity of bacterial and fungal representatives associated with particulate matter during haze and non-haze days. Front Microbiol. 2022; 12: 793037.
Yamamoto N, Bibby K, Qian J, Hospodsky D, Rismani-Yazdi H, Nazaroff WW, et al. Particle-size distributions and seasonal diversity of allergenic and pathogenic fungi in outdoor air. ISME J. 2012; 6: 1801-11.
Qi Y, Chen Y, Yan X, Liu W, Ma L, Liu Y, et al. Co-Exposure of ambient particulate matter and airborne transmission pathogens: the impairment of the upper respiratory systems. Environ Sci Technol. 2022; 56: 15892-901.
Li T, Yu Y, Sun Z, Duan J. A comprehensive understanding of ambient particulate matter and its components on the adverse health effects based from epidemiological and laboratory evidence. Part Fibre Toxicol. 2022; 19: 67.
Isiugo K, Jandarov R, Cox J, Ryan P, Newman N, Grinshpun SA, et al. Indoor particulate matter and lung function in children. Sci Total Environ. 2019; 663: 408-17.
Kamara J, Kishinhi S, Manyele A, Saronga H, Bachwenkizi J. Association between ambient particulate matter and respiratory health among schoolchildren in Dar es Salaam city, Tanzania: a cross-sectional study. BMC Public Health. 2025; 25: 1314.
Siwarom S, Puranitee P, Plitponkarnpim A, Manuyakorn W, Sinitkul R, Vallipakorn SAO. Association of indoor air quality and preschool children’s respiratory symptoms. Asian Pac J Allergy Immunol. 2017; 35: 119-26.
Secondo LE, Sagona JA, Calderón L, Wang Z, Plotnik D, Senick J, et al. Estimating lung deposition of fungal spores using actual airborne spore concentrations and physiological data. Environ Sci Technol. 2021; 55: 1852-63.
Jaggi TK, Agarwal R, Tiew PY, Shah A, Lydon EC, Hage CA, et al. Fungal lung disease. Eur Respir J. 2024; 64. 2400803.
Saiphoklang N, Ruchiwit P, Kanitsap A, Tantiyavarong P, Vatcharavongvan P, Palungrit S, et al. Prevalence of chronic obstructive pulmonary disease and asthma in the community of Pathumthani, Thailand. Diseases. 2025; 13: 130.
Chowdhary A, Agarwal K, Meis JF. Filamentous fungi in respiratory infections. What lies beyond Aspergillosis and Mucormycosis? PLoS Pathog. 2016; 12: e1005491.
Tameeris E, Bohnen AM, Bindels PJ, Elshout G. The effect of allergic rhinitis treatment on asthma control: a systematic review. NPJ Prim Care Respir Med. 2025; 35: 4.
Dai ZY, Li YT, Lin JY, Liu CL, Tsou YA, Lin CD, et al. The effect of fluticasone nasal spray on patients with chronic rhinitis and chronic obstructive pulmonary disease. J Clin Med. 2025; 14: 3637.
Chantaphakul H, Chiewchalermsri C, Mairiang D, Lao-Araya M, Piboonpocanun O, Nanthapisal S, et al. Allergic rhinitis and urticaria burden and antihistamine treatment options in Thailand: A modified Delphi study. J Allergy Clin Immunol Glob. 2025; 4: 100444.
Ito K. Inhaled antifungal therapy: benefits, challenges, and clinical applications. Expert Opin Drug Deliv. 2022; 19: 755-69.
Schwarz C, Mainz JG, Romanowska E, Rosseau S, Schuette H, Martin-Souto L, et al. Respiratory fungal infections in cystic fibrosis: diagnostic and therapeutic challenges. Curr Fungal Infect Rep. 2023; 17: 202-13.
Memon R, Niazi JH, Qureshi A. Biosensors for detection of airborne pathogenic fungal spores: a review. Nanoscale. 2024; 16: 15419-45.
Getnet ME, Dlamini WN, Liao CH, Berekute AK, Chen AF, Sallah-Ud-Din R, et al. Improving hospital air quality with a Nano- Ag/Chitosan-TiO2 filter system and Cloud- Based monitoring. Indoor Air. 2025; 35: 8243815.
Chotigawin R, Kandasamy B, Asa P, Semangoen T, Ajawatanawong P, Phibanchon S, et al. Next-generation ecofriendly hybrid air purifier: Ag/TiO2/PLA biofilm for enhanced bioaerosols removal. Int J Mol Sci. 2025; 26: 4584.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 Burapha University
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
