ภาวะแทรกซ้อน ปัจจัยที่สัมพันธ์ และอัตราการเสียชีวิตภายใน 1 ปี ในผู้ป่วยสูงอายุที่มีกระดูกสะโพกหักและได้รับการรักษาแบบไม่ผ่าตัดในโรงพยาบาลเสลภูมิ

ศิวพงษ์  เศษคึมบง

ผู้แต่ง

ศิวพงษ์ เศษคึมบง โรงพยาบาลเสลภูมิ

คำสำคัญ:

กระดูกสะโพกหัก, การรักษาแบบไม่ผ่าตัด, ภาวะแทรกซ้อน, อัตราการเสียชีวิต

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาการเกิดภาวะแทรกซ้อน อัตราการเสียชีวิตภายใน 1 ปี และผลลัพธ์ด้านการเคลื่อนไหว รวมถึงปัจจัยที่เกี่ยวข้องในผู้ป่วยสูงอายุที่มีกระดูกสะโพกหักและได้รับการรักษาแบบไม่ผ่าตัด

รูปแบบการวิจัย : การศึกษาเชิงพรรณนาแบบย้อนหลัง (Retrospective cohort study)

วัสดุและวิธีการวิจัย : เป็นการศึกษาในผู้ป่วยอายุ ≥60 ปี ที่ได้รับการวินิจฉัยว่ามีกระดูกสะโพกหักในโรงพยาบาลเสลภูมิ ระหว่างปี พ.ศ. 2562–2567 รวมจำนวน 223 ราย โดยคัดเลือกเฉพาะผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาแบบไม่ผ่าตัดจำนวน 90 รายเข้าสู่การศึกษา ข้อมูลถูกรวบรวมจากเวชระเบียน และวิเคราะห์ปัจจัยที่สัมพันธ์กับการเกิดภาวะแทรกซ้อนโดยใช้ Logistic regression รายงานค่า Odds ratio (OR) พร้อมช่วงความเชื่อมั่น 95%

ผลการวิจัย : ผู้ป่วยจำนวน 90 ราย อายุเฉลี่ย 79.0 ± 8.1 ปี และเป็นเพศหญิงร้อยละ 68.9 พบภาวะแทรกซ้อนภายใน 1 ปี ร้อยละ 68.9 โดยพบบ่อย ได้แก่ แผลกดทับ (ร้อยละ 37.8) ปอดอักเสบ (ร้อยละ 18.9) และการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะ (ร้อยละ 8.9) ไม่พบปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดภาวะแทรกซ้อนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ อย่างไรก็ตาม อายุที่เพิ่มขึ้นมีแนวโน้มสัมพันธ์กับความเสี่ยงที่สูงขึ้น (Adjusted OR = 1.06, 95%CI: 0.99–1.13, p = .068) อัตราการเสียชีวิตภายใน 1 ปีเท่ากับร้อยละ 14.4 และพบว่าสูงกว่าในกลุ่มที่มีภาวะแทรกซ้อน (ร้อยละ 16.1 เทียบกับร้อยละ 10.7) แต่ไม่แตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ นอกจากนี้ ไม่พบผู้ป่วยที่สามารถกลับมาเดินได้ด้วยตนเองภายในระยะเวลา 1 ปี

สรุปและข้อเสนอแนะ : การรักษาแบบไม่ผ่าตัดในผู้ป่วยสูงอายุที่มีกระดูกสะโพกหักสัมพันธ์กับอัตราการเกิดภาวะแทรกซ้อนสูงและผลลัพธ์ด้านการเคลื่อนไหวที่ไม่ดี การคัดเลือกผู้ป่วยอย่างเหมาะสมและการป้องกันภาวะแทรกซ้อนตั้งแต่ระยะแรกมีความสำคัญต่อผลการรักษาที่ดีขึ้น

เอกสารอ้างอิง

Cooper C, Campion G, Melton LJ 3rd. Hip fractures in the elderly: a world-wide projection. Osteoporosis Int. 1992;2(6):285-9.

Cummings S R, Rubin S M, Black D. The future of hip fractures in the United States. Numbers, costs, and potential effects of postmenopausal estrogen. Clin Orthop Relat Res. 1990;(252):163-6.

Daraphongsataporn N, Saloa S, Sriruanthong K, Philawuth N, Waiwattana K, Chonyuen P, et al. One-year mortality rate after fragility hip fractures and associated risk in Nan, Thailand. Osteoporos Sarcopenia. 2020;6(2):65-70.

Chariyalertsak S, Suriyawongpisal P, Thakkinstain A. Mortality after hip fractures in Thailand. Int Orthop. 2001;25(5):294-7.

Institute for Population and Social Research (IPSR), Mahidol University. Mahidol Population Gazette 2024. Nakhon Pathom: IPSR; 2024.

