ความผิดปกติจากภาพเอกเรย์คอมพิวเตอร์สมอง ภาวะแทรกซ้อน และผลการรักษาในผู้ป่วยบาดเจ็บที่สมองระดับเล็กน้อย

ผู้แต่ง

  • ภาคภูมิ บำรุงราชภักดี ภาควิชาศัลยศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา จังหวัดชลบุรี ประเทศไทย
  • ปองทิพย์ อุ่นประเสริฐ ภาควิชาศัลยศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา จังหวัดชลบุรี ประเทศไทย

คำสำคัญ:

เอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมอง, การตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมอง, บาดเจ็บที่สมองระดับเล็กน้อย, ความผิดปกติจากเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมอง, ความผิดปกติจากการตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมอง, ผลการรักษาผู้ป่วยบาดเจ็บที่สมองระดับเล็กน้อย

บทคัดย่อ

ความเป็นมา การบาดเจ็บที่สมองเป็นสาเหตุสำคัญของการเสียชีวิตและทุพพลภาพในประเทศไทย โดยอุบัติเหตุจากรถจักรยานยนต์เป็นปัจจัยหลัก

วัตถุประสงค์ ศึกษาลักษณะทางคลินิก อุบัติการณ์ ความผิดปกติจากเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมอง ภาวะแทรกซ้อน และผลลัพธ์ของผู้ป่วยบาดเจ็บที่สมองระดับเล็กน้อย

วัสดุและวิธีการ ศึกษาแบบย้อนหลังในผู้ป่วยบาดเจ็บที่สมองระดับเล็กน้อยที่ได้รับการเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมองโดยรวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูลด้านประชากรศาสตร์ กลไกของการบาดเจ็บ ผลการตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมองผลลัพธ์ทางคลินิก และภาวะแทรกซ้อน เพื่อตรวจหาปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้มีความผิดปกติจากเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมองในผู้ป่วยบาดเจ็บที่สมองระดับเล็กน้อย ตามแนวทาง Canadian CT head rule ร่วมกับ New Orleans Criteria

ผลการศึกษา ผู้ป่วยทั้งหมด 665 ราย ตรวจพบความผิดปกติจากเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมองร้อยละ 15.8 โดยพบ ภาวะเลือดออกใต้เยื่อหุ้มสมองชั้นอะแร็กนอยด์มากที่สุดร้อยละ 46.7 รองลงมาคือภาวะเลือดออกใต้เยื่อหุ้มสมองดูราร้อยละ 33.3 ปัจจัยเสี่ยงที่สัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญกับความผิดปกติจากเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมอง ได้แก่ อุบัติเหตุรถจักรยานยนต์ (p = 0.0002), การพลัดตกหกล้ม (p = 0.0002), การหมดสติ (p = 0.00003), ภาวะความจำเสื่อมชั่วคราว (p < 0.00001), และคะแนน Glasgow Coma Scale (GCS) ที่ต่ำ (p < 0.00001) มีผู้ป่วย 3 ราย (ร้อยละ 0.45) ต้องเข้ารับการผ่าตัดทางศัลยกรรมประสาท โดยทั้งหมดเป็นชายวัยหนุ่มที่ประสบอุบัติเหตุจากรถจักรยานยนต์และมีภาวะมึนเมา อัตราผลการรักษาที่ดีอยู่ที่ร้อยละ 99.85 มีผู้เสียชีวิตเพียง 1 ราย (ร้อยละ 0.15) ซึ่งเกิดจากการบาดเจ็บที่ช่องท้องและทรวงอกร่วมกับความดันโลหิตตก

สรุป การศึกษานี้แสดงให้เห็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญต่อความผิดปกติของสมองในผู้ป่วยบาดเจ็บที่สมองระดับเล็กน้อยและเน้นย้ำถึงความสำคัญของ เกณฑ์การตรวจเอกซเรย์คอมพิวเตอร์สมองที่เหมาะสม มาตรการป้องกัน และการดูแลรักษาที่รวดเร็ว จำเป็นต้องมีการวิจัยเพิ่มเติมเพื่อประเมินผลลัพธ์ระยะยาว และพัฒนาแนวทางการดูแลผู้ป่วยบาดเจ็บที่สมองระดับเล็กน้อยให้มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

เอกสารอ้างอิง

Menon DK, Schwab K, Wright DW, Maas AI. Position statement: definition of traumatic brain injury. Arch Phys Med Rehabil. 2010; 91: 1637-40.

