สถานการณ์โรคไข้หวัดใหญ่และภาระโรคจากรายงานการเฝ้าระวัง ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ระหว่างปี พ.ศ. 2563– 2567

Main Article Content

กนกรัตน์ ไพทูลย์
สุเมธ องค์วรรณดี

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาเชิงพรรณนา (Descriptive Study) โดยใช้ข้อมูลทุติยภูมิ ข้อมูลผู้ป่วยไข้หวัดใหญ่ ระหว่างปี พ.ศ. 2562-2567จากแฟลตฟอร์มระบบเฝ้าระวังโรคดิจิตัล กองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุขนำเข้าข้อมูลโดยกลุ่มงานเฝ้าระวังและตอบโต้ภาวะฉุกเฉิน สถาบันป้องกันควบคุมโรคเขตเมือง มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์สถานการณ์โรคไข้หวัดใหญ่ ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร รวมทั้งทบทวนมาตราการและและข้อเสนอแนะในการดำเนินการป้องกันควบคุมโรคไข้หวัดใหญ่ ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ดำเนินการวิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้โปรแกรมวิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติ STATA 19


                ผลการศึกษาพบว่า กรุงเทพมหานครมีจำนวนผู้ป่วยสูงเป็นอันดับ 2 จากภาพรวมประเทศ โดยพบผู้อัตราป่วย 1,856.12 รายต่อประชากรแสนคน โดยส่วนใหญ่จะเป็นเพศหญิง ร้อยละ 52.47 โดยกลุ่มอายุมีอัตราป่วยสูงสุดคือ กลุ่มอายุ
6-12 ปี (5,428.13 รายต่อประชากรแสนคน) รองลงมาคือกลุ่มอายุ 2-5 ปี และ ต่ำกว่า 2 ปี (5,199.15 และ 3,687.24 รายต่อประชากรแสนคน) ตามลำดับ สำหรับเขตที่มีอัตราป่วยโรคไข้หวัดใหญ่สูงสุด 3 อันดับแรกคือเขตราชเทวี อัตราป่วย 11,499.90 รายต่อประชากรแสนคน รองลงมา คือ เขตบางรัก และเขตพญาไท (อัตราป่วย 10,521.50 และ 8,678.10 รายต่อประชากรแสนคน) โดยสถานที่พบเหตุการณ์ระบาดส่วนมากจะเป็นโรงเรียน และเรือนจำ และในปี พ.ศ. 2567 พบจำนวนผู้ป่วยเพิ่มขึ้นสูงสุดในช่วงเดือนมิถุนายน-ตุลาคม ซึ่งเร็วกว่าค่ามัธยฐานย้อนหลัง 5 ปี (พ.ศ. 2562-2566) คาดว่ามีความสัมพันธ์กับฤดูฝนของกรุงเทพมหานคร อ้างอิงจากการพยากรณ์อากาศของกรมอุตุนิยมวิทยา เนื่องด้วยฤดูