ประสิทธิผลของโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพโดยประยุกต์ทฤษฎีการส่งเสริมสุขภาพของเพนเดอร์สำหรับหญิงตั้งครรภ์ที่มีระดับน้ำตาลในเลือดสูง

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง เพื่อศึกษาประสิทธิผลของโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพโดยประยุกต์ทฤษฎีการส่งเสริมสุขภาพของเพนเดอร์สำหรับหญิงตั้งครรภ์ที่มีระดับน้ำตาลในเลือดสูง กลุ่มตัวอย่างเป็นหญิงตั้งครรภ์ที่มีระดับน้ำตาลในเลือดสูงที่มารับบริการที่แผนกฝากครรภ์ โรงพยาบาลบำเหน็จณรงค์ และโรงพยาบาลหนองบัวแดง จังหวัดชัยภูมิ รวมจำนวน 40 คน แบ่งออกเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 20 คน เครื่องมือการวิจัยประกอบด้วย โปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพโดยประยุกต์ทฤษฎีการส่งเสริมสุขภาพของเพนเดอร์ แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล แบบสอบถามการรับรู้ประโยชน์ของการสร้างเสริมสุขภาพ มีค่าความเชื่อมั่น .86 แบบสอบถามการรับรู้อุปสรรคของการสร้างเสริมสุขภาพ มีค่าความเชื่อมั่น .84 แบบสอบถามการรับรู้ความสามารถของตนเองต่อการสร้างเสริมสุขภาพ มีค่าความเชื่อมั่น .85 แบบสอบถามพฤติกรรมการสร้างเสริมสุขภาพ มีค่าความเชื่อมั่น .76 และแบบบันทึกผลการตรวจทางห้องปฏิบัติการและผลการวินิจฉัยโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์ ดำเนินการทดลองและเก็บรวบรวมข้อมูลในช่วงเดือนเมษายนถึงเดือนกรกฎาคม 2563 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน paired t-test และ independent t-test

ผลการวิจัยพบว่า 1) หลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยการรับรู้ประโยชน์ของการสร้างเสริมสุขภาพ คะแนนเฉลี่ยการรับรู้อุปสรรคของการสร้างเสริมสุขภาพ คะแนนเฉลี่ยการรับรู้ความสามารถของตนเองต่อการสร้างเสริมสุขภาพ และคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมการสร้างเสริมสุขภาพ สูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 6.630, p < .001; t = 6.560, p < .001; t = 2.590, p < .05 และ t = 4.500, p < .001 ตามลำดับ) และสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t = 81.000, p < .001; t = 76.360, p < .001; t = 65.070, p < .001 และ t = 48.700, p < .001 ตามลำดับ) 2) หลังการทดลอง กลุ่มทดลองมีค่าเฉลี่ย FBS ค่าเฉลี่ย 100 gm 1 h OGTT ค่าเฉลี่ย 100 gm 2 h OGTT และค่าเฉลี่ย 100 gm 3 h OGTT ต่ำกว่ากลุ่มควบคุม และ 3) หลังการทดลอง กลุ่มทดลองได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์น้อยกว่ากลุ่มควบคุม

จากการวิจัยครั้งนี้มีข้อเสนอแนะว่า บุคลากรสุขภาพควรนำโปรแกรมสร้างเสริมสุขภาพโดยประยุกต์ทฤษฎีการส่งเสริมสุขภาพของเพนเดอร์นี้ ไปใช้ในการป้องกันการเกิดโรคเบาหวานขณะตั้งครรภ์แก่หญิงตั้งครรภ์ที่มีระดับน้ำตาลในเลือดสูง