การพัฒนา HT Care Application  เพื่อควบคุมความดันโลหิตในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูง

คัณธารัตน์ จันทร์ศิริ; เสาวลักษณ์  เรือนดอน; อาทิตยา  นะวะเย็น

ผู้แต่ง

คัณธารัตน์ จันทร์ศิริ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยวงษ์ชวลิตกุล
เสาวลักษณ์ เรือนดอน โรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา
อาทิตยา นะวะเย็น บริษัท เจริญโภคภัณฑ์อาหาร จำกัด (มหาชน)

คำสำคัญ:

ควบคุมระดับความดันโลหิต , นวัตกรรม, แบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ , ผู้ป่วยความดันโลหิตสูง , แอปพลิเคชัน

บทคัดย่อ

การวิจัยและพัฒนานี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างนวัตกรรมควบคุมความดันโลหิต ด้วยเอชทีแคร์แอปพลิเคชัน เพื่อศึกษาเปรียบเทียบระดับความดันโลหิตก่อนและหลังการใช้นวัตกรรม และศึกษาความพึงพอใจต่อการใช้นวัตกรรม ตามกรอบแนวคิดวงจรการพัฒนาซอฟต์แวร์และแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพ กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงที่ควบคุมระดับความดันโลหิตไม่ได้ รับบริการที่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลระกาย ในปีงบประมาณ 2567 ที่มีคุณสมบัติตามเกณฑ์การคัดเข้า คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างโดยทำการสุ่มจากคิวหมายที่มารับบริการในแต่ละวัน จนได้จำนวนครบ 30 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย เอชทีแคร์แอปพลิเคชัน แบบประเมินประสิทธิภาพของแอปพลิเคชัน แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคล และแบบประเมินความพึงพอใจต่อการใช้ เอชทีแคร์แอปพลิเคชัน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา และสถิติทดสอบค่าทีของกลุ่มตัวอย่างสองกลุ่มที่ไม่เป็นอิสระต่อกัน

ผลวิจัย พบว่า เอชทีแคร์แอปพลิเคชันมีประสิทธิภาพอยู่ในระดับมาก (M=4.38, SD=0.62) และกลุ่มตัวอย่างมีค่าเฉลี่ยคะแนนความพึงพอใจในภาพรวมอยู่ใน ระดับมากที่สุด (M=4.57, SD=0.52) ค่าเฉลี่ยความดันในหลอดเลือดแดงขณะหัวใจห้องล่างบีบตัวของกลุ่มตัวอย่างก่อนและหลังใช้นวัตกรรม เท่ากับ 137.70 มิลลิเมตรปรอท (SD=10.64) และ 126.57 มิลลิเมตรปรอท (SD=5.29) ตามลำดับ ค่าเฉลี่ยความดันในหลอดเลือดแดงขณะหัวใจห้องล่างคลายตัวก่อนและหลังใช้นวัตกรรม เท่ากับ 85.60 มิลลิเมตรปรอท (SD=9.41) และ 82.57 มิลลิเมตรปรอท (SD=4.63) ตามลำดับ และผลการเปรียบเทียบค่าเฉลี่ยความดันในหลอดเลือดแดงขณะหัวใจห้องล่างบีบตัวของกลุ่มตัวอย่างหลังใช้นวัตกรรมลดลงกว่าก่อนใช้นวัตกรรม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p=.000) ค่าเฉลี่ยความดันในหลอดเลือดแดงขณะหัวใจห้องล่างคลายตัวของกลุ่มตัวอย่างหลังใช้นวัตกรรมลดลงกว่าก่อนใช้นวัตกรรม อย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ (p=.112)

ข้อเสนอแนะ การเผยแพร่ให้ผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงในชุมชนหรือประชาชนที่มีความสนใจ ใช้งานเอชทีแคร์แอปพลิเคชัน ส่งเสริมการดูแลตนเองที่บ้านเพื่อควบคุมระดับความดันโลหิตตนเองให้อยู่ในเกณฑ์ปกติ อาจช่วยกระตุ้นการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพของผู้ป่วยเพื่อลดโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนอันตรายตามมาได้

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. First WHO report details devastating impact of hypertension and ways to stop it [Internet]. Geneva: WHO; 2023 [cited 2023 Oct 20]. Available from: https://www.who.int/thailand/th/news/detail/19-09-2566-first-who-report-details-devastating-impact-of-hypertension-and-ways-to-stop-it

