การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลการจัดการความปวดในผู้ป่วยหลังผ่าตัดหัวใจแบบเปิด ในหอผู้ป่วยหนักศัลยกรรมหัวใจและทรวงอก โรงพยาบาลร้อยเอ็ด

ผู้แต่ง

  • กุลวรินทร์ จ่าหล้า โรงพยาบาลร้อยเอ็ด
  • ศุภลักษณ์ ยายิรัมย์ โรงพยาบาลร้อยเอ็ด

คำสำคัญ:

การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาล, การจัดการความปวด, การผ่าตัดหัวใจแบบเปิด

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลการจัดการความปวดในผู้ป่วยหลังผ่าตัดหัวใจแบบเปิด และประเมินผลการใช้แนวปฏิบัติฯ ในหอผู้ป่วยหนักศัลยกรรมหัวใจและทรวงอก โรงพยาบาลร้อยเอ็ด

รูปแบบการวิจัย: การวิจัยและพัฒนา (Research and Development) ตามกรอบแนวคิดของ Soukup

วัสดุและวิธีการวิจัย: ดำเนินการระหว่างเดือนตุลาคม 2567 – มิถุนายน 2568 กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยพยาบาลวิชาชีพ 15 ราย และผู้ป่วยหลังผ่าตัดหัวใจแบบเปิด 30 ราย คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แนวปฏิบัติการจัดการความปวด คู่มือการใช้ แบบประเมินความปวด CPOT/NRS และแบบประเมินความพึงพอใจ ซึ่งผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาจากผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา และ Wilcoxon Signed Rank Test

ผลการวิจัย: แนวปฏิบัติที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย การประเมินความปวดด้วยเครื่องมือมาตรฐาน การจัดการความปวดแบบบูรณาการ (ยาและไม่ใช้ยา) และการประเมินซ้ำอย่างเป็นระบบ ผลการใช้พบว่า ระดับความปวดของผู้ป่วยลดลงอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 โดยเฉพาะในระยะ 72 ชั่วโมง หลังผ่าตัดเมื่อเทียบกับระยะ 48 ชั่วโมง โดยลดลงจากระดับปานกลางสู่ระดับน้อย กลุ่มตัวอย่างผู้ป่วยมีความพึงพอใจต่อแนวปฏิบัติในระดับมากที่สุด (Mean = 4.78) และพยาบาลมีความพึงพอใจในระดับมากที่สุดเช่นกัน (Mean= 4.70) โดยมีความพึงพอใจสูงสุดในด้านความง่ายและสะดวกในการนำไปใช้ปฏิบัติจริง

สรุปและข้อเสนอแนะ: แนวปฏิบัติที่พัฒนาขึ้นช่วยให้การจัดการความปวดเป็นระบบและมีประสิทธิภาพในการลดระดับความปวดของผู้ป่วยได้จริง ควรบูรณาการเป็นมาตรฐานการพยาบาลในหน่วยงานและขยายผลไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต่อไป

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Cardiovascular diseases (CVDs) [Internet]. Geneva: WHO; 2023 [cited 2024 Jan 15]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/cardiovascular-diseases-(cvds

Health Data Center. Cardiovascular disease statistics 2023. Bangkok: Ministry of Public Health; 2566.

กองยุทธศาสตร์และแผนงาน. สถิติสาธารณสุข: รายงานการผ่าตัดหัวใจประจำปี 2565. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข; 2566.

สมาคมศัลยแพทย์ทรวงอกแห่งประเทศไทย. แนวทางการผ่าตัดหัวใจแบบเปิด (Clinical Practice Guidelines for Open Heart Surgery). กรุงเทพฯ: สมาคมฯ; 2566.

กนกวรรณ สว่างศรี. การจัดการความปวดหลังผ่าตัดทรวงอก. วารสารพยาบาลโรคหัวใจและทรวงอก. 2560;28(1):15-27.

Ho A M, Ng C W, Chan P C. Acute pain management after cardiac surgery. J Card Surg. 2021;36(5):1842-50.

Fayaz M K, Abel M F, Shaban M A. Postoperative pain in cardiac surgery. J Clin Anesth. 2022;78:110667.

Nguyen V, Gauthier M. Neuropathic pain after cardiac surgery. Pain Med. 2020;21(9):1890-905.

Khan S, Smith J. Inflammatory response and pain sensitivity. Ann Thorac Surg. 2023;115(2):440-48.

Thai Anesthesia Journal. Pain management challenges in cardiac patients. 2565;48(2):112-25.

Momeni M, Mazloom S R, Lyne M E, Esmaeili H, Salehabadi S, Smetana GW, et al. Evidence-based pain management. J Clin Nurs. 2019;28(13-14):2341-52.

ศูนย์ข้อมูลโรงพยาบาลร้อยเอ็ด. รายงานสถิติผู้ป่วยผ่าตัดหัวใจประจำปี 2567. ร้อยเอ็ด: โรงพยาบาลร้อยเอ็ด; 2567. (เอกสารอัดสำเนา).

ยุทธ ไกยวรรณ์. การวิจัยทางพฤติกรรมศาสตร์และสังคมศาสตร์. กรุงเทพฯ: ศูนย์หนังสือแห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2561.

บุญชม ศรีสะอาด. การวิจัยเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 10. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น; 2560.

Soukup M J. The Center for Advanced Nursing Practice Evidence-Based Practice Model: Promoting the scholarship of practice. Nurs Clin North Am. 2000;35(2):301-9.

จงลักษ์ รสสุขุมาลชาติ, ศรุติยา สถาปนศิริ, อุทัยวรรณ ขจรเนติยุทธ. การพัฒนาแนวทางการจัดการความปวดสำหรับพยาบาลในโรงพยาบาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2566;32(4):685-94.

สิรานันท์ จันทร์ชุม, มยุรี เจริญพรไพศาล, ณัฐริกา สาลีผล. การปฏิบัติการจัดการความปวดตามแนวปฏิบัติการจัดการความปวดของพยาบาลในผู้ป่วยหลังผ่าตัดทรวงอกหรือช่องท้องในระยะ 72 ชั่วโมง. วารสารพยาบาลสงขลานครินทร์. 2565;42(2):1-12.

ทิศากร สุทธิประภา. ผลของโปรแกรมการจัดการอาการต่อความปวดขณะทำกิจกรรมในผู้ป่วยหลังผ่าตัดหัวใจ [วิทยานิพนธ์]. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2555.

จรรยา หมื่นรังสี, ประคอง อินทรสมบัติ, สุจินดา จารุพัฒน์ มารุโอ, รัตนาภรณ์ แซ่ตัง, สมคิด รักษาสัตย์, พรเพ็ญ อามระดิษฐ์, และคนอื่นๆ. ความพึงพอใจต่อการใช้แนวปฏิบัติการพยาบาลในการจัดการความปวด. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ. 2556;31(2):45-56.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

เผยแพร่ 2026-01-26 — ปรับปรุง 2026-01-26

เวอร์ชัน

รูปแบบการอ้างอิง

1.
จ่าหล้า ก, ยายิรัมย์ ศ. การพัฒนาแนวปฏิบัติการพยาบาลการจัดการความปวดในผู้ป่วยหลังผ่าตัดหัวใจแบบเปิด ในหอผู้ป่วยหนักศัลยกรรมหัวใจและทรวงอก โรงพยาบาลร้อยเอ็ด. J Res Health Inno Dev [อินเทอร์เน็ต]. 26 มกราคม 2026 [อ้างถึง 29 มกราคม 2026];7(1):209-21. available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jrhi/article/view/285658

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความต้นนิพนธ์