รูปแบบการดูแลสุขภาพช่องปากของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ของเครือข่ายโรงพยาบาล ๕๐ พรรษา มหาวชิราลงกรณ

บทคัดย่อ

การวิจัยเชิงปฏิบัติการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษารูปแบบการดูแลสุขภาพช่องปากของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) ของเครือข่ายโรงพยาบาล ๕๐ พรรษา มหาวชิราลงกรณ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการพัฒนากระบวนการประกอบด้วย บุคลากรสาธารณสุขโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพส่วนตำบลยางลุ่ม บุคลากรสาธารณสุขโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพส่วนตำบลดงแสนสุข บุคลากรสาธารณสุขโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพส่วนตำบลตำแย ผู้นำชุมชน และประธานอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน ซึ่งเป็นผู้เกี่ยวข้องและผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในชุมชน จำนวน 12 คน  และ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ กลุ่มอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านที่ปฏิบัติงานในเขตพื้นที่ศูนย์สุขภาพชุมชนโรงพยาบาล  ๕๐ พรรษา มหาวชิราลงกรณ จำนวน 38 คน เก็บข้อมูลโดยใช้แบบบันทึกการสนทนากลุ่ม และแบบสอบถามระหว่างพฤศจิกายน 2566 ถึง กันยายน 2567 วิเคราะห์ข้อมูลทั่วไปโดยใช้สถิติพรรณนา ได้แก่ การแจกแจงความถี่  ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และเปรียบเทียบความแตกต่างค่าเฉลี่ยของคะแนน ก่อนและหลังด้วยสถิติ paired t-test

            ผลการศึกษา พบว่า รูปแบบการดูแลสุขภาพช่องปากของอสม.ของเครือข่ายโรงพยาบาล ๕๐ พรรษา มหาวชิราลงกรณ สามารถเพิ่มระดับความรู้ เพิ่มเจตคติที่ดี และส่งเสริมการปฏิบัติตนด้านสุขภาพช่องปากที่ดีขึ้นในอสม. อีกทั้งช่วยพัฒนาความรู้ความสามารถของอสม. ได้เป็นอย่างดี และหลังการทดลองพบว่าค่าเฉลี่ยคะแนนความรู้ด้านทันตสุขภาพและเจตคติในการดูแลสุขภาพช่องปากของกลุ่มตัวอย่างสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 (p < 0.05) จากผลการศึกษารูปแบบที่พัฒนาขึ้นมีประสิทธิผลตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ ดังนั้นจึงควรนำรูปแบบ A4C นี้ ไปประยุกต์ใช้และขยายผลในพื้นที่อื่นที่มีบริบทใกล้เคียงกันต่อไป