ผลของโปรแกรมเตรียมความพร้อมของมารดาหลังคลอดในการดูแลทารกที่มีภาวะตัวเหลืองและได้รับการรักษาด้วยการส่องไฟ หอผู้ป่วยพิเศษสงฆ์เฉลิมพระเกียรติ ชั้น 4 โรงพยาบาลร้อยเอ็ด

อรุณรัตน์  โมกขรัตน์; จรรยาลักษณ์ ทิพย์ชาติ

ผู้แต่ง

อรุณรัตน์ โมกขรัตน์ โรงพยาบาลร้อยเอ็ด
จรรยาลักษณ์ ทิพย์ชาติ โรงพยาบาลร้อยเอ็ด

คำสำคัญ:

มารดาหลังคลอด, ภาวะตัวเหลือง, การส่องไฟ

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาผลของโปรแกรมเตรียมความพร้อมของมารดาหลังคลอดในการดูแลทารกที่มีภาวะตัวเหลืองและได้รับการรักษาด้วยการส่องไฟ หอผู้ป่วยพิเศษสงฆ์เฉลิมพระเกียรติ ชั้น 4 โรงพยาบาลร้อยเอ็ด

รูปแบบการวิจัย : การวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi-experimental research)

วัสดุและวิธีการวิจัย : กลุ่มตัวอย่าง คือ มารดาหลังคลอดที่มีทารกมีภาวะตัวเหลืองและได้รับการรักษาด้วยการส่องไฟ ในหอผู้ป่วยพิเศษสงฆ์เฉลิมพระเกียรติ ชั้น 4 จำนวน 36 ราย แบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มทดลอง 18 ราย และกลุ่มควบคุม 18 ราย ดำเนินการวิจัยระหว่าง 1 ตุลาคม 2568 - 31 ธันวาคม 2568 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ เครื่องมือที่ใช้ในการทดลอง คือ โปรแกรมเตรียมความพร้อมของมารดาหลังคลอดในการดูแลทารกที่มีภาวะตัวเหลืองและได้รับการรักษาด้วยการส่องไฟ และเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถาม ประกอบด้วย แบบสอบถามข้อมูลทั่วไป แบบสอบถามความรู้และแบบสอบถามการปฏิบัติของมารดาในการดูแลทารกที่มีภาวะตัวเหลืองและได้รับการรักษาด้วยการส่องไฟ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ สถิติเชิงพรรณนา สถิติอนุมาน ได้แก่ Pair t-test และ Independent t-test กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติ (p<.05)

ผลการวิจัย : หลังการทดลอง กลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมมีคะแนนความรู้ในการดูแลทารกที่มีภาวะตัวเหลือง แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) โดยกลุ่มทดลองมีคะแนนความรู้ เท่ากับ 18.27 คะแนน (SD. = 1.32) กลุ่มควบคุมมีคะแนนความรู้ เท่ากับ 13.38 คะแนน (SD. = 2.65) ซึ่งกลุ่มทดลองมีคะแนนมากกว่ากลุ่มควบคุม 4.88 คะแนน (95%CI; 3.595, 6.181) การปฏิบัติของมารดาหลังคลอดในการดูแลทารกที่มีภาวะตัวเหลือง และได้รับการรักษาด้วยการส่องไฟ กลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมมีคะแนนการปฏิบัติ แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) โดยกลุ่มทดลองมีคะแนนการปฏิบัติ เท่ากับ 9.05 (SD. = 0.99) กลุ่มควบคุมมีคะแนนการปฏิบัติ เท่ากับ 7.66 (SD. = 1.51) ซึ่งกลุ่มทดลองมีคะแนนมากกว่ากลุ่มควบคุม 1.39 (95%CI; 0.459, 2.317)

สรุปและข้อเสนอแนะ : โปรแกรมเตรียมความพร้อมของมารดาหลังคลอดในการดูแลทารกที่มีภาวะตัวเหลืองและได้รับการรักษาด้วยการส่องไฟ หอผู้ป่วยพิเศษสงฆ์เฉลิมพระเกียรติ ชั้น 4 โรงพยาบาลร้อยเอ็ด ช่วยให้มารดาหลังคลอดมีความรู้ และการปฏิบัติตนในการดูแลทารกที่มีภาวะตัวเหลือง และได้รับการรักษาด้วยการส่องไฟดีขึ้น ส่งผลให้ทารกมีอัตราการรอดชีวิตมากขึ้น

เอกสารอ้างอิง

กิตติพร จันทร์เพชร, ศศิประไพ ไชยช่วย, อรทัย หลงทอน. การพัฒนาโปรแกรมการเตรียมความพร้อมของมารดาทารกแรกเกิดที่มีภาวะตัวเหลือง. วารสารวิจัยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและการเกษตร. 2568;6(2):113–27.

วรรษมน ปาพรม. ผลของโปรแกรมสนับสนุนและแอปพลิเคชันให้ความรู้ต่อพฤติกรรมการดูแลของผู้ดูแลทารกแรกเกิดที่มีภาวะตัวเหลืองและได้รับการรักษาโดยการส่องไฟ. วารสารพยาบาลสงขลานครินทร์.2561;38(3):167–78.

ศูนย์ข้อมูลทางการแพทย์และเวชระเบียน โรงพยาบาลร้อยเอ็ด. ข้อมูลภาวะตัวเหลืองในทารกแรก. ร้อยเอ็ด: ศูนย์ข้อมูลทางการแพทย์และเวชระเบียน โรงพยาบาลร้อยเอ็ด; 2568.

Heinisch R. Study on Sample Size Calculation. German J Psychol; 1965.

สุนทรี มอญทวี, รัตน์ศิริ ทาโต. ผลของโปรแกรมการสอนแนะต่อพฤติกรรมมารดาในการป้องกันภาวะตัวเหลืองจากการได้รับนมมารดาไม่เพียงพอในทารกแรกเกิดครบกำหนด. วารสารพยาบาลศาสตร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 2558;27(1);22-34.

Polit D, Hungler B. Nursing Research: Principle and Method, 6th ed.; Philadelphia: Lippincott Company; 1999.

นาตยา พึ่งสว่าง. ผลของการใช้โปรแกรมการให้ความรู้ต่อการพัฒนาความรู้ และความสามารถของผู้ดูแลทารกแรกเกิดที่มีภาวะตัวเหลืองและได้รับการรักษาโดยการส่องไฟ. วารสารพยาบาลทหารบก. 2565;23(3):486-93.