ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุในการดำเนินงานการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ โรงเรียนผู้สูงอายุ จังหวัดปทุมธานี

ผู้แต่ง

  • ศวรรยา เบ็ญจขันต์ นักศึกษาหลักสูตรสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารงานสาธารณสุข มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น
  • วิราสิริริ์ วสีวีรสิว์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.หลักสูตรสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต สาขาการบริหารงานสาธารณสุข, มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น

คำสำคัญ:

การมีส่วนร่วมในการดำเนินงาน, แรงจูงใจในการดำเนินงาน, แรงสนับสนุนทางสังคม, โรงเรียนผู้สูงอายุจังหวัดปทุมธานี

บทคัดย่อ

การวิจัยในครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุในการดำเนินงานการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุโรงเรียนผู้สูงอายุ จังหวัดปทุมธานีกลุ่มตัวอย่างคือผู้สูงอายุที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไปที่ศึกษาในโรงเรียนผู้สูงอายุจังหวัดปทุมธานี จำนวนกลุ่มตัวอย่างใช้วิธีการสุ่มตัวอย่างแบบชั้นภูมิ และป้องกันการคลาดเคลื่อนจึงเพิ่มอีกร้อยละ 15 เป็นจำนวน 418 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถามมีค่า IOC เท่ากับ 0.931 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าสถิติ ไคสแควร์ สถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน และ ค่าสหสัมพันธ์พหุคูณและการถดถอยเชิงพหุแบบขั้นตอน ผลการศึกษาครั้งนี้ พบว่า ทัศนคติต่อการดำเนินงานการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ แรงจูงใจในการดำเนินงานการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ แรงสนับสนุนทางสังคม และการมีส่วนร่วมในการส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุ โดยรวมมีความคิดเห็นอยู่ในระดับมาก ตัวแปรในกลุ่มปัจจัยส่วนบุคคล ได้แก่ อายุ และรายได้เฉลี่ย มีความสัมพันธ์ต่อการมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุในการดำเนินงานการส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุ จังหวัดปทุมธานี  ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุในการดำเนินงานการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ คือ แรงสนับสนุนทางสังคมเท่านั้นที่สามารถคาดทำนายการมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุในการดำเนินงานการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ โรงเรียนผู้สูงอายุ จังหวัดปทุมธานี ได้ร้อยละ 62.4

จากผลการวิจัยที่พบว่าแรงสนับสนุนทางสังคมมีอิทธิพลต่อการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ หน่วยงานด้านสุขภาพระดับอำเภอและตำบลควรนำประเด็นดังกล่าวไปบรรจุในแผนงานอย่างเป็นรูปธรรม โดยส่งเสริมกิจกรรมที่กระตุ้นการมีส่วนร่วมของครอบครัว ชุมชน และอาสาสมัครสาธารณสุข ทั้งนี้ควรใช้ข้อมูลวิจัยเป็นฐานในการจัดสรรทรัพยากรและออกแบบโครงการให้สอดคล้องกับบริบทของพื้นที่ เพื่อให้การพัฒนาสุขภาพผู้สูงอายุเกิดประสิทธิผลและตอบสนองความต้องการที่แท้จริง

เอกสารอ้างอิง

กรมการปกครอง. (2568). ประกาศสำนักทะเบียนกลาง เรื่อง จำนวนราษฎรทั่วราชอาณาจักร ตามหลักฐานการทะเบียนราษฎร. https://www.dopa.go.th/news/cate1/view10417

กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2568). สถิติผู้สูงอายุ กันยายน 2568. https://www.dop.go.th/th/statistics_page?cat=1&id=2578

กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์. (2567). “ธเนศพล” นำทีม ลุย จ.ปทุมธานี ติดตามงาน พม. เร่งพัฒนาคุณภาพชีวิต ผู้สูงอายุ - คนไร้ที่พึ่ง – คนพิการ. https://www.thaigov.go.th/news/contents/details/81341

กระทรวงสาธารณสุข. (2566). แนวทางการพัฒนาองค์กรสมรรถนะสูง. กองยุทธศาสตร์และแผนงาน สำนักงานปลัดกระทรวง. https://shorturl.asia/9w8yo

กระทรวงสาธารณสุข. (2567). จำนวนประชากรผู้สูงอายุในจังหวัดปทุมธานี ปี พ.ศ. 2567. สืบค้นเมื่อ 14 มิถุนายน 2567 จาก https://shorturl.asia/0t3SH

จิรานันท์ วงศ์สุวรรณ, และคณะ. (2563). การสนับสนุนทางสังคมและพฤติกรรมสุขภาพของผู้สูงอายุในชมรมผู้สูงอายุ อำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่. วารสารพยาบาลสาร, 47(3), 267–276.

