การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยบำบัดยาเสพติดที่มีอาการทางจิตเสี่ยงต่อการก่อความรุนแรง โดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย โรงพยาบาลโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

วัตถุประสงค์: เพื่อศึกษาสภาพการณ์ พัฒนารูปแบบ และประเมินประสิทธิผลของการใช้รูปแบบการดูแลผู้ป่วยบำบัดยาเสพติดที่มีอาการทางจิตเสี่ยงต่อการก่อความรุนแรงโดยการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายโรงพยาบาลโกสุมพิสัย อำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม

รูปแบบการวิจัย: เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการโดยประยุกต์ใช้แนวคิดของ Kemmis and McTaggart

วัสดุและวิธีการวิจัย : กลุ่มตัวอย่าง 3 กลุ่ม ได้แก่ 1) เจ้าหน้าที่มีส่วนเกี่ยวข้องในโรงพยาบาลโกสุมพิสัย จำนวน 7 คน 2) ภาคีเครือข่าย จำนวน 16 คน และ 3) ผู้ป่วยบำบัดยาเสพติดที่มีอาการทางจิตเสี่ยงต่อการก่อความรุนแรงที่มารับบริการ จำนวน 20 ราย เครื่องมือประกอบด้วย แนวคำถามในการสนทนากลุ่ม แบบประเมินพฤติกรรมก้าวร้าว แบบวัดคุณภาพชีวิต และคู่มือแนวทางการดูแลผู้ป่วยบำบัดยาเสพติดที่มีอาการทางจิตเสี่ยงต่อการก่อความรุนแรง มีดัชนีความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหา ได้เท่ากับ 0.96 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิเคราะห์เนื้อหา Percentage differences และ Paired t test

ผลการวิจัย: ปัญหาการดูแลผู้ป่วยบำบัดยาเสพติด พบว่า มีจำนวนและความรุนแรงเพิ่มขึ้น ระบบบำบัดไม่ครอบคลุมตามระดับความรุนแรง รูปแบบที่พัฒนาขึ้น ประกอบด้วย 1) Pre-Hos : เน้นการคัดกรองอย่างรวดเร็วและแม่นยำเพื่อเข้าสู่กระบวนการบำบัดได้ทันท่วงที 2) In-Hos : บริการในสถานพยาบาลบำบัดรักษาอย่างครบวงจร และ 3) Post-Hos : การติดตามดูแลในชุมชนเพื่อป้องกันการกลับมาใช้ยาซ้ำ ผลลัพธ์หลังดำเนินการ พบว่า ผู้ป่วยบำบัดยาเสพติดมีคุณภาพชีวิตดีขึ้นหลังสิ้นสุดโครงการอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) และไม่มีการเสพสารเสพติดซ้ำ ร้อยละ 100%   

สรุปและข้อเสนอแนะ: รูปแบบที่พัฒนาขึ้น สามารถเพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยบำบัดยาเสพติดได้ และไม่มีการเสพสารเสพติดซ้ำ เห็นควรมีการทำการวิจัยเชิงทดลองต่อเพื่อให้สามารถแสดงถึงประสิทธิผลได้อย่างชัดเจนมากขึ้น รวมทั้งควรมีการติดตามระยะเวลานานขึ้น