The Effects of a Health Media Program to Improving Health Literacy for Stroke Prevention in Uncontrolled Hypertensive Patients in Ban Na Sub-district, Srinagarindra District, Phatthalung Province
Keywords:
Health literacy, Stroke prevention, Uncontrolled hypertension, Health media, Health behaviorAbstract
This study employed a one-group quasi-experimental design to examine the effects of a health media program on improving health literacy for stroke prevention among patients with uncontrolled hypertension in Ban Na Sub-district, Srinakarindra District, Phatthalung Province. The sample consisted of 32 participants, and the intervention was implemented over a period of three months. The program utilized health education videos and infographics that provided knowledge on stroke prevention, exercise, stress management, self-management skills, and decision-making for disease prevention. The media were disseminated via the LINE application. Data were collected using a structured questionnaire that was validated by experts, yielding an Item–Objective Congruence (IOC) index of 0.97 or higher for all items. Data were analyzed using descriptive statistics, including frequency, mean, and standard deviation, and inferential statistics, namely the Wilcoxon signed-rank test and the paired t-test.
After participation in the program, participants’ health literacy for stroke prevention significantly increased (P-value < 0.001). Health behaviors related to stroke prevention also improved significantly (P-value = 0.038). The risk level for stroke significantly decreased (P-value < 0.001). Moreover, systolic blood pressure significantly decreased (P-value < 0.001), and diastolic blood pressure significantly decreased (P-value = 0.008). Continuous follow-up and evaluation of health behavior modification, together with empowerment of program participants, are recommended to sustain long-term benefits.
References
กรมควบคุมโรค. กรมควบคุมโรครณรงค์วันโรคหลอดเลือดสมองโลกหรือวันอัมพาตโลก 2565 เน้นสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับสัญญาณเตือนโรคหลอดเลือดสมองให้กับประชาชน [อินเทอร์เน็ต]. 2565 [เข้าถึงเมื่อ 23 มิ.ย. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/brc/news.php?news=29284&deptcode=.
สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข กองยุทธศาสตร์และแผนงาน. รายงานสถิติสาธารณสุขประจำปี 2566. นนทบุรี: กระทรวงสาธารณสุข; 2566.
ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ กระทรวงสาธารณสุข. อัตราการป่วยด้วยโรคหลอดเลือดสมอง [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 6 ก.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://hdc.moph.go.th/center/public/standard-report-detail/3092c3c3250ae67155f7e134680c4152.
โรงพยาบาลศรีนครินทร์ (ปัญญานันทภิกขุ). รายงานสถิติผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง ปี 2567. พัทลุง: โรงพยาบาลศรีนครินทร์ (ปัญญานันทภิกขุ); 2567.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.). “โรคหลอดเลือดสมอง”...รู้ก่อนเป็น ป้องกันได้ [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ มี.ค. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thaihealth.or.th/?p=230731.
Nutbeam D. The evolving concept of health literacy. Soc Sci Med 2008; 67(12): 2072–8. doi: 10.1016/j.socscimed.2008.09.050.
กองสุขศึกษา. เครื่องมือสำหรับผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงในหมู่บ้านปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ [อินเทอร์เน็ต]. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 5 ส.ค. 2567]. เข้าถึงได้จาก: https://hed.hss.moph.go.th/tool-hlhb/.
รัฐกานต์ ขำเขียว, ชนิดา มัททวางกูร. การรับรู้อาการเตือนของโรคหลอดเลือดสมอง พฤติกรรมการควบคุมระดับความดันโลหิตสูง และแรงสนับสนุนจากครอบครัว ระหว่างผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่ควบคุมได้และไม่ได้ ในพื้นที่รับผิดชอบของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบางไกรใน จังหวัดนนทบุรี. วารสารควบคุมโรค 2561; 44(2): 130-44. doi: 10.14456/dcj.2018.13.
โรงพยาบาลประสาทเชียงใหม่. แบบประเมินความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองแบบตาราง [อินเทอร์เน็ต]. ม.ป.ป. [เข้าถึงเมื่อ 20 ส.ค.2567]. เข้าถึงได้จาก: https://www.cmneuro.go.th/stroke/index.php?page=stroke_matrix.
อรทัย มานะธุระ. ผลการพัฒนาโปรแกรมความรอบรู้ทางสุขภาพเรื่องอาการเตือนโรคหลอดเลือดสมองและการเข้าถึงระบบบริการทางด่วน ในผู้ป่วยกลุ่มเสี่ยงความดันโลหิตสูงและญาติ ตำบลจักราช อำเภอจักราช จังหวัดนครราชสีมา. วารสารศูนย์อนามัยที่ 9: วารสารส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อม 2562; 13(32): 206-21.