World Health Organization. ICD-10: International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems Tenth Revision. Version: 2016. 2016.

Division of injury prevention, Bureau of non-communicable diseases, Department of disease control, Ministry of public health, Thailand. Road traffic mortality and mortality rate per 100 000 population in Thailand 2014-2016. 2017.

Division of injury prevention, Bureau of non-communicable diseases, Department of disease control, Ministry of public health, Thailand. Road traffic accident in Thailand 2016. 2017.

Division of injury prevention, Bureau of non-Communicable diseases, Department of disease control, Ministry of public health, Thailand. Head injury study report in injured and deceased patients from motorcycle accidents–inpatients in Thailand 2009-2011. 2012.

Dissemination academic section, Division of epidemiology, Bureau of non-communicable diseases, Department of disease control, Ministry of public health, Thailand. Severe injuries related to motorcycle accident in Thailand, 2012. Weekly Epidemiological Surveillance Report (WESR). 2013; 44: 481-4.

Division of epidemiology, Bureau of non-communicable diseases, Department of disease control, Ministry of public health, Thailand. Severe injuries from falls. Summary of the 2015 Disease Surveillance Report. 2016.

Carroll LJ, Cassidy JD, Holm L, Kraus J, Coronado VG, WHO Collaborating Centre Task Force on Mild Traumatic Brain Injury Methodological issues and research recommendations for mild traumatic brain injury: the WHO Collaborating Centre Task Force on Mild Traumatic Brain Injury. J Rehabil Med. 2004; 43: 113–25.

Stiell IG, Wells GA, Vandemheen K, Clement C, Lesiuk H, Laupacis A, et al. The Canadian CT Head Rule for patients with minor head injury. Lancet. 2001; 357: 1391–6.

Haydel MJ, Preston CA, Mills TJ, Luber S, Blaudeau E, DeBlieux PM. Indications for computed tomography in patients with minor head injury. N Engl J Med. 2000; 343: 100–5.

Peeters W, van den Brande R, Polinder S, Brazinova A, Steyerberg EW, Lingsma HF, et al. Epidemiology of traumatic brain injury in Europe. Acta Neurochir (Wien). 2015; 157: 1683-96.

Peterson AB, Xu L, Daugherty J, Breiding MJ. Surveillance report of traumatic brain injury-related emergency department visits, hospitalizations, and deaths—United States, 2014 [Internet]. Atlanta (GA): Centers for Disease Control and Prevention (US); 2019 [accessed Nov 20, 2025]. 23 p. Available from: https://www.cdc.gov/traumaticbraininjury/pdf/TBI-Surveillance-Report-FINAL_508.pdf

Teasdale G, Jennett B. Assessment of coma and impaired consciousness. A practical scale. Lancet 1974; 2: 81–4.

Jennett B, Bond M. Assessment of outcome after severe brain damage. Lancet 1975; 305: 480-4.

Prexl O, Bruckbauer M, Voelckel W, Grottke O, Ponschab M, Maegele M, Schöchl H. The impact of direct oral anticoagulants in traumatic brain injury patients greater than 60-years-old. Scand J Trauma Resusc Emerg Med. 2018; 26: 20.

Campiglio L, Bianchi F, Cattalini C, Belvedere D, Rosci CE, Casellato CL, et al. Mild brain injury and anticoagulants: Less is enough. Neurol Clin Pract. 2017; 7: 296-305.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

28-04-2026

รูปแบบการอ้างอิง

1.
บำรุงราชภักดี ภ, อุ่นประเสริฐ ป. ความผิดปกติจากภาพเอกเรย์คอมพิวเตอร์สมอง ภาวะแทรกซ้อน และผลการรักษาในผู้ป่วยบาดเจ็บที่สมองระดับเล็กน้อย. Bu J Med [อินเทอร์เน็ต]. 28 เมษายน 2026 [อ้างถึง 8 กันยายน 2026];13(1):1-14. available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/BJmed/article/view/278067

ฉบับ

ประเภทบทความ

นิพนธ์ต้นฉบับ