การพัฒนาและการประเมินประสิทธิภาพของนวัตกรรมสมาร์ตโฟนแอปพลิเคชัน “อิ่มอุ่น” ต่อความเสี่ยงภาวะทุพโภชนาการในผู้ป่วยฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม
คำสำคัญ:
สมาร์ตโฟนแอปพลิเคชัน, ความเสี่ยงภาวะทุพโภชนาการ, ผู้ป่วยฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมบทคัดย่อ
การวิจัยและพัฒนาครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนา และศึกษาประสิทธิภาพนวัตกรรมสมาร์ตโฟนแอปพลิเคชัน “อิ่มอุ่น” ต่อความเสี่ยงภาวะทุพโภชนาการในผู้ป่วยฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม กลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ป่วยฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมที่มารับบริการที่ศูนย์ไตเทียม โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ จำนวน 28 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง ได้แก่ แอปพลิเคชัน “อิ่มอุ่น” เก็บรวบรวมข้อมูลโดยใช้แบบประเมินความเสี่ยงภาวะทุพโภชนาการ วิเคราะห์หาความเชื่อมั่น โดยการคำนวณหาค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค ได้ค่าความเชื่อมั่น เท่ากับ .89 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา สถิติทดสอบที และการวิเคราะห์ความแปรปรวน
ผลการศึกษานี้ พบว่า แอปพลิเคชันบนสมาร์ตโฟน “อิ่มอุ่น” เพื่อส่งเสริมภาวะโภชนาการสำหรับผู้ป่วยฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียม ฟังก์ชันหลักประกอบด้วย การบันทึกอาหาร การแสดงค่าพลังงาน และโปรตีนรายบุคคล และการติดตามผลร่วมกับทีมสุขภาพ ภายหลังการทดลองใช้แอปพลิเคชัน พบว่า ผู้ป่วยมีค่าเฉลี่ยคะแนนความเสี่ยงการเกิดภาวะทุพโภชนาการลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (F = 8.34, p-value < .001) เมื่อเปรียบเทียบกับก่อนการทดลอง ในสัปดาห์ที่ 4 (Mean = 5.18, SD = .44) และในสัปดาห์ที่ 8 (Mean = 5.18, SD = .44) ผลการวิจัยแสดงให้เห็นว่า สมาร์ตโฟนแอปพลิเคชัน “อิ่มอุ่น” สามารถใช้เป็นเครื่องมือส่งเสริมภาวะโภชนาการที่เหมาะสมในผู้ป่วยฟอกเลือดด้วยเครื่องไตเทียมได้
เอกสารอ้างอิง
The Nephrology Society of Thailand. Annual report Thailand renal replacement therapy 2023 [Internet]. 2025 [cited 2024 Mar 20]. Available from: https://www.nephrothai.org/wp-content/uploads/2025/03/Ebook-TRT-book-2023-10-Mar-2025Final.pdf (in Thai)
Rhee CM, Wang AYM, Biruete A, Kistler B, Kovesdy CP, Zarantonello D, et al. Nutritional and dietary management of chronic kidney disease under conservative and preservative kidney care without dialysis. Journal of Renal Nutrition 2023;33(6S):S56-66. doi: 10.1053/j.jrn.2023.06.010.
Piccoli GB, Cederholm T, Avesani CM, Bakker SJL, Bellizzi V, Cuerda C, et al. Nutritional status and the risk of malnutrition in older adults with chronic kidney disease - implications for low protein intake and nutritional care: a critical review endorsed by ERN-ERA and ESPEN. Clinical Nutrition 2023;42(4):443-57. doi: 10.1016/j.clnu.2023.01.018.
Xi WZ, Wu C, Liang YL, Wang LL, Cao YH. Analysis of malnutrition factors for inpatients with chronic kidney disease. Frontiers in Nutrition 2023;9:1002498. doi: 10.3389/fnut.2022.1002498.
Blankestijn PJ, Vernooij RWM, Hockham C, Strippoli GFM, Canaud B, Hegbrant J, et al. Effect of hemodiafiltration or hemodialysis on mortality in kidney failure. New England Journal of Medicine 2023;389(8):700-9. doi: 10.1056/NEJMoa2304820.
Fadem SZ, Moura-Neto JA, Golper TA. Complications in dialysis: a clinical guide. New York: Springer Nature; 2023.
Chong CH, Au EH, Davies CE, Jaure A, Howell M, Lim WH, et al. Long-term trends in infection-related mortality in adults treated with maintenance dialysis. American Journal of Kidney Diseases 2023;82(5):597-607. doi: 10.1053/j.ajkd.2023.03.018.
