การเตรียมความพร้อมในการจัดการความเสี่ยงของพยาบาลวิชาชีพในโรงพยาบาล จังหวัดบุรีรัมย์

รุจิรา แดงหมื่นไวย

ผู้แต่ง

รุจิรา แดงหมื่นไวย โรงพยาบาลพลับพลาชัย

คำสำคัญ:

การเตรียมความพร้อม, การจัดการ, ความเสี่ยง, พยาบาลวิชาชีพ

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาสภาพปัญหา พัฒนา และประเมินผลของการเตรียมความพร้อมในการจัดการความเสี่ยงของพยาบาลวิชาชีพในโรงพยาบาล จังหวัดบุรีรัมย์

รูปแบบการวิจัย: การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research : PAR)

วัสดุและวิธีการวิจัย: ทำการศึกษาในประชากรพยาบาลวิชาชีพในโรงพยาบาล จังหวัดบุรีรัมย์ จำนวน 96 คน โดยวิธีการเลือกแบบเฉพาะเจาะจง (Purposive sampling) ตามเกณฑ์ที่กำหนด ดำเนินการเก็บข้อมูลระหว่างวันที่ 15 ธันวาคม พ.ศ.2568 ถึงวันที่ 15 มีนาคม พ.ศ.2569 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูล ประกอบด้วย แบบการสนทนากลุ่ม แบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคลของกลุ่มเป้าหมาย แบบสอบถามความพึงพอใจ โดยค่าดัชนีความตรงตามเนื้อหา (CVI: Content Validity Index) ของเครื่องมือเท่ากับ 0.8 ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาครอนบราค (Crobach’s alpha coefficient) ได้ค่าความเชื่อมั่นของเครื่องมือเท่ากับ 0.78 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ใช้สถิติ Paired Sample t-test

ผลการวิจัย: สถานการณ์การรายงานความเสี่ยง ของพยาบาลวิชาชีพ พบว่า (1) มีอุปสรรคในการบันทึกข้อมูลในระบบ (2) ขาดแนวทางปฏิบัติในการทบทวนความเสี่ยงที่เข้าใจกัน (3) ความเสี่ยงสูง ขั้นตอน การดำเนินการมากและล่าช้า และ (4) รายละเอียดการลงรายงานความเสี่ยง ยังไม่มีแนวทางชัดเจน จึงได้แนวทางการลงรายละเอียดรายงานความเสี่ยงของพยาบาลวิชาชีพ ประกอบด้วย 1. หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง 2. หน่วยงานที่รายงาน 3. วันที่ เวลา ที่เกิดเหตุการณ์ 4. รายละเอียดของเหตุการณ์ 5. ผลกระทบ 6. การแก้ไขเบื้องต้น และ 7. การจำแนกระดับความเสี่ยง ส่งผลด้าน IT ให้มีระบบแนวทางเดียวกัน และการมอบหมายผู้รับผิดชอบชัดเจน และพบว่าพยาบาลวิชาชีพในโรงพยาบาล จังหวัดบุรีรัมย์มีคะแนนความพึงพอใจสูงกว่าก่อนเข้าร่วมการพัฒนา (p<.001)

สรุปผลและข้อเสนอแนะ : หน่วยงานระดับจังหวัด สามารถใช้เป็นแนวทางช่วยค้นหาปัจจัยที่มีผลต่อการบริหารความเสี่ยง พัฒนารูปแบบการบริหารความเสี่ยงตามความเหมาะสม โดยการปฏิบัติแบบมีส่วนร่วมเพื่อความยั่งยืนต่อไป

เอกสารอ้างอิง

บุญเอื้อ โจว. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อความเหนื่อยหน่ายในการทำงานของพยาบาลวิชาชีพ: ศึกษากรณีวิทยาลัยแพทยศาสตร์ กรุงเทพมหานครและวชิรพยาบาล [การค้นคว้าอิสระ]. กรุงเทพฯ: สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์; 2553.

รุ้งเพชร อรุณรัชฎารมย์. ความสัมพันธ์ระหว่างคุณลักษณะการทำงาน บรรยากาศความเชื่อใจในองค์กรกับการบริหารความเสี่ยงของพยาบาลห้องคลอดโนโรงพยาบาลระดับตติยภูมิ สังกัดกระทรวงสาธารณะสุขเขต 4 [วิทยานิพนธ์]. นครปฐม: มหาวิทยาลัยคริสเตียน; 2555.

สภาการพยาบาล. มาตรฐานการพยาบาลและการผดุงครรภ์ 2540 [อินเทอร์เน็ต]. 2552 [เข้าถึงเมื่อ 7 กรกฎาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: http://www.tnc.or.th/law/page-6.html.

สถาบันรับรองคุณภาพสถานพยาบาล. มาตรฐานโรงพยาบาลและบริการสุขภาพ ฉบับเฉลิมพระเกียรติฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี. กรุงเทพฯ: หนังสือ ดีวัน; 2558.

สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. สถิติคดีทางการแพทย์. [อินเทอร์เน็ต]. 2558 [เข้าถึงเมื่อ 7 กรกฎาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: http://www.legal.moph.go.th/index.php?option=com_ remository .

สภาปฏิรูปแห่งชาติ. รายงานคณะกรรมาธิการปฏิรูปการคุ้มครองผู้บริโภค สภาปฏิรูปแห่งชาติ [อินเทอร์เน็ต]. 2558 [เข้าถึงเมื่อ 7 กรกฎาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: http://www.edoc.parliament.go.th/getfile.aspx?id.

สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ. ตลอด 18 ปี ม. 41 กองทุนบัตรทอง ช่วยเหลือเบื้องต้นผู้รับความเสียหาย รวมแล้วเกือบ 1.4 หมื่นราย [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 7 กรกฎาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thecoverage.info/news/content/4153.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดบุรีรัมย์. ข้อมูลโรงพยาบาลในจังหวัดบุรีรัมย์ ประจำปี 2568. บุรีรัมย์: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดบุรีรัมย์; 2568.

Kemmis S, McTaggart R. The action research planner (3rd ed.). Deakin University Press; 1988.

Krejcie R V, Morgan D W. Determining Sample Size for Research Activities. Educational and Psychological Measurement. 1970;30(3):607–10.

นิยตา ดีอินทร์. ประสิทธิผลของระบบการบริหารความเสี่ยงทางการพยาบาลที่โรงพยาบาลเอกชนแห่งหนึ่ง ในจังหวัดปทุมธานี [วิทยานิพนธ์]. นครปฐม: มหาวิทยาลัยคริสเตียน; 2560.

รัตน์ศิริ ทาโต. การวิจัยทางการพยาบาลศาสตร์: แนวคิดสู่การประยุกต์. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาภรณ์มหาวิทยาลัย; 2561.

สุชานาฏ มูสิการัตน์. การพัฒนารูปแบบการบริหารความเสี่ยงของคลินิก หู คอ จมูก โรงพยาบาลสงขลานครินทร์ [วิทยานิพนธ์]. สงขลา: มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์; 2565.

บังอร เขื่อนคำ, สมใจ ศิระกมล, บุญพิชชา จิตต์ภักดี. การวิเคราะห์สถานการณ์การรายงานอุบัติการณ์ความเสี่ยงในหอผู้ป่วยหนักอายุรกรรม 1 โรงพยาบาลนครพิงค์ จังหวัดเชียงใหม่. พยาบาลสาร. 2563;47:337-49.

พิศวรรณ พูลสุข. การบริหารความเสี่ยงและการพัฒนาระบบการจัดการความเสี่ยงแผนกกุมารเวชกรรม โรงพยาบาลพระนารายณ์มหาราช. วารสารสิ่งแวดล้อมศึกษาการแพทย์และสุขภาพ. 2567;9(3):471–77.

พชร มาเทียน, ธิวาพร จันทร์ขาว. การพัฒนารูปแบบการบริหารความเสี่ยงในการคุ้มครองสิทธิด้านความปลอดภัยของผู้ให้บริการในโรงพยาบาลชุมชน จังหวัดเพชรบูรณ์. วารสารวิจัยและพัฒนาด้านสุขภาพ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดนครราชสีมา. 2567;10(1):77-98.

กนกพร ยอดยศ, เทอดศักดิ์ พรหมอารักษ์, ณรงค์ชัย สังซา. การพัฒนาระบบรายงานความเสี่ยงและการแจ้งเตือนในการบริหารความเสี่ยงของโรงพยาบาลร้อยเอ็ด จังหวัดร้อยเอ็ด. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน. 2562;5(2):27–41.

อนงค์ จันทร์หอม. การวิเคราะห์ สถานการณ์การบริหารความเสี่ยงงานห้องคลอดโรงพยาบาลลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ [การศึกษาค้นคว้าแบบอิสระ]. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่; 2554.

กมลพร ภูแด่น, ประจักร บัวผัน, นพรัตน์ เสนาฮาด, ชนาพร ปิ่นสุวรรณ. ปัจจัยแห่งความสำเร็จและปัจจัยทางการบริหารที่มีผลต่อการบริหารความเสี่ยงของพยาบาลวิชาชีพที่ปฏิบัติงานในโรงพยาบาลมุกดาหาร จังหวัดมุกดาหาร. วารสารวิจัย มข. (ฉบับบัณฑิตศึกษา). 2568;25(1):119–30.

วีณา จีระแพทย์, เกรียงศักดิ์ จีระแพทย์. การบริหารความปลอดภัยของผู้ป่วย. กรุงเทพฯ: ด่านสุทธาการพิมพ์; 2550.

สมพิศ ขจรมณีี. การพัฒนาระบบการจัดการความเสี่ยงทางพยาบาลงานผู้้ป่วยใน โรงพยาบาลจังหาร. วารสารวิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางสุขภาพ. 2567;5(1):433-44.

ยุพดี ยิ่งคำแหง. การพัฒนารูปแบบการบริหารความเสี่ยงหอผู้ป่วยในโรงพยาบาลเสลภูมิจังหวัดร้อยเอ็ด. [วิทยานิพนธ์]. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช; 2556.

ประภาวดี โทนสุข. ผลของการพัฒนารูปแบบการบริการพยาบาลเพื่อการบริหารยา ความเสี่ยงสูง กลุ่มงานการพยาบาลผู้ป่วยศัลยกรรม โรงพยาบาลสุราษฎร์ธานี. วชิรสารการพยาบาล. 2566;25(2):67–82.

อภิชญา อารีเอื้อ. รูปแบบการพัฒนาคุณภาพการบริหารความเสี่ยงตามมาตรฐานโรงพยาบาลและบริการสุขภาพโรงพยาบาลกาฬสินธุ์ จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อม และสุขภาพชุมชน. 2566;8(3):209 –16.