ปัจจัยการตัดสินใจของผู้สูงอายุโรคไตเรื้อรังระยะสุดท้าย ในการเลือกการบำบัดทดแทนไต

บทคัดย่อ

งานวิจัยผสานวิธี มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประสบการณ์และปัจจัยในการตัดสินใจเลือกการบำบัดทดแทนไตของผู้สูงอายุโรคไตเรื้อรังระยะท้าย กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้สูงอายุโรคไตเรื้อรังที่ได้รับการบำบัดทดแทนไตจำนวน 82 คน เก็บข้อมูลโดยใช้การสัมภาษณ์แบบเจาะลึก แบบสอบถามความคิดเห็นเกี่ยวกับการเจ็บป่วยและแบบประเมินการสนับสนุนทางสังคม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน (Pearson’s product-moment correlation coefficient) ข้อมูลเชิงคุณภาพวิเคราะห์เนื้อหาตามประเด็นสำคัญ  ผลการศึกษาพบว่า อัตราการกรองของไต (GFR) มีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับต่ำอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับอายุ (r=0.245, p ≤ 0.01การรับรู้การเจ็บป่วย มีความสัมพันธ์กับระดับการศึกษาและการรับรู้แรงสนับสนุนทางสังคม (r= 0.226, 0.347, p ≤ 0.05) การรับรู้แรงสนับสนุนทางสังคม มีความสัมพันธ์กับระดับการศึกษา (r= 0.260, p ≤ 0.05) และอายุ (r= -0.225, p ≤ 0.05) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ ข้อมูลเชิงคุณภาพของประสบการณ์ในการตัดสินใจเลือกการบำบัดทดแทนไต มี 3 ประเด็น คือ 1) ประสบการณ์ก่อนการตัดสินใจมี 2 ประเด็นย่อย ได้แก่ การรับรู้ว่าตัวเองอาการหนัก ใกล้ตาย ไม่มีทางเลือกอื่น และ การยื้อชีวิต 2) ปัจจัยในการตัดสินใจเลือกการรักษามี 2 ประเด็นย่อย ได้แก่ การรักษาทางเดียวที่ดีที่สุด และ ระยะเวลาการตัดสินใจขึ้นกับหลายปัจจัย และ 3) ประสบการณ์หลังการตัดสินใจ ผู้สูงอายุมีความเครียดหลังการรักษาโดยการบำบัดทดแทนไต จากค่าใช้จ่ายและการดำเนินชีวิตที่เปลี่ยนไป ผลการศึกษาสร้างความเข้าใจในประสบการณ์การเลือกบำบัดทดแทนไตจากมุมมองของผู้สูงอายุ ซึ่งเป็นข้อมูลสำคัญในการดูแลเพื่อก้าวข้ามเวลายากลำบากของผู้สูงอายุโรคไตเรื้อรังระยะท้ายในการวางแผนเลือกวิธีการรักษาได้อย่างเหมาะสม