Rashid I, Tiwari P, Cruz SD, Jaswal S. Rates and determinants of fast chronic kidney disease progression distinguished by nutritional status, and the impact of malnutrition on mortality - evidence from a clinical population. Clinical Nutrition ESPEN 2023;57:683-90. doi: 10.1016/j.clnesp.2023.08.008.
Rashid I, Sahu G, Tiwari P, Willis C, Asche CV, Bagga TK, et al. Malnutrition as a potential predictor of mortality in chronic kidney disease patients on dialysis: a systematic review and meta-analysis. Clinical Nutrition 2024;43(7):1760-9. doi: 10.1016/j.clnu.2024.05.037.
Cupisti A, Kovesdy CP, D’Alessandro C, Kalantar-Zadeh K. Dietary approach to recurrent or chronic hyperkalaemia in patients with decreased kidney function. Nutrients 2018;10(3):261. doi: 10.3390/nu10030261.
Pack S, Lee J. Randomised controlled trial of a smartphone application-based dietary self-management program on haemodialysis patients. Journal of Clinical Nursing 2021;30(5-6):840-8. doi: 10.1111/jocn.15627.
Teong LF, Khor BH, Ng HM, Sahathevan S, Purba KR, Narayanan SS, et al. Effectiveness of a nutritional mobile application for management of hyperphosphatemia in patients on hemodialysis: a multicenter open-label randomized clinical trial. Journal of Personalized Medicine 2022;12(6):961. doi: 10.3390/jpm12060961.
Khoury CFE, Crutzen R, Schols JMGA, Halfens RJG, Karavetian M. A dietary mobile app for patients undergoing hemodialysis: prospective pilot study to improve dietary intakes. Journal of Medical Internet Research 2020;22(7):e17817. doi: 10.2196/17817.
Kaewboonsert D, Chuayunan N, Khamnuan P. The development of care model for patients with chronic kidney disease at Phayao hospital and network. Journal of Phrae Public Health for Development 2023;3(2):1-16. (in Thai)
Ghozali MT, Satibi S, Forthwengel G. The impact of mobile health applications on the outcomes of patients with chronic kidney disease: a systematic review and meta-analysis. Journal of Medicine and Life 2023;16(9):1299-309. doi: 10.25122/jml-2023-0153.
Borg WR, Gall MD. Educational research. An introduction. 5th ed. White Plains, New York: Longman; 1989.
Rattanaruang R, Prapaipanich W, Visudtibhan PJ, Lekhyananda S. Effects of a food intake focused on protein promoting program in end-stage renal disease patients undergoing hemodialysis. Ramathibodi Nursing Journal 2014;20(3):341-55. (in Thai)
Pairojkittrakul S, Harnirattisai T, Thitiarchakul S. The effect of a shared care-promoting program on shared care, nutritional status and, exit site infection among continuous ambulatory peritoneal dialysis patients. Ramathibodi Nursing Journal 2014;20(3):325-40. (in Thai)
Kalantar-Zadeh K, Kopple JD, Block G, Humphreys MH. A malnutrition-inflammation score is correlated with morbidity and mortality in maintenance hemodialysis patients. American Journal of Kidney Diseases 2001;38(6):1251-63. doi: 10.1053/ajkd.2001.29222.
The Nephrology Society of Thailand. Thai version of Malnutrition Inflammation Score (MIS), translated and validated tool. In: Clinical Nutrition Guidelines for CKD Patients. Bangkok: The Nephrology Society of Thailand; 2022. p. 67-70.
Norman D. The design of everyday things. New York: Basic Books; 2013.
Wongsaree C, Praneetham W. The study of relationships and factors influencing dietary and fluid consumption among end stage renal disease patients receiving hemodialysis. Journal of The Royal Thai Army Nurses 2018;19(3):117-25. (in Thai)
Nateetanasombat K, Pantasri P, Meekun S. Effects of transaction on food consumption behaviors and serum albumin levels in chronic kidney disease patients receiving hemodialysis [Dissertation]. Bangkok: Huachiew Chalermprakiet University; 2014. (in Thai)
Sanbanditi T. Development of care model using self-management in patients with chronic kidney failure who received hemodialysis using hemodialysis machine, Pla Pak hospital Nakhon Phanom province. Journal of Environmental and Community Health 2024;9(3):291-6. (in Thai)
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารพยาบาลเกื้อการุณย์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