Department of Disease Control. World Hypertension Day campaign 2025 emphasizes regular blood pressure monitoring [Internet]. Nonthaburi: Department of Disease Control; 2022 [cited 2025 Jun 4]. Available from: https://ddc.moph.go.th/brc/news.php?deptcode=brc&news=52652&news_views=2565

Thongma P. Health literacy and health outcomes in hypertension patients. Thai Red Cross Nursing Journal 2020;13(1):50-62. (in Thai)

Office of Disease Prevention and Control 9, Nakhon Ratchasima. Annual report 2023 [Internet]. Nakhon Ratchasima: Office of Disease Prevention and Control 9; 2023 [cited 2025 Jun 4]. Available from: https://odpc9.ddc.moph.go.th/post/66-report.pdf (in Thai)

Weber MA, Schiffrin EL, White WB, Mann S, Lindholm LH, Kenerson JG, et al. Clinical practice guidelines for the management of hypertension in the community: a statement by the American Society of Hypertension and the International Society of Hypertension. J Clin Hypertens (Greenwich) 2014;16(1):14–26. doi:10.1111/jch.12237.

James PA, Oparil S, Carter BL, Cushman WC, Dennison-Himmelfarb C, Handler J, et al. 2014 evidence-based guideline for the management of high blood pressure in adults: report from the panel members appointed to the Eighth Joint National Committee (JNC 8). JAMA 2014;311(5):507-20. doi:10.1001/jama.2013.284427.

Centers for Disease Control and Prevention. Hypertension cascade: hypertension prevalence, treatment and control estimates among US adults aged 18 years and older applying the criteria from the American College of Cardiology and American Heart Association's 2017 hypertension guideline–NHANES 2017–March 2020 [Internet]. USA: Centers for Disease Control and Prevention; 2023 [cited 2024 May 3]. Available from: https://millionhearts.hhs.gov/data-reports/hypertension-prevalence.html

Sanlah N. The effect of self-management program on blood pressure control behavior of hypertensive patients. J Nurs Public Health Res [Internet] 2021;1(1):27-39. Available from: https://he02.tcithaijo.org/index.php/jnphr/article/view/249792

Chulawalee M. Development of application for screening at-risk groups for diabetes and hypertension. Chiang Mai Rajabhat Univ Res J 2021;22(3):109-25. (in Thai)

Atiporn S, Benjamart T. The effect of food application on reducing hypertension on health beliefs of patients with hypertension. J Cardiovasc Thorac Nurs 2021;32(1):228-42. (in Thai)

Tungsangob P. Application design for risk awareness and alerting for chronic non-communicable diseases. Arts Res J 2022;15(2):1-17. (in Thai)

Zhou X, Zhang X, Gu N, Cai W, Feng J. Barriers and facilitators of medication adherence in hypertension patients: a meta-integration of qualitative research. J Patient Exp 2024;11:e41176. doi:10.1177/23743735241234567

Adinkrah E, Bazargan M, Wisseh C, Assari S. Adherence to hypertension medications and lifestyle recommendations among underserved African American middle-aged and older adults. Int J Environ Res Public Health 2020;17(18):6538. doi:10.3390/ijerph17186538.

Al-Noumani H, Wu JR, Barksdale D, Sherwood G, AlKhasawneh E, Knafl G. Health beliefs and medication adherence in patients with hypertension: a systematic review of quantitative studies. Patient Educ Couns 2019;102(6):1045-56. doi:10.1016/j.pec.2018.12.014

Rubio-Guerra AF, Rodríguez-López L, Vargas-Ayala G, Huerta-Ramírez S, Castro-Serna D, Lozano-Nuevo JJ. Depression increases the risk for uncontrolled hypertension. Exp Clin Cardiol 2013;18(1):10-2.

Rimando ML, Wykle M, Davis S, Martinez R, Lopez R, Villaruel M, et al. Perceived barriers to and facilitators of hypertension management among underserved African American older adults. Ethn Dis 2015;25(3):329-36.

Phulkerd S, Chamratrithirong A, Hurst CP. Inequity in health awareness, diagnosis and management of hypertension in Thailand: a population-based cross-sectional study. BMC Public Health 2024;24:538. doi:10.1186/s12889-024-538.

