การพัฒนารูปแบบการคัดกรองผู้ป่วยตามระดับความเร่งด่วนที่งานอุบัติเหตุฉุกเฉินและนิติเวช โรงพยาบาลพนมไพร
คำสำคัญ:
การคัดแยกผู้ป่วย, ระดับความเร่งด่วน, งานอุบัติเหตุและฉุกเฉิน, MOPH ED Triage, ความปลอดภัยของผู้ป่วยบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาสถานการณ์ปัญหา พัฒนารูปแบบ และประเมินผลการพัฒนารูปแบบ การคัดแยกผู้ป่วยตามระดับความเร่งด่วน (MOPH ED Triage) ที่งานอุบัติเหตุฉุกเฉินและนิติเวช โรงพยาบาลพนมไพร
รูปแบบการวิจัย: กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) โดยใช้แนวคิดหลักฐานเชิงประจักษ์ของชูคัพ (Soukup) เป็นกรอบในการดำเนินงาน 4 ขั้นตอน
วัสดุและวิธีการวิจัย: กลุ่มตัวอย่างคือ พยาบาลวิชาชีพและเจ้าหน้าที่กู้ชีพที่ปฏิบัติงานในหน่วยงานจำนวน 18 คน เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วย รูปแบบการคัดแยกผู้ป่วยตามระบบ MOPH ED Triage 5 ระดับ, แบบประเมินทักษะการปฏิบัติงาน และแบบประเมินความพึงพอใจ เก็บรวมรวมข้อมูลระหว่างปี พ.ศ. 2566-2568 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าร้อยละ และค่าเฉลี่ย
ผลการวิจัย: 1) สถานการณ์เดิมพบปัญหาการคัดแยกผิดพลาด (Miss Triage) ทั้งการประเมินต่ำกว่าจริง (Under triage 3.97 - 5.77%) และเกินจริง (Over triage 4.64 - 6.89%) โดยพบมากในบุคลากรที่มีประสบการณ์ทำงานน้อยกว่า 5 ปี 2) ได้รูปแบบการคัดแยกที่ชัดเจนตามมาตรฐาน MOPH ED Triage พร้อมเกณฑ์การประเมินซ้ำ (Re-triage) และ 3) ภายหลังการพัฒนารูปแบบ พบว่าเจ้าหน้าที่มีทักษะและสมรรถนะในการคัดกรองสูงขึ้น ผู้ป่วยได้รับการคัดแยกที่ถูกต้อง แม่นยำ และปลอดภัย ลดภาวะแทรกซ้อนขณะรอตรวจ และผู้รับบริการมีความพึงพอใจต่อระบบการให้บริการที่รวดเร็ว
สรุปและข้อเสนอแนะ: การใช้รูปแบบการคัดแยกที่มีมาตรฐานช่วยเพิ่มความปลอดภัยแก่ผู้ป่วยและลดความผิดพลาดทางการพยาบาลได้จริง ข้อเสนอแนะคือควรมีการฝึกอบรมทักษะการคัดกรองอย่างต่อเนื่องเพื่อรักษามาตรฐานและสมรรถนะของบุคลากรในระยะยาว
เอกสารอ้างอิง
พนอ เตชะอธิก, ปริวัฒน์ ภู่เงิน. กระบวนการคัดแยกผู้ป่วยในห้องฉุกเฉิน. ใน: ธูปนวงศ์ มิตรสูงเนิน, ปริวัฒน์ ภู่เงิน, บรรณาธิการ. Essential knowledge in emergency care. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์คลังนานา; 2557.
กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. MOPH ED TRIAGE. กรุงเทพฯ: สำนักวิชาการแพทย์ กรมการแพทย์; 2561.
โรงพยาบาลพนมไพร. ศูนย์ข้อมูลและสถิติโรงพยาบาลพนมไพร. ร้อยเอ็ด: โรงพยาบาลพนมไพร; 2568.
โรงพยาบาลพนมไพร. รายงานสถิติและความเสี่ยงประจำวันแผนกอุบัติเหตุฉุกเฉิน. ร้อยเอ็ด: โรงพยาบาลพนมไพร; 2568.
