การพัฒนาคลังยาร่วมและแนวทางการจัดการยาในระบบส่งต่อจังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (participatory-action research) มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาการจัดคลังยาร่วม สร้างแนวทางการจัดการยาและกรอบบัญชียาในระบบส่งต่อ และประเมินผลแนวทางการจัดการยาในระบบส่งต่อ จังหวัดเชียงใหม่ โดยศึกษาในหน่วยงานบริการจ่ายยาผู้ป่วยใน และงานบริหารเวชภัณฑ์ โรงพยาบาลนครพิงค์ ระหว่างวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2559 – 30 กันยายน พ.ศ. 2560 กลุ่มเป้าหมายคือผู้เกี่ยวข้องกับระบบส่งต่อ และรับผิดชอบงานบริหารเวชภัณฑ์ รวม 15 คน ทำการเก็บข้อมูล และประเมินประสิทธิภาพระบบส่งต่อผู้ป่วย วิเคราะห์ วางแผนพัฒนาและกำหนดแนวทางการจัดการยาในระบบส่งต่อ และจัดทำบัญชียาในระบบส่งต่อ ผลการศึกษาหลักคือ จำนวนวันนอน และต้นทุนค่ารักษาพยาบาลที่โรงพยาบาลนครพิงค์ โดยเปรียบเทียบก่อนและหลังการพัฒนาแนวทาง วิเคราะห์โดยใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และ paired samples t-test กำหนดระดับความเชื่อมั่นที่ร้อยละ 95

ผลการวิจัยพบว่า หลังการพัฒนาคลังยาร่วมกันระหว่างโรงพยาบาลนครพิงค์และโรงพยาบาลเครือข่าย มีการจัดรายการยาในระบบส่งต่อได้จำนวน 13 รายการ มูลค่าจัดซื้อยา 11,016,193.48 บาท ผลการจากพัฒนาแนวทางการจัดการยาในระบบส่งต่อ ผู้ป่วยกลับไปรับยาในระบบส่งต่อที่โรงพยาบาลใกล้บ้าน 308 ราย จำนวนวันนอนเฉลี่ยหลังการพัฒนาแนวทางน้อยกว่าก่อนการพัฒนาแนวทาง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (29.08±9.21 VS 21.92±10.55 วัน p-value = 0.001) และต้นทุนค่ารักษาพยาบาลที่โรงพยาบาลนครพิงค์ หลังการพัฒนาแนวทางน้อยกว่าก่อนการพัฒนาแนวทาง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (1,422,419.59  VS 1,032,651.04 บาท p-value = 0.0375)

ผลสรุป การพัฒนาคลังยาร่วมและสร้างแนวทางการจัดการยาในระบบส่งต่อ สามารถลดวันนอนและต้นทุนค่ารักษาพยาบาลได้ อีกทั้งยังสามารถประหยัดค่าใช้จ่ายของผู้ป่วยและผู้ดูแลที่ต้องเดินทางมารับการรักษาที่โรงพยาบาลศูนย์ส่งผลให้ประชาชนสามารถเข้าถึงบริการสุขภาพที่จำเป็น ทันเวลา ใกล้บ้าน และเป็นมาตรฐานเดียวกัน