ผลของโปรแกรมให้ความรู้ด้านสุขภาพต่อผู้บริจาคโลหิตที่หน่วยรับบริจาคโลหิตเคลื่อนที่ โรงพยาบาลร้อยเอ็ด

ผู้แต่ง

  • วิไลลักษณ์ ศรีถาวร โรงพยาบาลร้อยเอ็ด

คำสำคัญ:

โปรแกรมการให้ความรู้ด้านสุขภาพ, ผู้บริจาคโลหิต, ความรอบรู้ด้านสุขภาพ, ความเสี่ยงต่อการพลัดตกหกล้ม

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาความรอบรู้ด้านสุขภาพ ทัศนคติ และพฤติกรรมของผู้บริจาคโลหิตก่อนและหลังเข้าโปรแกรมให้ความรู้ด้านสุขภาพ ศึกษาการใช้โปรแกรม และเพื่อประเมินความพึงพอใจของผู้บริจาคโลหิตที่มีต่อโปรแกรมการให้ความรู้ด้านสุขภาพของหน่วยรับบริจาคโลหิตเคลื่อนที่ โรงพยาบาลร้อยเอ็ด

รูปแบบการวิจัย : การวิจัยเชิงกึ่งทดลอง (Quasi-experimental research) โดยใช้รูปแบบกลุ่มเดียวมี การวัดก่อนและหลังการเข้าร่วมโปรแกรม (One Group Pretest-Posttest Design)

วัสดุและวิธีการวิจัย : กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้บริจาคโลหิตที่เข้ารับบริการของหน่วยรับบริจาคโลหิตเคลื่อนที่ โรงพยาบาลร้อยเอ็ด จำนวน 30 คน ซึ่งได้มาด้วยการสุ่มแบบเจาะจง (Purposive Sampling) ดำเนินการวิจัยระหว่างเดือนตุลาคม พ.ศ. 2567 ถึงเดือนกันยายน พ.ศ. 2568

ผลการวิจัย: พบว่า ผลการวิจัยพบว่าโปรแกรมการให้ความรู้ด้านสุขภาพมีประสิทธิภาพสูงในการพัฒนาคุณภาพการบริจาคโลหิต ภายหลังการใช้โปรแกรม ความรอบรู้ด้านสุขภาพ ทัศนคติ และพฤติกรรมของผู้บริจาคโลหิตเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญจากร้อยละ 56.20 เป็นร้อยละ 94.75 และความพร้อมในการบริจาค เพิ่มขึ้นเกือบสมบูรณ์ถึงร้อยละ 99.94 การปฏิบัติตัวที่ถูกต้องก่อนและหลังบริจาคโลหิตและการจัดการ ความเสี่ยงต่อการพลัดตกหกล้มก็เพิ่มสูงขึ้นถึงร้อยละ 98.82 และ 100.00 ตามลำดับ นอกจากนี้ผู้บริจาค ยังแสดงความพึงพอใจต่อโปรแกรมในระดับมากที่สุด (Mean=4.90 หรือ ร้อยละ 98.00) ซึ่งยืนยันว่าโปรแกรมมีคุณภาพในการสร้างความมั่นใจและความปลอดภัยในการบริจาคโลหิต

สรุปและข้อเสนอแนะ: โปรแกรมการให้ความรู้ด้านสุขภาพมีประสิทธิผลสูงในการเสริมสร้างความรอบรู้และพฤติกรรมที่ถูกต้องของผู้บริจาคโลหิตซึ่งส่งผลโดยตรงต่อการลดความเสี่ยงและการเพิ่มคุณภาพในการบริจาคโลหิต เสนอแนะควรนำโปรแกรมนี้ไปขยายผลในพื้นที่อื่นๆ และควรมีการศึกษาผลในระยะยาวเกี่ยวกับการบริจาคโลหิตซ้ำและความคงทนของพฤติกรรมต่อไป

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Global status report on blood safety and availability 2021 [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2022 [cited 2025 Nov 14]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789240051683WorldHealthOrganization

World Health Organization. Blood safety and availability: key facts [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2025 [cited 2025 Nov 14]. Available from: https://www.who.int/newsroom/factsheets/detail/bloodsafetyandavailabilityWorldHealthOrganization

ศูนย์บริการโลหิตแห่งชาติ สภากาชาดไทย. แนวทางการดำเนินงานการจัดหาโลหิต [อินเทอร์เน็ต] [เข้าถึงเมื่อ14 พฤศจิกายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://thaibloodcentre.redcross.or.th

กระทรวงสาธารณสุข. แผนยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (ด้านสาธารณสุข). 2562 [อินเทอร์เน็ต] [เข้าถึงเมื่อ14 พฤศจิกายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.moph.go.th

ศูนย์บริการโลหิต โรงพยาบาลร้อยเอ็ด. รายงานสถานการณ์โลหิตประจำปี 2568. ร้อยเอ็ด: จังหวัดร้อยเอ็ด; 2568.

