ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อภาวะสุขภาพจิตของผู้สูงอายุที่เป็นโรคเรื้อรัง

บทคัดย่อ

ผู้สูงอายุที่เป็นโรคเรื้อรังมีความเสี่ยงสูงต่อปัญหาสุขภาพจิต เนื่องจากต้องเผชิญกับการเจ็บป่วยที่ซับซ้อนและต่อเนื่อง การวิจัยเชิงพรรณนาแบบหาความสัมพันธ์เชิงทำนายนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อภาวะสุขภาพจิตของผู้สูงอายุที่เป็นโรคเรื้อรัง กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุที่มารับบริการในคลินิกโรคเรื้อรัง โรงพยาบาลแกลง จังหวัดระยอง จำนวน 155 คน คัดเลือกโดยวิธีการสุ่มอย่างง่าย เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยแบบสอบถาม ได้แก่ แบบสอบถามความเมตตากรุณาต่อตนเอง แบบสอบถามความยืดหยุ่นทางใจ แบบสอบถามพฤติกรรมสุขภาพเวชศาสตร์วิถีชีวิต แบบสอบถามการรับรู้การสนับสนุนทางสังคมแบบพหุมิติ และแบบสอบถามภาวะสุขภาพจิตผู้สูงอายุฉบับสั้น วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอน

ผลการวิจัยพบว่า ผู้สูงอายุที่เป็นโรคเรื้อรังส่วนใหญ่มีภาวะสุขภาพจิตอยู่ในระดับดีกว่าคนทั่วไป ร้อยละ 73.50 รองลงมาคือ ระดับเท่ากับคนทั่วไป ร้อยละ 21.30 และระดับต่ำกว่าคนทั่วไป ร้อยละ 5.20 ผลการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณแบบขั้นตอนพบว่า ความยืดหยุ่นทางใจ (β = 0.38, p < 0.001) และการสนับสนุนทางสังคม (β = 0.23, p < 0.01) เป็นปัจจัยที่สามารถร่วมกันอธิบายความแปรปรวนของภาวะสุขภาพจิตได้ร้อยละ 27.20 (R² = 0.272, Adjusted R² = 0.262, F(2, 152) = 28.36, p < 0.001)

ผลการศึกษาแสดงให้เห็นว่า ความยืดหยุ่นทางใจและการสนับสนุนทางสังคมเป็นปัจจัยสำคัญในการส่งเสริมภาวะสุขภาพจิตของผู้สูงอายุที่เป็นโรคเรื้อรัง ซึ่งสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการวางแผนและพัฒนาโปรแกรมส่งเสริมสุขภาพจิตในกลุ่มนี้ได้อย่างเหมาะสม