ชัยสิทธิ์ ทันศึก. (2567). ผลของโปรแกรมสนับสนุนทางสังคมผ่านแอปพลิเคชันไลน์ต่อความเครียดของผู้สูงอายุในสถานการณ์โควิด-19. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม, 25(49), 34–43. https://he01.tci-thaijo.org/index.php/nursingsiamjournal/article/view/272084/185117

ชลธิชา ไพจิตต์. (2562). ปัจจัยที่มีผลต่อพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุในเขตเทศบาลเมืองสุพรรณบุรี จังหวัดสุพรรณบุรี. วารสารวิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีสุพรรณบุรี, 24(2), 85–94.

ณิชารีย์ นิยมสินธุ์ ฉัฐวีณ์ สิทธิ์ศิรอรรถ ดุจเดือน พันธุมนาวิน และภิญญาพันธ์ เพียซ้าย. (2565). แรงจูงใจ ความรู้พัฒนาการผู้สูงอายุ และการสนับสนุนทางสังคมที่สัมพันธ์กับพฤติกรรมการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุของผู้ใหญ่วัยทำงาน. วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา (สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 14(28), 73–99.

ไทยพีบีเอส. (2567). Aging society ไทยเข้าสู่สังคม “แก่เต็มขั้น” สวนทางเด็กเกิดน้อย. https://www.thaipbs.or.th/news/content/335743

ไทยพีบีเอส. (2568). ความท้าทายสังคมสูงอายุ “จน-โดดเดี่ยว-เข้าไม่ถึงสวัสดิการ”. https://policywatch.thaipbs.or.th/article/life-119

บุญธรรม กิจปรีดาบริสุทธิ์. (2551). ระเบียบวิธีการวิจัยทางสังคมศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 10). จามจุรี โปรดักท์.

รัชดา คำสว่าง, ภัทรพรรณ ทรัพย์ตันติมงคล, และ พัชรินทร์ พินลา. (2564). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพของผู้สูงอายุ ชมรมผู้สูงอายุในเขตจังหวัดภาคกลาง. วารสารวิชาการคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม, 22(42), 6–18.

วิทมา ธรรมเจริญ, และ นิทัศนีย์ เจริญงาม. (2564). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเองของผู้สูงอายุตอนต้นและตอนปลายในตำบลสองพี่น้อง อำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี. วารสารวิจัยรำไพพรรณี, 15(1), 137–148.

วิลาวัณย์ ศรีโพธิ์, และ กัญนิกา อยู่สำราญ. (2564). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการปฏิบัติตัวการดูแลสุขภาพตนเองของผู้สูงอายุตำบลบ้านโพธิ์ อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา. วารสารชัยพฤกษ์ภิรมย์, 3(1), 114–115.

เสาวลักษณ์ วิบูรณ์กาล, ปิยากร หวังมหาพร. (2564). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุในการดำเนินงานโรงเรียนผู้สูงอายุในจังหวัดเพชรบุรี. วารสารมนุษยสังคมปริทัศน์. 23(2), 171-185.

สมาคมวางแผนครอบครัวแห่งประเทศไทย. (2568). สถิติผู้สูงอายุ 2568. https://ppat.or.th/ppat_media/สถิติผู้สูงอายุ-2568/

สุปรียา บุญคง. (2564). ปัจจัยการจูงใจในการดูแลรักษาสุขภาพที่มีผลต่อการดูแลสุขภาพตนเองของผู้สูงอายุในอำเภอบ้านสร้าง จังหวัดปราจีนบุรี (การค้นคว้าอิสระปริญญาสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยบูรพา.

Chen, H.-H., & Hsieh, P.-L. (2021). Applying the Pender’s health promotion model to identify the factors related to older adults’ participation in community-based health promotion activities. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(19), 9985. https://doi.org/10.3390/ijerph18199985

Cohen, J. M., & Uphoff, N. T. (1980). Participation’s place in rural development: Seeking clarity through specificity. World Development, 8(3), 213–235.

Daniel, W. W. (2010). Determination of sample size for estimating proportions. In W. W. Daniel (Ed.), Biostatistics: A foundation for analysis in the health sciences (10th ed.). John Wiley & Sons.

Likert, R. (1967). The method of constructing an attitude scale. In M. Fishbein (Ed.), Readings in attitude theory and measurement. Wiley.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-30

รูปแบบการอ้างอิง

เบ็ญจขันต์ ศ., & วสีวีรสิว์ ว. (2026). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการมีส่วนร่วมของผู้สูงอายุในการดำเนินงานการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุ โรงเรียนผู้สูงอายุ จังหวัดปทุมธานี. วารสารพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสยาม, 27(52), 38–50. สืบค้น จาก https://he01.tci-thaijo.org/index.php/nursingsiamjournal/article/view/282587

ฉบับ

ประเภทบทความ

research article