ความรอบรู้ด้านสุขภาพและการจัดการตนเองในการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาอย่างเดียวของมารดาที่มีบุตรคนแรก

ผู้แต่ง

  • ปริยชาต วัฒนศิริ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
  • บังอร ศุภวิทิตพัฒนา คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
  • พรรณพิไล ศรีอาภรณ์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

คำสำคัญ:

ความรอบรู้ด้านสุขภาพ, การจัดการตนเองในการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาอย่างเดียว, มารดาที่มีบุตรคนแรก

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาแบบหาความสัมพันธ์ เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความรอบรู้ด้านสุขภาพกับการจัดการตนเองในการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาอย่างเดียวของมารดาที่มีบุตรคนแรก กลุ่มตัวอย่างเป็นมารดาที่มีบุตรคนแรกที่มารับบริการที่ห้องตรวจคลินิกสุขภาพเด็กดี โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ศูนย์อนามัยที่ 1 เชียงใหม่ จำนวน 85 คน เครื่องมือการวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบสอบถามความรอบรู้ด้านสุขภาพ มีค่าความเชื่อมั่น .82 และแบบสอบถามการจัดการตนเองในการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาอย่างเดียว มีค่าความเชื่อมั่น .85 เก็บรวบรวมข้อมูลในช่วงเดือนพฤษภาคมถึงเดือนกันยายน 2563 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน

ผลการวิจัยพบว่า มารดาที่มีบุตรคนแรกมีคะแนนเฉลี่ยความรอบรู้ด้านสุขภาพโดยรวม และคะแนนเฉลี่ยการจัดการตนเองในการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาอย่างเดียวโดยรวม ในระดับมาก (M = 49.24, SD = 6.02 และ M = 63.59, SD = 8.39 ตามลำดับ) และความรอบรู้ด้านสุขภาพมีความสัมพันธ์ทางบวกกับการจัดการตนเองในการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาอย่างเดียวของมารดาที่มีบุตรคนแรกอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r = .281, p < .01)

จากการวิจัยครั้งนี้มีข้อเสนอแนะว่า บุคลากรทางการพยาบาลควรส่งเสริมให้มารดาที่มีบุตรคนแรกมีความรอบรู้ด้านสุขภาพ เพื่อช่วยให้มีการจัดการตนเองในการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาอย่างเดียวที่ดีขึ้น

เอกสารอ้างอิง

กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข. (2561). สธ. ร่วมกับเครือข่าย ตั้งเป้าปี 68 เด็กไทยอย่างน้อยร้อยละ 50 กินนมแม่อย่างเดียวถึง 6 เดือน. สืบค้นจาก https://tinyurl.com/b3nwuuk4

กรรณิการ์ กันธะรักษา, นันทพร แสนศิริพันธ์, และปิยะภรณ์ ประสิทธิ์วัฒนเสรี. (2557). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ของอาจารย์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และพยาบาลโรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่. พยาบาลสาร, 41(พิเศษ), 158–168.

ชนัดดา ระดาฤทธิ์, ตติรัตน์ เตชะศักดิ์ศรี, และสุพิศ ศิริอรุณรัตน์. (2562). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการจัดการตนเองของสตรีที่มีภาวะเบาหวานขณะตั้งครรภ์. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา, 27(1), 50–59.

ระวิ แก้วสุกใส, และชัยรัตน์ จุสปาโล. (2556). เครือข่ายสังคมออนไลน์ : กรณี เฟสบุ๊ค (Facebook) กับการพัฒนาผู้เรียน. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์, 5(พิเศษ), 195–205.

ศศิธารา น่วมภา, นิตยา สินสุกใส, วรรณา พาหุวัฒนกร, และพฤหัส จันทร์ประภาพ. (2556). ปัจจัยส่วนบุคคล เวลาที่เริ่มให้นมแม่ และการสนับสนุนจากพยาบาลในการทำนายความสำเร็จในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียวก่อนจำหน่าย ในมารดาหลังผ่าตัดคลอด. วารสารพยาบาลศาสตร์, 31(2), 49–59.

สมพงษ์ ชัยโอภานนท์. (2559). ปัจจัยที่มีผลต่อการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่อย่างเดียว 6 เดือน ในจังหวัดนนทบุรี. วารสารสมาคมเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทย, 6(2), 97–108.

