ผลของการพัฒนาการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ด้วยเทคโนโลยีการแพทย์ทางไกล เครือข่ายสุขภาพ โรงพยาบาลพลับพลาชัย จังหวัดบุรีรัมย์

สมศรี  ศรีสุข

ผู้แต่ง

สมศรี ศรีสุข โรงพยาบาลพลับพลาชัย

คำสำคัญ:

ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2, เทคโนโลยี, การแพทย์ทางไกล, เครือข่ายสุขภาพ

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์ : เพื่อเปรียบเทียบคะแนนเฉลี่ยระดับพฤติกรรมสุขภาพ และค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลสะสมในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 โรงพยาบาลพลับพลาชัย จังหวัดบุรีรัมย์

รูปแบบการวิจัย : เป็นการวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi–Experimental Research)

วัสดุและวิธีวิจัย : ศึกษาในผู้ป่วยโรคเบาหวานที่มีระดับน้ำตาลสะสมในเลือด (A1C) มากกว่าร้อยละ 7 แบ่งเป็นกลุ่มควบคุม 30 คน และกลุ่มทดลอง 30 คน ดำเนินการเก็บข้อมูลระหว่างวันที่ 15 ธันวาคม 2568 – 15 มีนาคม 2569 เครื่องมือที่ใช้ในการดำเนินการวิจัย ประกอบด้วย 1) โปรแกรมการพัฒนาการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ด้วยเทคโนโลยีการแพทย์ทางไกล โดยค่าดรรชนีความตรงตามเนื้อหา (CVI: Content Validity Index) ของเครื่องมือเท่ากับ 0.8 และ 2) แบบสอบถามพฤติกรรมสุขภาพ มีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาครอนบราค (Crobach’s alpha coefficient) เท่ากับ 0.88 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ แจงความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน Paired t-test และ Independent t-test โดยกำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05

ผลการวิจัย : คะแนนเฉลี่ยพฤติกรรมสุขภาพ หลังทดลองของกลุ่มทดลองเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p <.001) และหลังการทดลองกลุ่มทดลองมีคะแนนเฉลี่ยพฤติกรรม สูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p <.001) และ หลังการทดลองค่าเฉลี่ยระดับน้ำตาลสะสมในเลือด (A1C) ของกลุ่มทดลองลดลงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001)

สรุปและข้อเสนอแนะ : โปรแกรมการพัฒนาการดูแลผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 ด้วยเทคโนโลยีการแพทย์ทางไกลเครือข่ายสุขภาพ โรงพยาบาลพลับพลาชัย จังหวัดบุรีรัมย์ ช่วยปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพและระดับน้ำตาลสะสมในเลือดของผู้ป่วยเบาหวานได้ ซึ่งควรเพิ่มระยะเวลาติดตามพฤติกรรมสุขภาพหลังสิ้นสุดโปรแกรม อีกทั้งควรนำโปรแกรมไปใช้กับกลุ่มเปราะบางอื่น

เอกสารอ้างอิง

International Diabetes Federation (IDF). Global Diabetes Data and Statistics. 11th Edition [Internet]. 2025 [cited 2025 Sep 4]. Available from: https://diabetesatlas.org/resources/

กองโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. วันเบาหวานโลก “Diabetes and Well- Being "สุขกาย สุขใจ โลกสดใส ใส่ใจเบาหวาน”. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข; 2567.

อรยา กว้างสุขสถิต. คู่มือบริการประชาชนระบบการแพทย์ทางไกล Telemedicine. กรุงเทพฯ: สถาบันโรคผิวหนัง; 2567.

กองบริหารสาธารณสุข. การดำเนินการจัดบริการทางการแพทย์วิถีใหม่ (New normal Medical Service). นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2563.

วีระศักดิ์ ศรินนภากร. การแพทย์ทางไกล สาขากลุ่มโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCD) โรคเบาหวาน. ใน: ภัทรวินฑ์ อัตตะสาระ, ชัยวัฒน์ คารวะพิทยากุล, บรรณาธิการ. แนวทางการใช้ DMS Telemedicine; 2566.

