พฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพและปัจจัยทำนายพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของสตรีตั้งครรภ์ ที่มารับบริการฝากครรภ์ในจังหวัดนครราชสีมา
คำสำคัญ:
บริการฝากครรภ์, พฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพ, สตรีตั้งครรภ์บทคัดย่อ
การวิจัยแบบหาความสัมพันธ์เชิงทำนายนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพและ ศึกษาปัจจัยทำนายพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของสตรีตั้งครรภ์ที่มารับบริการฝากครรภ์ในจังหวัดนครราชสีมา กลุ่มตัวอย่างคือสตรีตั้งครรภ์ที่มารับบริการฝากครรภ์ที่คลินิกฝากครรภ์ จำนวน 210 คน สุ่มกลุ่มตัวอย่าง แบบหลายขั้นตอน เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสอบถามที่มีค่าดัชนีความสอดคล้อง ระหว่าง 0.66-1.00 และ ความเชื่อมั่นของแบบสอบถามส่วนที่ 2 มีค่า KR-20 เท่ากับ 0.77 แบบสอบถามส่วนที่ 3 และ 4 มีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาครอนบาค เท่ากับ 0.90 และ 0.83 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สถิติสหสัมพันธ์ของเพียร์สัน และสถิติวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ
ผลการวิจัย พบว่า สตรีตั้งครรภ์มีพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพ โดยรวมอยู่ในระดับมาก ( = 3.71, SD = 0.32) และมีพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพรายด้าน อยู่ในระดับมากทั้ง 6 ด้าน โดยเรียงลำดับคะแนน เฉลี่ยจากมากไปหาน้อย ดังนี้ 1) ด้านความรับผิดชอบต่อสุขภาพ (
= 3.81, SD = 0.21) 2) ด้านการพัฒนา ทางจิตวิญญาณ (
= 3.74, SD = 0.35) 3) ด้านโภชนาการ (
= 3.71, SD = 0.26) 4) ด้านสัมพันธภาพ ระหว่างบุคคล (
= 3.69, SD = 0.36) 5) ด้านกิจกรรมทางกาย (
= 3.65, SD = 0.33) 6) ด้านการพักผ่อน และการจัดการความเครียด (
= 3.65, SD = 0.38) ส่วนปัจจัยทำนายพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพ ของสตรีตั้งครรภ์ฯ มี 4 ปัจจัย ได้แก่ 1) เจตคติต่อพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพ (β = 0.263, p < 0.001) 2) การ สนับสนุนทางสังคมจากบุคคลใกล้ชิดและบุคลากรสาธารณสุข (β = 0.242, p < 0.001) 3) การรับรู้ประโยชน์ ของการปฏิบัติพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพ (β = 0.216, p = 0.002) และ 4) การรับรู้อุปสรรคของการปฏิบัติ พฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพ (β = 0.155, p = 0.041) โดยปัจจัยเหล่านี้ สามารถร่วมกันทำนายพฤติกรรม ส่งเสริมสุขภาพของสตรีตั้งครรภ์ฯ ได้ร้อยละ 56.90 (
= 0.569, p < 0.01) ผลการวิจัยนี้ บุคลากรด้าน สุขภาพสามารถนำไปใช้แนวทางในการวางแผนดูแลสตรีตั้งครรภ์ โดยเน้นกิจกรรมที่ส่งเสริมเจตคติที่ดี ต่อพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพ การรับรู้ประโยชน์ของการปฏิบัติพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพและการรับรู้อุปสรรค ของการปฏิบัติพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพ รวมถึงเสริมสร้างการสนับสนุนทางสังคมจากบุคคลใกล้ชิดและ บุคลากรสุขภาพ
เอกสารอ้างอิง
World Health Organization. WHO recommendations on antenatal care for a positive pregnancy experience [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2016 [cited 2023 May 29]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789241549912
Silbert-Flagg J. Maternal & child health nursing. 9th ed. Philadelphia (PA): Wolters Kluwer; 2022.
Murdaugh CL, Parsons MA, Pender NJ. Health promotion in nursing practice. 8th ed. Upper Saddle River (NJ): Pearson; 2021.
Strategy and Planning Division, Office of the Permanent Secretary, Ministry of Public Health. Twenty-year national strategic plan for public health (2017–2036): first revision 2018 [Internet]. Nonthaburi: Ministry of Public Health; 2018 [cited 2024 May 29]. Available from: https://spd.moph.go.th/wp-content/uploads/2022/09/Ebookmoph20.pdf (in Thai)
Department of Health, Ministry of Public Health. Information system supporting health promotion and environmental health [Internet]. Nonthaburi: Department of Health, Ministry of Public Health; 2023 [cited 2023 May 29]. Available from: https://dashboard.anamai.moph.go.th/motherandchild/default/index?year=2023 (in Thai)
Regional Health Promotion Center 9 Nakhon Ratchasima, Department of Health. Database of indicators for health promotion and environmental health [Internet]. Nakhon Ratchasima: Regional Health Promotion Center 9 Nakhon Ratchasima [cited 2024 May 29]. Available from: https://hpc9.anamai.moph.go.th/th/basekpi6567 (in Thai)
Pender NJ, Murdaugh CL, Parsons MA. Health promotion in nursing practice. 6th ed. Upper Saddle River (NJ): Pearson Prentice Hall; 2011.