สุดาภรณ์ พยัคฆเรือง, พรรณรัตน์ แสงเพิ่ม, และชญาดา สามารถ. (2559). ปัญหาการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ระยะแรกหลังคลอด: ประสบการณ์ของมารดา. วารสารพยาบาลศาสตร์, 34(3), 30–40.

อารีรัตน์ วิเชียรประภา. (2561). การจัดการตนเองในการเลี้ยงลูกด้วยนมแม่ให้ประสบความสำเร็จ. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี กรุงเทพ, 34(1), 150–156.

Blyth, R. J., Creedy, D. K., Dennis, C. L., Moyle, W., Pratt, J., De Vries, S. M., & Healy, G. N. (2004). Breastfeeding duration in an Australian population: The influence of modifiable antenatal factors. Journal of Human Lactation, 20(1), 30–38. doi:10.1177/0890334403261109

Gameiro, S., Moura-Ramos, M., & Canavarro, M. C. (2009). Maternal adjustment to the birth of a child: Primiparity versus multiparity. Journal of Reproductive and Infant Psychology, 27(3), 269–286. doi:10.1080/02646830802350898

Ishikawa, H., Takeuchi, T., & Yano, E. (2008). Measuring functional, communicative, and critical health literacy among diabetic patients. Diabetes Care, 31(5), 874–879. doi:10.2337/dc07-1932

Lee, J. Y., Murry, N., Ko, J., & Kim, M. T. (2018). Exploring the relationship between maternal health literacy, parenting self-efficacy, and early parenting practices among low-income mothers with infants. Journal of Health Care for the Poor and Underserved, 29(4), 1455–1471. doi:10.1353/hpu.2018.0106

Lorig, K. R., & Holman, H. (2003). Self-management education: History, definition, outcomes, and mechanisms. Annals of Behavioral Medicine, 26(1), 1–7. doi:10.1207/S15324796ABM2601_01

Nutbeam, D. (2000). Health literacy as a public health goal: A challenge for contemporary health education and communication strategies into the 21st century. Health Promotion International, 15(3), 259–267. doi:10.1093/heapro/15.3.259

Parker, R. (2000). Health literacy: A challenge for American patients and their health care providers. Health Promotion International, 15(4), 277–283. doi:10.1093/heapro/15.4.277

Polit, D. F., & Beck, C. T. (2017). Nursing research: Generating and assessing evidence for nursing practice (10th ed.). Philadelphia, PA: Wolters Kluwer Health.

Rachmawati, U., Sahar, J., & Wati, D. N. K. (2019). The association of diabetes literacy with self-management among older people with type 2 diabetes mellitus: A cross-sectional study. BMC Nursing, 18(Suppl. 1), 1–8. doi:10.1186/s12912-019-0354-y

Stafford, J. D., Lathrop, E., & Haddad, L. (2016). Health literacy and associated outcomes in the postpartum period at Grady Memorial Hospital [2H]. Obstetrics & Gynecology, 127(Suppl. 1), 66–67. doi:10.1097/01.AGO.0000483913.45246.45

The Thailand Multiple Indicator Cluster Survey. (2016). Monitoring the situation of children and women 2015–2016. Retrieved from https://www.unicef.org/thailand/sites/unicef.orgExposition

Timsit, A. (2019). Kenya hopes its first human milk bank will save infants’ lives. Retrieved from https://www.healthynewbornnetwork.org/news-item/kenya-hopes-its-first-human-milk-bank-will-save-infants-lives/

World Health Organization, & United Nations Children’s Fund. (2017). Tracking progress for breastfeeding policies and programmes. Retrieved from https://thousanddays.org/wp-content/uploads/Global-Breastfeeding-Collective_Breastfeeding-Scorecard.pdf

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2022-12-29

รูปแบบการอ้างอิง

วัฒนศิริ ป., ศุภวิทิตพัฒนา บ., & ศรีอาภรณ์ พ. (2022). ความรอบรู้ด้านสุขภาพและการจัดการตนเองในการเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดาอย่างเดียวของมารดาที่มีบุตรคนแรก. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี, 33(2), 1–12. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/pnc/article/view/258569

ฉบับ

ประเภทบทความ

รายงานการวิจัย (Research Report)