กรมอนามัย.กรมอนามัยลงพื้นที่เขต 9 โรงเรียนเบาหวานวิทยา จ.นครราชสีมา. นนทบุรี: 2567.

กรมควบคุมโรค. เบาหวาน รู้ก่อน รักษาได้ 14 พฤศจิกายน วันเบาหวานโลก. นครราชสีมา: สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 9; 2567.

โรงพยาบาลพลับพลาชัย. ข้อมูลการดำเนินงานคลินิกโรคเรื้อรังโรงพยาบาลพลับพลาชัย ประจำปี 2565-2567. บุรีรัมย์: โรงพยาบาลพลับพลาชัย; 2567.

สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดบุรีรัมย์. รายงานสถานการณ์โรคไม่ติดต่อ ปี พ.ศ.2567. บุรีรัมย์: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดบุรีรัมย์; 2567.

เจษฎา บุญญานุภาพพงศ์, ภูวดล พลพวก, ฐาปนันทน์ อมรางกูร, ศิระ ปานแย้ม, นิภาวรรณ เนินเพิ่มพิสุทธิ์. การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ที่ควบคุมระดับน้ำตาลไม่ได้โดยการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ และระบบเทคโนโลยีการแพทย์ทางไกล. วารสารวิจัยระบบสาธารณสุข. 2568;19(2):117–46.

รัตน์ศิริ ทาโต. การวิจัยทางการพยาบาลศาสตร์: แนวคิดสู่การประยุกต์. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาภรณ์มหาวิทยาลัย; 2561.

กรมการแพทย์. แนวทางการใช้ DMS Telemedicine กรมการแพทย์. นนทบุรี: กรมการแพทย์; 2566.

Bandura A. Social foundations of though and action : A social cognitive theory. Michigan: Prentice-Hall; 1986.

กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ. คู่มือ อสม.หมอประจำบ้าน [อินเทอร์เน็ต] [เข้าถึงเมื่อ 7 กรกฎาคม 2568]. เข้าถึงได้จาก: http://phc.moph.go.th/www_hss/frontend/theme/dynamic_content.php?Submit=Clear&ID_Dyn=0000000984.

Bandura A. Social Cognitive Theory of Self-Regulation. Organizational Behevior and Human Decision Processes. 1991;50:248-87.

รัฐศาสตร์ สุดหนองบัว. การเปรียบเทียบประสิทธิผลของการตรวจผ่านระบบการแพทย์ทางไกล (Telemedicine) และการตรวจแบบดั้งเดิมในผู้ป่วยเบาหวานเพื่อควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดโรงพยาบาลมหาชนะชัย จังหวัดยโสธร. วารสารวิชาการสาธารณสุขชุมชน. 2567;10(2):200-10.

อุบลรัตน์ สุขทรัพย์, แพรภัทรา เขียวชอุ่ม. ประสิทธิภาพของโปรแกรมการจัดการตนเองผ่านการพยาบาลทางไกลต่อพฤติกรรมสุขภาพของผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ในศูนย์สุขภาพชุมชนเมืองมหาวิทยาลัยราชภัฎนครปฐม. วารสารวิชาการทางการพยาบาลและวิทยาศาสตร์สุขภาพ. 2568;5(2):6-18.

ภคภณ แสนเตชะ, ประจวบ แหลมหลัก. ผลของโปรแกรมพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพ ในผู้ป่วยโรคเบาหวานชนิดที่ 2 ตำบลแม่ปืม อำเภอเมือง จังหวัดพะเยา. วารสารสุขศึกษา. 2563;43(2):150-63.

ณัฐชนน ผุยนวล, นิสากร กรุงไกรเพชร, สมสมัย รัตนกรีฑากุล. ผลของโปรแกรมการกำกับตนเองด้านการออกกำลังกายด้วยวิธีรำวงย้อนยุคต่อระดับน้ำตาลในเลือดและสมรรถภาพทางกายในกลุ่มผู้เสี่ยงสูงโรคเบาหวานชนิดที่ 2. 2561;26(3):42-51.