Boobpamala S, Jindapisan S, Jarruekklang P, Monklang P. Factors predicting self-care behavior among pregnant women in Nakhon Ratchasima Province. J Thai Nurs Midwifery Counc 2024;39(1):128-47. (in Thai)
Phonkusol C, Sangin S. Factors predicting health behaviors among pregnant migrant women in Chon Buri Province. J Thai Nurs Midwifery Counc 2020;35(4):128-44. (in Thai)
Yuennan K, Suppasri P, Sangin S. Factors predicting health-promoting behaviors among women of advanced maternal age. J Fac Nurs Burapha Univ 2023;31(2):1-14. (in Thai)
Junjongkon N, Kongbamrung D, Khoka A. Health-promoting behaviors of pregnant women attending antenatal clinics at Ban Manik and Si Sunthon Subdistrict Health Promotion Hospitals in Thalang District, Phuket Province, from June to July 2020. Bull Dep Med Sci. 2020;63(2):287-300. (in Thai)
Fathnezhad-Kazemi A, Aslani A, Hajian S. Association between perceived social support and health-promoting lifestyle in pregnant women: a cross-sectional study. J Caring Sci 2021;10(2):96-102.
Bektemur G, Keles E, Kaya L, Baydil KN. Determinants of health-promoting behaviors in pregnant women. Rev Assoc Med Bras 2024;70(7):e20231798.
Jalili Bahabadi F, Estebsari F, Rohani C, Rahimi-Khalifeh KZ, Sefidkar R, Mostafaei D. Predictors of health-promoting lifestyle in pregnant women based on Pender's health promotion model. Int J Womens Health 2020;12:71–77.
Hajian S, Aslani A, Fathnezhad-Kazemi A. Health-promoting lifestyle and eating behavior patterns in pregnant women: a cross-sectional study. Adv Nurs Midwifery 2021;30(1):26-33.
Sabuni M, Kheirkhah M, Seyedoshohadaee M, Haghani S. The effect of Pender’s health promotion model-based education on the physical activity among pregnant women. Indian J Forensic Med Toxicol 2021;15(3):3643-55.
Chehrazi M, Faramarzi M, Abdollahi S, Esfandiari M, Shafierizi S. Health promotion behaviours of pregnant women and spiritual well-being: mediatory role of pregnancy stress, anxiety and coping ways. Nurs Open 2021;8(6):3558-65.
Rashan N, Sharifi N, Fathnezhad-Kazemi A, Golnazari K, Taheri S. The association between social support and psychological factors with health-promoting behaviours in pregnant women: a cross-sectional study. J Educ Health Promot 2021;10(9):1-7.
Yoowang A, Sawangsopakul B. Self-efficacy, health perception, self-motivation and health promotion behavior of the elderly at the elderly club in Tambon Jed Rew, Samut Sakhon Province. J Liberal Arts Thammasat Univ 2020;20(2):264–81. (in Thai)
Cohen J. Designing a new taxonomy of education objectives. Princeton (NJ): Cowin Press; 2001.
Polit DF, Beck CT. Nursing research: generating and assessing evidence for nursing practice. 10th ed. Philadelphia (PA): Wolters Kluwer Health; 2017.
Best JW. Research in education. 4th ed. New Delhi: Prentice-Hall of India; 1981.
Srisatidnarakul B. Development and validation of research instruments: psychometric properties. Bangkok: Chula Press; 2012.
Bloom BS, editor. Taxonomy of educational objectives: the classification of educational goals. New York: David McKay; 1975.
Srisaward K, Panyapinitnukul C, Sonnark N. Health promoting behavior in pregnancy. Songklanagarind Journal of Nursing 2018;38(2):95-109. (in Thai)
Ajzen I. The theory of planned behavior. Organ Behav Hum Decis Process. 1991;50(2):179-211.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์ในการเผยแพร่ผลงานที่ตีพิมพ์ห้ามผู้ใดนำบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพไปเผยแพร่ในลักษณะต่าง ๆ ดังนี้ การนำบทความไปเผยแพร่ออนไลน์ การถ่ายเอกสารบทความเพื่อกิจกรรมที่ไม่ใช่การเรียนการสอน การส่งบทความไปตีพิมพ์เผยแพร่ที่อื่น ยกเว้นเสียแต่ได้รับอนุญาตจากวารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ
