การพัฒนาระบบบริหารคลังยาและเวชภัณฑ์ โรงพยาบาลร้อยเอ็ด
คำสำคัญ:
การบริหารคลังยา, ระบบบริหารสินค้าคงคลังโดยผู้ขาย, การจัดการแบบลีนบทคัดย่อ
วัตถุประสงค์ : เพื่อเปรียบเทียบมูลค่าคงคลังยาและเวชภัณฑ์ และเปรียบเทียบอัตราการสำรองยาและเวชภัณฑ์คงคลังก่อนการพัฒนาระบบและหลังการพัฒนาระบบ
รูปแบบการวิจัย : การวิจัยกึ่งทดลอง (Quasi-experimental research)
วัสดุและวิธีการวิจัย : การวิจัยครั้งนี้พัฒนาระบบบริหารคลังยาและเวชภัณฑ์โดยนำแนวคิดแบบลีน (Lean Management) การใช้ระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ และระบบบริหารสินค้าคงคลังโดยผู้ขาย (Vendor Management Inventory: VMI) มาปรับปรุงกระบวนการทำงาน เปรียบเทียบมูลค่าคงคลังยาและเวชภัณฑ์ และอัตราการสำรองยาและเวชภัณฑ์คงคลังระหว่างปีงบประมาณ 2566 (ก่อนพัฒนาระบบ) และปีงบประมาณ 2567 (หลังพัฒนาระบบ) วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา และเปรียบเทียบด้วย Paired sample t-test
ผลการวิจัย : ผลการศึกษาพบว่า มูลค่าคงคลังยาและเวชภัณฑ์เฉลี่ยก่อนพัฒนาระบบ 81.2 ± 10.5 ล้านบาท หลังพัฒนาระบบลดลงเหลือ 68.6 ± 8.8 ล้านบาท (p<.001) และอัตราการสำรองยาคงคลังเฉลี่ยก่อนพัฒนาระบบ 1.9 ± 0.3 เดือน หลังพัฒนาระบบลดลงเหลือ 1.4 ± 0.1 เดือน (p<.001) ซึ่งมีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05
สรุปและข้อเสนอแนะ : การพัฒนาระบบบริหารคลังยาและเวชภัณฑ์ด้วยแนวคิดแบบลีน เทคโนโลยีสารสนเทศ และระบบ VMI สามารถลดมูลค่าคงคลังยาและเวชภัณฑ์ และอัตราการสำรองยาคงคลังได้อย่างมีนัยสำคัญ ส่งผลให้การบริหารจัดการคลังยามีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้น ลดภาระค่าใช้จ่าย และลดความเสี่ยงจากยาหมดอายุ
เอกสารอ้างอิง
Kanyakam S, Pimpa W, Kamlai K. Inventory management in medical stores of secondary care unit service level hospitals in Northeast of Thailand. Eng Access. 2018;4:17-23.
Chopra S, Meindl P. Supply chain management: strategy, planning, and operation. 7th ed. London: Pearson; 2016.
Kritchanchai D. A framework for healthcare supply chain improvement in Thailand. Oper Supply Chain Manag Int J. 2014;5:103-13.
Krichanchai S, MacCarthy B L. The adoption of vendor managed inventory for hospital pharmaceutical supply. Int J Logist Manag. 2017;28:755-80.
Williams BD, Tokar T. A review of inventory management research in major logistics journals: themes and future directions. Int J Logist Manag. 2008;19:212-32.
Kritchanchai D. A framework for healthcare supply chain improvement in Thailand. Oper Supply Chain Manag Int J. 2014;5:103-13.
Khalil V, Foo S. A lean approach for improving medicines management in Australia's first cardiac hospital inventory system. Int J Health Plann Manag. 2024;39:1642-51.
Adirektawon S, Theeraroungchaisri A, Sakulbumrungsil RC. Efficiency of inventory in Thai hospitals: comparing traditional and vendor-managed inventory systems. Logistics. 2024;8(3):89.
Makepiboon P, Krichanchai S. Effectiveness of vendor-managed inventory system in drug inventory management in sub-district health-promoting hospitals. Sci Eng Health Stud. 2022;16:22050014.