Tebelu DT, Tadesse TA, Getahun MS, Gebeyehu AG, Mekonnen HS, Lemma BE, et al. Hypertension self-care practice and its associated factors in Bale Zone, Southeast Ethiopia: a multi-center cross-sectional study. J Pharm Policy Pract 2023;16:20.

Strecher V, Rosenstock IM. The Health Belief Model. In: Glanz K, Lewis FM, Rimer BK, editors. Health behavior and health education: theory, research, and practice. San Francisco: Jossey-Bass; 1997. p. 14-59.

Rosenstock IM, Strecher VJ, Becker MH. Social learning theory and the Health Belief Model. Health Educ Q 1988;15(2):175-83.

Pasaraporn H. Development of monitoring system for Department of Health Operations [dissertation]. Chiang Mai: Chiang Mai Rajabhat University; 2022. (in Thai)

Faul F, Erdfelder E, Buchner A, Lang AG. Statistical power analyses using G*Power 3.1: tests for correlation and regression analyses. Behav Res Methods. 2009;41(4):1149-60. doi:10.3758/BRM.41.4.1149.

Bunjai S. Development and validation of research instruments: measurement characteristics in psychology. Bangkok: Chulalongkorn University Press; 2012. (in Thai)

Thada S, Phromkae M, Suthit P, editors. Guidelines for research ethics in Thailand. Bangkok: [n.p.]; 2007. (in Thai)

Kilfoy A, Hsu TC, Stockton-Powdrell C, Whelan P, Chu CH, Jibb L. An umbrella review on how digital health intervention co-design is conducted and described. NPJ Digit Med 2024;7(1):374. doi:10.1038/s41746-024-01385-1.

Reimer LM, Nissen L, von Scheidt M, Perl B, Wiehler J, Najem SA, et al. User-centered development of an mHealth app for cardiovascular prevention. Digit Health 2024;10:e49269. doi: 10.1177/20552076241249269.

Volpi S, Paganin V, Camponogara I, Tefili D, McCleary L, Alves ALS, et al. Using a mobile health app to improve patients’ adherence to hypertension treatment: a non-randomized clinical trial. PeerJ 2021;9:e11491. doi:10.7717/peerj.11491.

Xu H, Long H. The effect of smartphone app-based interventions for patients with hypertension: systematic review and meta-analysis. JMIR Mhealth Uhealth 2020;8(10):e21759. doi:10.2196/21759.

Wang Y, Tyagi S, Ng D, Teo V, Kok D, Foo D, et al. Primary technology-enhanced care for hypertension scaling program: trial-based economic evaluation examining effectiveness and cost-effectiveness using real-world data in Singapore. J Med Internet Res 2025;27:e59275. doi:10.2196/59275.

Lerdmongkhonterakool C, Bunyaphatkun P, Chitsomkasem A. The effects of low sodium, DASH dietary pattern education and applying theory of planned behavior on blood pressure reduction in hypertension patients. Vajira Nurs J [Internet] 2021;23(1):31-45. Available from: from https://he02.tci-thaijo.org/index.php/vnj/article/view/249682 (in Thai)

Abe M, Hirata T, Morito N, Kawashima M, Yoshida S, Takami Y, et al. Smartphone application-based intervention to lower blood pressure: a systematic review and meta-analysis. Hypertens Res 2025;48(2):492-505. doi.org/10.1038/s41440-024-01939-6.

Kanai M, Toda T, Yamamoto K, Akimoto M, Hagiwara Y. A mobile health-based disease management program improves blood pressure in people with multiple lifestyle-related diseases at risk of developing vascular disease: a retrospective observational study. Circ Rep 2022;4(7):322-9. doi:10.1253/circrep.CR-21-0130.

Whelton PK, Carey RM, Aronow WS, Casey DE, Collins KJ, Himmelfarb CD, et al. 2017 ACC/AHA/AAPA/ABC/ACPM/AGS/APhA/ASH/ASPC/NMA/PCNA guideline for the prevention, detection, evaluation, and management of high blood pressure in adults: a report of the American College of Cardiology/American Heart Association Task Force on Clinical Practice Guidelines. J Am Coll Cardiol 2018;71(19):e127-248. doi:10.1016/j.jacc.2017.11.006.

Rungnapa A. Effects of health literacy program on preventive behavior of hypertension in at-risk communities in Nakhon Pathom. Navy Med J 2017;45(3):509-26.