ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการคัดกรองผู้ป่วยฉุกเฉินในโรงพยาบาลโพนทอง

มริษฎา  สุดสังข์

ผู้แต่ง

มริษฎา สุดสังข์ โรงพยาบาลโพนทอง

คำสำคัญ:

Emergency severity index, Triage, Over triage

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ : เพื่อหาปัจจัยที่สัมพันธ์กับการบริบาลไม่สอดคล้องกับระดับการคัดกรองของในผู้ป่วย ESI-2 เพื่อใช้พัฒนาแนวทางในการคัดแยกผู้ป่วยให้เหมาะสมกับภาระการบริบาลจริง

รูปแบบการวิจัย : การศึกษาแบบ Prospective Observational Study

วัสดุและวิธีการวิจัย : กลุ่มผู้ป่วยคือ ผู้ป่วยห้องฉุกเฉินโรงพยาบาลโพนทอง ตั้งแต่ 1 เมษายน พ.ศ. 2569 ถึง 30 เมษายน พ.ศ. 2569 คัดแยกผู้ป่วยเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มการบริบาลสอดคล้องตามการคัดแยก (Concordant ESI) และกลุ่มการบริบาลไม่สอดคล้องตามการคัดแยก (Discordant ESI) วิเคราะห์ข้อมูลระหว่างกลุ่มเพื่อหาลักษณะของผู้ป่วย Discordant ESI

ผลการวิจัย : จากผู้ป่วยทั้งหมด 338 ราย พบผู้ป่วยกลุ่ม Discordant ESI ร้อยละ 19.2 ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิด Discordant ESI ได้แก่ ผู้ป่วยที่ไม่มีโรคประจำตัว (Adjusted OR 2.268, 95%CI 1.116–4.605, p=.024) ผู้ป่วยที่มีความดันโลหิตสูงโดยไม่มี target organ damage (Adjusted OR 8.801, 95%CI 3.634–21.314, p<.001) ผู้ป่วยที่มี HR in dangerous zone (Adjusted OR 5.502, 95%CI 2.628–11.518, p<.001) ผู้ป่วยที่มาติดตามการรักษาตามนัด โดยไม่มีอาการผิดปกติ (Adjusted OR 4.368, 95%CI 1.220–15.634, p=.023) ส่วนปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิด Discordant ลดลง คือ ผู้ป่วยช่วงอายุ 18–65 ปี (Adjusted OR 0.176, 95%CI 0.074–0.420, p<.001) และผู้ป่วยอายุมากกว่า 65 ปี (Adjusted OR 0.144, 95%CI 0.048–0.431, p=.001)

สรุปและข้อเสนอแนะ : ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิด Discordant ESI ได้แก่ ผู้ป่วยไม่มีโรคประจำตัว ผู้ป่วยความดันโลหิตสูงโดยไม่มี Target organ damage ผู้ป่วยอััตราการเต้นของหัวใจอยู่ใน Dangerous zone กลุ่มผู้ป่วยมาติดตามการรักษาตามนัดโดยไม่มีอาการผิดปกติอื่น และผู้ป่วยอายุุน้อยกว่า 18 ปี สามารถนำลักษณะของผู้ป่วยกลุ่มนี้มาพัฒนาแนวทางคัดแยกผู้ป่วยที่เหมาะสมกับบริบทของโรงพยาบาลชุมชน เพื่อลดปัญหาความแออัดและเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรในห้องฉุกเฉินให้ดียิ่งขึ้นได้

เอกสารอ้างอิง

สำนักวิชาการแพทย์ กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. MOPH ED. TRIAGE. 2nd ed. นนทบุรี: สำนักวิชาการแพทย์ กรมการแพทย์กระทรวงสาธารณสุข; 2561.

Huabbangyang T. Associated Factors of Under and Over-Triage Based on the Emergency Severity Index; a Retrospective Cross-Sectional Study. Arch Acad Emerg Med. 2023;11(1):e54.

Wuthisuthimethawee P. Boonchai P. Validity and Reliability of the Modified Emergency Severity Index (ESI) Version 4 for Pediatric Triage in the Emergency Department, Songklanagarind Hospital, Thailand. Journal of the Medical Association of Thailand. 2019;102(4):449–54.

Soontorn T, Sitthimongkol Y, Thosingha O, Viwat-wongkasem C. Factors influencing the accuracy of triage by registered nurses in trauma patients. Pacific Rim Int J Nurs Res. 2018;22(2):120-30.

Tettanom P. Patient safety and Overcrowding in Emergency Room. Public Health & Health Laws Journal. 2561:4(2);237-249.

Lemeshow S, Hosmer D W, Klar J, Lwanga S K. Adequacy of Sample Size in Health Studies. Geneva: World Health Organization; 1990.

Peduzzi P, Concato J, Kemper E, Holford T R, Feinstein AR. A simulation study of the number of events per variable in logistic regression analysis. J Clin Epidemiol. 1996;49(12):1373–79.

Hosmer D W, Lemeshow S, Sturdivant R X. Applied Logistic Regression. 3rd ed. New York: Wiley; 2013.

Aeimchanbanjong K, Pandee U. Validation of different pediatric triage systems in the emergency department. World J Emerg Med. 2017;8(3):223–8.

Suamchaiyaphum K, Chanruangvanich W, Thosingha O, Momsomboon A. Factors Influencing the Accuracy of Emergency Severity Index-Based Emergency Patient Triage. JTNMC. 2019;34(4):34-47.

Jones D W, Ferdinand K C, Taler S J, Johnson H M, Shimbo D, Abdalla M, et al. 2025AHA/ACC/AANP/AAPA/ABC/ACCP/ACPM/AGS/AMA/ASPC/NMA/PCNA/SGIM Guideline for the Prevention, Detection, Evaluation and Management of High Blood Pressure in Adults: A Report of the American College of Cardiology/American Heart Association Joint Committee on Clinical Practice Guidelines. Hypertension. 2025;82(10):e212-e316. doi: 10.1161/HYP.0000000000000249.