Charatcharoenwitthaya N, Nimitphong H, Wattanachanya L, Songpatanasilp T, Ongphiphadhanakul B, Deerochanawong C, et al. Epidemiology of hip fractures in Thailand. Osteoporos Int. 2024;35(9):1661-8.

Amphansap T, Nitiwarangkul L. One-year mortality rate after osteoporotic hip fractures and associated risk factors in Police General Hospital. Osteoporosis and Sarcopenia. 2015;1(1):75-9.

National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Hip fracture: management. London: NICE; 2023.

Winter W G. Nonoperative treatment of proximal femoral fractures in the demented, nonambulatory patient. Clin Orthop Relat Res. 1987;(218):97-103.

Roche J J, Wenn R T, Sahota O, Moran C G. Effect of comorbidities and postoperative complications on mortality after hip fracture in elderly people: prospective observational cohort study. BMJ. 2005;331(7529):1374.

Kim S J, Park H S, Lee D W. Outcome of nonoperative treatment for hip fractures in elderly patients: A systematic review of recent literature. J Orthop Surg (Hong Kong). 2020;28(2):2309499020936848.

Neuman M D, Silber J H, Magaziner J S, Passarella M A, Mehta S, Werner R M. Survival and functional outcomes after hip fracture among nursing home residents. JAMA intern Med. 2014;174(8):1273-80.

Chlebeck J D, Birch C E, Blankstein M, Kristiansen T, Bartlett C S, Schottel P C. Nonoperative Geriatric Hip Fracture Treatment Is Associated with Increased Mortality: A Matched Cohort Study. J Orthop Trauma. 2019;33(7):346-50.

Lee S H, Kim K U. Risk Factors for Postoperative Pneumonia in the Elderly Following Hip Fracture Surgery: A Systematic Review and Meta-Analysis. Geriatr Orthop Surg Rehabil. 2022;13:21514593221083825.

Sanz-Reig J, Salvador Marín J, Pérez Alba J M, Ferrández Martínez J, Orozco Beltrán D, Martínez López J F. Risk factors for in-hospital mortality following hip fracture. Rev Esp Cir Ortop Traumatol. 2017;61(4):209-15.

Meyer A C, Eklund H, Hedström M, Modig K. The ASA score predicts infections, cardiovascular complications, and hospital readmissions after hip fracture - A nationwide cohort study. Osteoporos Int. 2021;32(11):2185-92.

Li M, Chen C, Shen J, Yang L. Preoperative Hemoglobin <10 g/DL Predicts an Increase in Major Adverse Cardiac Events in Patients with Hip Fracture Over 80 Years: A Retrospective Cohort Study. Geriatr Orthop Surg Rehabil. 2023; 14:21514593231183611.

Loggers S A, Joosse P, Verhofstad M H J, Verhofstad M H J, Willems H C. Prognosis of nonoperative treatment in elderly patients with a hip fracture: a systematic review. Injury. 2020;51(11):2407-13.

Suksrisai B, Linhavong J, Manonom S, Manorngsan S. Prevalence and factors affecting first and recurrence hip fracture in the elderly: a retrospective study from inpatients at Thammasat University Hospital. Thammasat Med J. 2020;20(4):275-83.

Vochteloo A J, Moerman S, Tuinebreijer W E, Maier A B, de Vries M R, Bloem R M, et al. More than half of hip fracture patients do not regain mobility in the first postoperative year. Geriatr Gerontol Int. 2013;13(2):334-41.

Bhandari M, Swiontkowski M. Management of acute hip fracture. N Engl J Med. 2017;377(21):2053-62.

Ooi L H, Wong T H, Toh C L, Wong H P. Hip fractures in nonagenarians a study on operative and non-operative management. Injury. 2005;36(1):142-7.

Wijnen H H, Schmitz P P, Es-Safraouy H, Roovers L A, Taekema D G, Van Susante J L C. Nonoperative management of hip fractures in very frail elderly patients may lead to a predictable short survival as part of advance care planning. Acta Orthop. 2021;92(6):728-732.

Kadowaki M, Kono M, Nishiguchi K, Kakimaru H, Uchio Y. Mortality in patients with hip fracture aged over 90 years: a report from a progressively aging island. Arch Gerontol Geriatr. 2012;54(2):e113-7.

Shin E D, Sandhu K P, Wiseley B R, Hetzel S J, Winzenried A E, Simske N M, et al. Mortality Rates After Nonoperative Geriatric Hip Fracture Treatment: A Matched Cohort Analysis. J Orthop Trauma. 2023;37(5):237-42.

Agarwal N, Feng T, Maclullich A, Duckworth A, Clement N. Early mobilization after hip fracture surgery is associated with improved patient outcomes: A systematic review and meta-analysis. Musculoskeletal Care. 2024;22(1):e1863.