สุธาทิพย์ ประเสริฐสังข์, และคณะ. ปัจจัยที่มีผลต่อการบริจาคโลหิตของประชาชนไทย. วารสารวิชาการสาธารณสุข. 2562;28(4):543–54.

สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข. แผนพัฒนาสุขภาพแห่งชาติ ฉบับที่ 12. 2565. [อินเทอร์เน็ต] [เข้าถึงเมื่อ14 พฤศจิกายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.moph.go.th

เอื้อจิต สุขพูล, ชลดา กิ่งมาลา, ภาวิณี แพงสุข, ธวัชชัย ยืนยาว, วัชรีวงค์ หวังมั่น. ผลของโปรแกรมการพัฒนาความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมสุขภาพของประชาชนกลุ่มวัยทำงาน. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2563;29(3):419-29.

อุบลวัณณ์ จรูญเรืองฤทธิ์. การพัฒนารูปแบบการให้ความรู้แก่ผู้บริจาคโลหิต [อินเทอร์เน็ต]. 2556. [เข้าถึงเมื่อ14 พฤศจิกายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: http://ethesisarchive.library.tu.ac.th/thesis/2013/TU_2013_5507030588_1361_1188.pdf

Rovinelli R J, Hambleton R K. On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Instructional Science. 1977;6(2):231–45.

สมศรี สุขสมบูรณ์, และคณะ. ผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อการดูแลตนเอง [อินเทอร์เน็ต]. 2560. [เข้าถึงเมื่อ 14 พฤศจิกายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/phn/article/view/107050

นฤมล บุญสนอง, ยุพา เอวิจิตรอรุณ. การศึกษาทัศนคติและปัจจัยที่มีผลต่อการบริจาคโลหิตของบุคลากรในโรงพยาบาลพาน จังหวัดเชียงราย เพื่อเพิ่มจำนวนผู้บริจาค. วารสารโลหิตวิทยาและเวชศาสตร์บริการโลหิต 2552;(3):61-170.11

ธนวัฒน์ ศรีชัย. ปัจจัยที่มีผลต่อคุณภาพของโลหิตที่ได้รับจากการบริจาค [อินเทอร์เน็ต]. 2562. [เข้าถึงเมื่อ14 พฤศจิกายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/CRPHJ/article/view/215782

ประกายพรรณ จินดา. การพัฒนาแนวทางการป้องกันการเกิดภาวะ hypotension หลังบริจาคโลหิต. วารสารหัวหินสุขใจไกลกังวล. 2559;1(2):29-37.

นงลักษณ์ ธรรมรักษ์. การพัฒนาสื่อส่งเสริมสุขภาพสำหรับผู้บริจาคโลหิต [อินเทอร์เน็ต]. 2561. [เข้าถึงเมื่อ14 พฤศจิกายน 2568]. เข้าถึงได้จาก: http://repository.pnru.ac.th/handle/123456789/2816

วิชุดา กลิ่นหอม. ผลของโปรแกรมการเสริมพลังของอาสาสมัครเยาวชนด้านสุขภาพในการบริจาคโลหิต [วิทยานิพนธ์]. นครปฐม: มหาวิทยาลัยคริสเตียน; 2559.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

เผยแพร่ 2026-01-07 — ปรับปรุง 2026-01-07

เวอร์ชัน

รูปแบบการอ้างอิง

1.
ศรีถาวร ว. ผลของโปรแกรมให้ความรู้ด้านสุขภาพต่อผู้บริจาคโลหิตที่หน่วยรับบริจาคโลหิตเคลื่อนที่ โรงพยาบาลร้อยเอ็ด. J Res Health Inno Dev [อินเทอร์เน็ต]. 7 มกราคม 2026 [อ้างถึง 12 มกราคม 2026];7(1):74-87. available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/jrhi/article/view/285157

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความต้นนิพนธ์