นวลอนงค์ ศรีสุกไสย. ประสิทธิผลของโปรแกรมการพัฒนาความรอบรู้ทางสุขภาพ ต่อพฤติกรรมการสร้างเสริมสุขภาพของกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูง ตำบลเขาขลุง อำเภอบ้านโป่ง จังหวัดราชบุรี. วารสารวิชาการและการพยาบาล วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จักรีรัช 2567; 4(1): 1-15.
นฤมล ละครสี. ผลของโปรแกรมการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่มีภาวะเสี่ยงสูง. วารสารสหเวชศาสตร์และสุขภาพชุมชน 2567; 1(1): 44–58.
พิศิษฐ์ ปาละ, จันทร์จิรา ยานะชัย, ศิริรัตน์ ผ่านภพ. ผลของโปรแกรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในผู้ป่วยโรคความดันโลหิตสูงโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านดอนแก้ว อำเภอเถิน จังหวัดลำปาง. วารสารวิจัยสุขภาพโรงพยาบาลและชุมชน 2566; 1(1): 15-25.
มิตรธิรา แจ่มใส, วิภาพร สิทธิสาตร์, ธิติรัตน์ ราศิริ. ผลของโปรแกรมการส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคความดันโลหิตสูง ในกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูงของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลท่าทอง อ.เมือง จ.พิษณุโลก. ราชาวดีสาร วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี สุรินทร์; 2567; 14(1): 20-36.
เอื้อมพร ประวาฬ. ผลของโปรแกรมส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองและระดับความดันโลหิตของผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่ควบคุมความดันโลหิตไม่ได้ที่มารับบริการที่คลินิกความดันโลหิตสูง กลุ่มงานบริการด้านปฐมภูมิและองค์รวมโรงพยาบาลพรเจริญ จังหวัดบึงกาฬ [อินเทอร์เน็ต]. 2567 [เข้าถึงเมื่อ 20 ก.พ. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://bkpho.moph.go.th/ssjweb/bkresearch/files/post-doc/require/files/post-doc/index.php?fn=detail&sid=303#posted.
วรรณิษา วิริยสกุลทอง, ปัทมา น้ำจันทร์. ผลของโปรแกรมการเสริมสร้างความรอบรู้ด้านสุขภาพต่อพฤติกรรมการป้องกันโรคความดันโลหิตสูงสำหรับกลุ่มเสี่ยงโรคความดันโลหิตสูงที่เข้ารับบริการในคลินิกสุขภาพผู้ใหญ่โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพ ศูนย์อนามัยที่ 3 นครสวรรค์. วารสารการส่งเสริมสุขภาพและอนามัยสิ่งแวดล้อมล้านนา 2567; 14: 163-78.
กัญญาวีญ์ ต้นสวรรค์, อุษนีย์ รามฤทธิ์. การส่งเสริมความรอบรู้ด้านสุขภาพและพฤติกรรมการป้องกันโรคหลอดเลือดสมองในผู้ป่วยความดันโลหิตสูงที่มีภาวะเสี่ยงสูง. วารสารอนามัยสิ่งแวดล้อมและสุขภาพชุมชน 2566; 8(1): 143-52.
ปุรินทร์ ศรีศศลักษณ์, สุภาวดี นพรุจจินดา, ประทีป หมีทอง, สุนิสา จันทร์แสง. ปัจจัยทำนายพฤติกรรมส่งเสริมสุขภาพของผู้ที่มีภาวะเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง. วารสารวิจัยเพื่อการส่งเสริมสุขภาพและคุณภาพชีวิต 2567; 4(2): 25-36.
American Stroke Association. Stroke risk assessment [Internet]. 2023 [cited 2025 Mar 26]. Available from: https://www.stroke.org/en/about-stroke/stroke-risk-factors/stroke-risk-assessment.
โรชินี อุปรา, ประกายแก้ว ธนสุวรรณ. ภาวะเสี่ยงและความรู้เกี่ยวกับอาการเตือนของภาวะฉุกเฉินทางโรคหลอดเลือดสมอง. Rajabhat J Sci Humanit Soc Sci 2016; 16(1): 87-94.
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 สำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่7จังหวัดขอนแก่น

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ความรับผิดชอบ
บทความที่ลงพิมพ์ในวารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 ขอนแก่น ถือเป็นผลงานทางวิชาการหรือวิจัย และวิเคราะห์ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียน ไม่ใช่ความเห็นของวารสารสำนักงาน ป้องกันควบคุมโรคที่ 7 จังหวัดขอนแก่น หรือ ของกองบรรณาธิการแต่ประการใด ผู้เขียนต้องรับผิดชอบต่อบทความของตนเอง
ลิขสิทธ์บทความ
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์จะถือเป็นลิขสิทธิ์ของสำนักงานป้องกันตวบคุมโรคที่ 7 จังหวัดขอนแก่น