โรงพยาบาลพนมไพร. รายงานอุบัติเหตุฉุกเฉินและนิติเวช ปี พ.ศ. 2565-2568. ร้อยเอ็ด: โรงพยาบาลพนมไพร; 2568.
Kemmis S, McTaggart R. The action research planner. 3rd ed. Victoria: Deakin University; 1988.
Soukup M. The center for advanced nursing practice evidence-based practice model. Nurs Clin North Am. 2000;35(2):301-9.
Soukup S M. Evidence-based practice model promoting the scholarship of practice. In: Soukup S M, Beason C F, editors. Nurs Clin North Am. Philadelphia: WB Saunders; 2000. p. 301-9.
อรุณ จิรวัฒน์กุล. สถิติทางการแพทย์และสาธารณสุข. ขอนแก่น: คลังนานาวิทยา; 2551.
โรงพยาบาลพนมไพร. แฟ้มมอบหมายงานแผนกอุบัติเหตุฉุกเฉิน. ร้อยเอ็ด: โรงพยาบาลพนมไพร; 2568.
สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ. เกณฑ์การคัดแยกผู้ป่วยฉุกเฉินและจัดลำดับบริบาล ณ ห้องฉุกเฉิน ตามหลักเกณฑ์ที่ กพฉ. กำหนด. นนทบุรี: สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ; 2556.
สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ. คู่มือแนวทางการปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ เกณฑ์ และวิธีปฏิบัติการคัดแยกผู้ป่วยฉุกเฉินและจัดลำดับการบริบาล ณ ห้องฉุกเฉินตามเกณฑ์ที่คณะกรรมการการแพทย์ฉุกเฉินกำหนด. พิมพ์ครั้งที่ 3. นนทบุรี: สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ; 2558.
มยุรี มานะงาน. ผลการใช้แนวทางการคัดแยกผู้ป่วยตามระดับความฉุกเฉิน งานผู้ป่วยนอกโรงพยาบาลจักราช อำเภอจักราช จังหวัดนครราชสีมา. วารสารพยาบาลสาธารณสุข. 2563;34(3):54-64.
นิตยา ขอนพิกุล, ทิพวัลย์ ไชยวงศ์, สัณหวัช ไชยวงศ์. ผลของการคัดแยกผู้ป่วยตามแนวทาง MOPH ED TRIAGE ต่อคุณภาพการคัดแยก ระยะเวลารอคอยของผู้รับบริการและความพึงพอใจของพยาบาลงานอุบัติเหตุฉุกเฉินและนิติเวช โรงพยาบาลดอกคำใต้ จังหวัดพะเยา [อินเทอร์เน็ต]. พะเยา: โรงพยาบาลดอกคำใต้; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 2567 ธ.ค. 6]. เข้าถึงได้จาก: http://203.209.96.243/health/web/images/ผลงานวิชาการนิตยา.pdf
พรทิพย์ วชิรดิลก, ธีระ ศิริสมุด, ลีนีนุช ชัยสิทธิ์, อนุชา เศรษฐเสถียร. การคัดแยกผู้ป่วยของแผนกอุบัติเหตุ-ฉุกเฉินในประเทศไทย. วารสารสภาการพยาบาล 2559;31(2):96-108.
ภาสินี คงเพ็ชร์. ผลการใช้รูปแบบการคัดกรองผู้ป่วยตามระดับความเร่งด่วนของพยาบาลวิชาชีพ งานอุบัติเหตุและฉุกเฉิน โรงพยาบาลเกาะสมุย [รายงานวิจัย]. สุราษฎร์ธานี: โรงพยาบาลเกาะสมุย; 2557.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดร้อยเอ็ด
บทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารวิจัย และพัฒนานวัตกรรมทางสุขภาพ สํานักงานสาธารณสุขจังหวัดร้อยเอ็ด ถือเป็น ผลงานวิชาการ งานวิจัย วิเคราะห์ ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้ประพันธ์ กองบรรณาธิการไม่จําเป็นต้องเห็น ด้วยเสมอไป และผู้ประพันธ์จะต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง