ความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพการให้การพยาบาลกับความพึงพอใจ ตามการรับรู้ของผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัด

ปฐมาภรณ์ อาษานอก; กัมพล อินทรทะกูล

ผู้แต่ง

ปฐมาภรณ์ อาษานอก คณะแพทยศาสตร์วชิรพยาบาล มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช
กัมพล อินทรทะกูล คณะแพทยศาสตร์วชิรพยาบาล มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช

คำสำคัญ:

คุณภาพการให้การพยาบาล, ความพึงพอใจ, ผู้ป่วยมะเร็ง, ยาเคมีบำบัด

บทคัดย่อ

การดูแลผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัดมีความซับซ้อนทั้งด้านกายภาพและจิตสังคม การรับรู้คุณภาพการให้การพยาบาลและความพึงพอใจของผู้ป่วยจึงเป็นตัวชี้วัดสำคัญที่สะท้อนประสิทธิภาพของการบริการ การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงพรรณนาหาความสัมพันธ์ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาคุณภาพการให้การพยาบาล ความพึงพอใจ และความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพการให้การพยาบาลกับความพึงพอใจตามการรับรู้ของผู้ป่วยมะเร็งที่ได้รับยาเคมีบำบัด กลุ่มตัวอย่างจำนวน 402 ราย ได้จากการเลือกแบบเจาะจง ใช้แบบสอบถาม 3 ชุด ได้แก่ แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบวัดคุณภาพการให้การพยาบาล และแบบวัดความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน

ผลการวิจัย พบว่าผู้ป่วยรับรู้ว่าคุณภาพการให้การพยาบาลอยู่ในระดับมากที่สุด ( Mean = 4.86, SD ± 0.22) โดยเฉพาะด้านการให้ความมั่นใจ (Mean = 4.89, SD ± 0.27) ความน่าเชื่อถือ (Mean = 4.88, SD ± 0.26) การตอบสนอง (Mean = 4.88, SD ± 0.26) ความเห็นอกเห็นใจ (Mean = 4.88, SD ± 0.29) และด้านกายภาพ (Mean = 4.79, SD ± 0.32) สำหรับความพึงพอใจของผู้ป่วย พบว่ามีระดับมากที่สุดเช่นกัน (Mean = 4.89, SD ± 0.22) โดยเฉพาะด้านการเคารพสิทธิและศักดิ์ศรี (Mean = 4.91, SD ± 0.23) การดูแลอย่างต่อเนื่อง (Mean = 4.89, SD ± 0.30) การสนับสนุนทางอารมณ์ (Mean = 4.89, SD ± 0.28) การให้ข้อมูลและความรู้ (Mean = 4.88, SD ± 0.27) และความสามารถในการเข้าถึงทรัพยากร (Mean = 4.88, SD ± 0.25) อีกทั้งพบว่าคุณภาพการให้การพยาบาลมีความสัมพันธ์เชิงบวกระดับสูงกับความพึงพอใจอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (r = .75, p < .001)

ผลการวิจัยนี้สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนามาตรฐานการให้บริการทางการพยาบาล โดยการจัดฝึกอบรมพยาบาลให้มีทักษะด้านการสื่อสาร การสร้างความมั่นใจ และการดูแลที่คำนึงถึงศักดิ์ศรีของผู้ป่วยรวมถึงการจัดทำแนวทางปฏิบัติที่ชัดเจน เพื่อเสริมสร้างคุณภาพการพยาบาลและเพิ่มความพึงพอใจของผู้ป่วย

เอกสารอ้างอิง

Siegel RL, Kratzer TB, Giaquinto AN, Sung H, Jemal A. Cancer statistics, 2025. CA Cancer J Clin 2025;75(1):10-45.

Katta B, Vijayakumar C, Dutta S, Dubashi B, Nelamangala VP. The incidence and severity of patient-reported side effects of chemotherapy in routine clinical care: a prospective observational study. Cureus 2023;15(4):1-7.

Naito T. Uniting for greater impact: The crucial role of oncology nurses in cancer care. Asia Pac J Oncol Nurs 2024;11(2):370.

Yusefi AR, Sarvestani SR, Kavosi Z, Bahmaei J, Mehrizi MM, Mehralian G. Patients' perceptions of the quality of nursing services. BMC Nurs 2022;21(1):131.