ชุติเดช มั่นคงธรรม, ชิตพงษ์ อัยสานนท์, ปรียาภรณ์ ธีรพรเลิศรัฐ, เกียรติพงษ์ สันตะบุตร. การเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดการอัตราคงคลังยาและเวชภัณฑ์ฝ่ายเภสัชกรรมในโรงพยาบาลของรัฐ. Interdisciplinary Acad Res J. 2025;5(3):273-86.
วิชัย ก้องเกียรตินคร. ผลของการประยุกต์ใช้แนวคิดแบบลีนในการปรับปรุงระบบเติมเต็มยาคงคลังของงานเภสัชกรรมโรงพยาบาลศรีนครินทร์. North-Eastern Thai Journal of Neuroscience. 2563;15(4):56-65.
ณัชชา รุ่งโรจน์พานิช. การประยุกต์ใช้แนวคิดลีนเพื่อพัฒนากระบวนการเบิกและจ่ายยาจากคลังยา. TUH Journal online. 2561;2(1):30-5.
ตรัยภพ แสงทอง, วรพงษ์ พิทยธรรม, วัฒนา เกื้อพิทักษ์, วุฒิกรณ์ วัฒนวงศ์. การบริหารจัดการการเบิกจ่ายเวชภัณฑ์ของโรงพยาบาลด้วยระบบคัมบัง. วารสารข่ายงานวิศวกรรมอุตสาหการไทย. 2564;7(2):76-83.
รมิดา จิตมณี. การพัฒนาระบบบริหารคลังยาและเวชภัณฑ์ สถาบันราชประชาสมาสัย. วารสารสถาบันป้องกันควบคุมโรคเขตเมือง. 2566;7(2):24-38.
นิติ โอสิริสกุล. การประยุกต์ระบบเติมสินค้าโดยผู้ขายเพื่อการเติมยาภายในโรงพยาบาลรามาธิบดี (APPLICATION OF THE VMI SYSTEM TO REPLENISH MEDICINE AT RAMATHIBODI HOSPITAL) [วิทยานิพนธ์วิศวกรรมศาสตรมหาบัณฑิต]. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหิดล; 2559.
ชะอรสิน สุขศรีวงศ์, นิติ โอศิริสกุล, อารยา ศรีไพโรจน์, กุสาวดี เมลืองนนท์. ผลประโยชน์ด้านการเงินที่เกิดกับโรงพยาบาลจากการใช้ Vendor Management Inventory ของฝ่ายเภสัชกรรมโรงพยาบาล. Thai Journal of Thai Pharmacy Practice. 2563;11(1):160-70.
สมาคมเภสัชกรรมโรงพยาบาล (ประเทศไทย). มาตรฐานวิชาชีพเภสัชกรรมโรงพยาบาล พ.ศ. 2566-2570 [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 10 กันยายน 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://heyzine.com/flip-book/918a88b264.html
บรรณสรณ์ เตชะจำเริญสุข, ชัชนินทร์ อัจลานนท์. การบริหารคลังยาและเวชภัณฑ์เพื่อคุณภาพระบบยาและความปลอดภัยโรงพยาบาล [อินเทอร์เน็ต]. 2564 [เข้าถึงเมื่อ 10 กันยายน 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://www.researchgate.net/publication/343808847
วรนัดดา ศรีสุพรรณ, พิมลพร ศรีสุวรรณ, รุ่งนภา สิงห์มณี, จินตนา หวังสันติกุล. การจัดทำตัวชี้วัดเพื่อการพัฒนางานบริหารเวชภัณฑ์ (ยา) สำหรับโรงพยาบาลสำนักงานสังกัดปลัดกระทรวงสาธารณสุข. เภสัชกรรมคลินิก. 2567;30(1):84-98.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของ สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดร้อยเอ็ด
บทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารวิจัย และพัฒนานวัตกรรมทางสุขภาพ สํานักงานสาธารณสุขจังหวัดร้อยเอ็ด ถือเป็น ผลงานวิชาการ งานวิจัย วิเคราะห์ ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้ประพันธ์ กองบรรณาธิการไม่จําเป็นต้องเห็น ด้วยเสมอไป และผู้ประพันธ์จะต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
