รูปแบบการจัดบริการเพื่อคุณภาพและความปลอดภัยในการให้ยาระงับความรู้สึกทางช่องไขสันหลัง ผู้สูงอายุกระดูกสะโพกหักแบบช่องทางด่วน

พวงผกา  ศิวินา; รัชดาพร ชื่นชม; เบญลักษณ์  ชุมพล

ผู้แต่ง

พวงผกา ศิวินา โรงพยาบาลร้อยเอ็ด
รัชดาพร ชื่นชม โรงพยาบาลร้อยเอ็ด
เบญลักษณ์ ชุมพล โรงพยาบาลร้อยเอ็ด

คำสำคัญ:

การให้ยาระงับความรู้สึก, ผู้สูงอายุกระดูกสะโพกหัก, คุณภาพและความปลอดภัย

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ : เพื่อวิเคราะห์สภาพปัญหาและความต้องการ พัฒนารูปแบบการจัดบริการ และประเมินประสิทธิผลรูปแบบการจัดบริการเพื่อคุณภาพและความปลอดภัยในการให้ยาระงับความรู้สึกทางช่องไขสันหลังของผู้สูงอายุกระดูกสะโพกหักแบบช่องทางด่วน

รูปแบบการวิจัย : การวิจัยและพัฒนา

วัสดุและวิธีการวิจัย : กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้สูงอายุที่เข้ารับการผ่าตัดการให้ยาระงับความรู้สึกทางช่องไขสันหลัง ที่โรงพยาบาลร้อยเอ็ด และพยาบาลวิชาชีพ ปฏิบัติงานในห้องผ่าตัด กลุ่มงานการพยาบาลวิสัญญี โรงพยาบาลร้อยเอ็ด จำนวน 30 คน ดำเนินการวิจัยระหว่างเดือน ธันวาคม 2568 ถึงเดือน สิงหาคม 2569 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย เครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง คือ รูปแบบการพยาบาลผู้สูงอายุกระดูกสะโพกหักที่ได้รับยาระงับความรู้สึกทางช่องไขสันหลัง และเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบบันทึกข้อมูลและการเฝ้าระวังทางวิสัญญี แบบบันทึกผลลัพธ์ทางคลินิก แบบประเมินการปฏิบัติตามตัวชี้วัดกระบวนการช่องทางด่วน และแบบประเมินความสอดคล้องเชิงคุณภาพ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ สถิติพรรณนา และสถิติอนุมาน Paired t-test กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติ p<.05

ผลการวิจัย : 1) ปัญหาที่พบในการพยาบาลผู้สูงอายุที่มีภาวะกระดูกสะโพกหักซึ่งได้รับการผ่าตัดแบบช่องทางด่วน คือ ผู้ป่วยมีโรคร่วมที่ซับซ้อน ทำให้วิสัญญีพยาบาลและแพทย์ต้องใช้เวลาประเมินความพร้อมก่อนผ่าตัด ขาดแคลนวิสัญญีพยาบาลประจำเคสช่องทางด่วน และภาระงานที่มากเกินอัตรากำลัง 2) รูปแบบการพยาบาลผู้สูงอายุฯ ประกอบด้วย 4 ขั้นตอนหลัก ได้แก่ (1) ระยะก่อนผ่าตัด เพื่อประเมินความพร้อมและเตรียมตัวผ่าตัดภายใน 24-48 ชั่วโมง (2) ระยะผ่าตัดและวิสัญญี เพื่อลดระยะเวลาและเพิ่มความปลอดภัยขณะผ่าตัด (3) ระยะหลังผ่าตัด เพื่อเร่งการฟื้นตัวและป้องกันภาวะแทรกซ้อน และ (4) ระยะเตรียมจำหน่ายและต่อเนื่อง เพื่อป้องกันการหักซ้ำและคืนสู่คุณภาพชีวิตปกติ 3) การเปรียบเทียบคะแนนการปฏิบัติตามแนวปฏิบัติช่องทางด่วน ก่อนและหลังการใช้รูปแบบฯ มีความแตกต่างกัน (p<.05) โดยก่อนการใช้รูปแบบฯมีคะแนนการปฏิบัติ 4.50 คะแนน (SD.=1.25) และหลังการใช้รูปแบบมีคะแนนการปฏิบัติ 5.73 คะแนน แตกต่างกัน 1.23 คะแนน (95%CI: 0.726, 1.739) และคะแนนการประเมินความสอดคล้องเชิงคุณภาพ ก่อนและหลังการพัฒนารูปแบบฯ มีความแตกต่างกัน (p<.05) โดยก่อนการพัฒนารูปแบบฯ มีคะแนนเฉลี่ย 7.73 คะแนน (SD.=1.04) หลังการพัฒนารูปแบบฯมีคะแนนเฉลี่ย 9.00 คะแนน (SD.=0.00) แตกต่างกัน 1.26 คะแนน (95%CI: 0.875 – 1.658)

สรุปและข้อเสนอแนะ : รูปแบบการพยาบาลในการดูแลผู้สูงอายุที่มีภาวะกระดูกสะโพกหักซึ่งได้รับการผ่าตัดแบบช่องทางด่วน ส่งผลให้แนวทางการพยาบาลผู้ป่วยมีความชัดเจน และสามารถบรรลุตัวชี้วัดด้านคุณภาพและความปลอดภัยได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เอกสารอ้างอิง

United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division. World population prospects 2024: Summary of results (UN DESA Policy Brief No. 164 / Report). United Nations; 2024.

สำนักงานสถิติแห่งชาติ. สรุปผลที่สำคัญ การสำรวจประชากรสูงอายุในประเทศไทย พ.ศ. 2566. กองสถิติสังคม สำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม; 2566.

Downey C, Kelly M, Quinlan J F. Changing trends in the mortality rate at 1-year post hip fracture–a systematic review. World Journal of Orthopedics. 2019:10(3);166–75.

โรงพยาบาลร้อยเอ็ด. แผนยุทธศาสตร์และแผนปฏิบัติการประจำปี โรงพยาบาลร้อยเอ็ด. โรงพยาบาลร้อยเอ็ด สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดร้อยเอ็ด กระทรวงสาธารณสุข; 2566.

Soukup S M. Evidence-based practice model. In: Soukup S M, Beason C F, editors. The Nursing Clinics of North America: Evidence-Based Practice. Philadelphia: W.B. Saunders; 2000. p. 301-309.

Likert R. A technique for the measurement of attitudes. Arch Psychol. 1932;140:1-55.

Polit D. Hungler B. Nursing Research: Principle and Method. 6th ed.; Philadelphia: Lippincott Company; 1999.

นงลักษณ์ พรหมไทย, ศิริพร ขัมภลิขิต, สุชาดา รัชตวรรณ. การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยสูงอายุข้อสะโพกหักที่ได้รับการผ่าตัดผ่านระบบช่องทางด่วน. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข. 2564;31(2):145-58.

สุจิตรา รัตนไพศาล, ปิยะนุช ชัยชนะ, วรรณภา สุวรรณรัตน์. ผลของการใช้ระบบช่องทางด่วนและการจัดการความปวดแบบผสมผสานในผู้ป่วยกระดูกสะโพกหัก. วารสารสภาการพยาบาล. 2566;38(1):89-102.

วิภาวรรณ คุณเพียร, พรทิพย์ สุรินทร์, กิตติยา พรหมสาขา ณ สกลนคร. ประสิทธิผลของแนวปฏิบัติการพยาบาลทางวิสัญญีในการป้องกันภาวะอุณหภูมิกายต่ำในผู้สูงอายุผ่าตัดกระดูกสะโพก. วารสารวิสัญญีพยาบาลแห่งประเทศไทย. 2565;48(3):210-21.