Nantsupawat A, Poghosyan L, Wichaikhum OA, Kunaviktikul W, Fang Y, Kueakomoldej S, et al. Nurse staffing, missed care, quality of care and adverse events: a cross-sectional study. J Nurs Manag 2022;30(2):447-54.

Antúnez-Blancat A, Gago-Valiente F-J, García-Iglesias J-J, Merino-Navarro D. The role of nursing in the management of chemotherapy extravasation: a systematic review regarding public health. Healthcare (Basel) 2024;12(14):1456.

Parasuraman AP, Zeithaml V, Berry L. A conceptual model of service quality and its implication for future research (SERVQUAL). J Mark 1985;49(1):41-50.

Karaca A, Durna Z. Patient satisfaction with the quality of nursing care. Nurs Open 2019;6(2):535-45.

Elkefi S, Asan O, Yu Z, Yen T, Rowley S. Patient-centered communication’s association with trust, satisfaction, and perception of electronic health records use among newly diagnosed patients with cancer. Front Commun 2024;9(2):1-8.

Goud EN, Manhari RP, Kodali H, Sujatha SD. Assessment of patient satisfaction among cancer patients. East Eur J Public Health 2025;26(1):6051-7.

Donabedian A. The quality of care. How can it be assessed?. Jama 1988;260(12):1743

Pedreira NP, Costa ETT, Costa de Castro C, Rodrigues GAD, Pedreira NP, Ramos GMG, et al. Satisfaction with nursing care among patients with cancer receiving palliative care in a hospital. Int J Palliat Nurs 2025;31(4):195-204.

Daowangpa J P, M. Nursing service quality based on expectations and perceptions of social security patients in a private hospital, Bangkok. EAU Acad J Sci Technol 2017;11(2):215-25. (in Thai)

Leelatepin K, Maluesri P, Punnakitikashem P. Evaluation of service quality levels of government hospitals in Bangkok using the SERVQUAL model. KMUTT Res Dev J 2011;34(4):443-56. (in Thai)

Boonprajub P, Injaieu L. Quality of nursing services among patients receiving care in the special ward of Dan Chang Hospital. J Health Nurs UBU 2024;3(1):86-99. (in Thai)

Kim-Soon N, Mostafa S, Mohammed M, Musbah F, Al-Jawry R, Geman O. A framework for analyzing the relationships between cancer patient satisfaction, nurse care, patient attitude, and nurse attitude in healthcare systems. J Ambient Intel Humaniz Comput 2022;13(1):3.

Chanchaeng L, Siritharangsri B. Perceived nursing service quality by patients and providers in the special ward of Trat Hospital. Journal of the Medical Education Center, Phra Pokklao Hospital 2014;31(4):281-96. (in Thai)

Oliver RL. A cognitive model of the antecedents and consequences of satisfaction decisions. J Mark Res 1980;17(4):460-9.

Kurek M, Tatara T, Switalski J, Fronczak A, Tatara M, Augustynowicz A. Quality of Nursing Care as Perceived by Patients Treated for Multiple Myeloma in Polish Oncology Units: A Cross-Sectional Study. Cancers 2025;17(1):153-63.

Raknaron P. Perceived quality of nursing care among patients receiving services at Khirirat Nikhom Hospital, Surat Thani Province. Reg Med J 11 2013;7(3):383-95. (in Thai)

Krongwiriyapap W, Ratchukool S. Quality of nursing services in the outpatient department of private hospitals in Bangkok. J Nurs Army 2015;16(2):97-105. (in Thai)

Ware J, Davies-Avery A, Stewart A. The measurement and meaning of patient satisfaction. Health & Medical Care Services Review 1977;6(1):247-63.

Krejcie RV, Morgan DW. Determining Sample Size for Research Activities. Educational and Psychological Measurement. 1970;30(3):607-10.

Best JW. Research in Education. 3rd ed. Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall; 1977.

Evans JD. Straightforward statistics for the behavioral sciences. Pacific Grove, CA: Brooks/Cole Publishing Company; 1996.

Bahari Z, Vosoghi N, Ramazanzadeh N, Moshfeghi S, Aghamohammadi M. Patient trust in nurses: exploring the relationship with care quality and communication skills in emergency departments. BMC Nurs 2024;23(1):595-602.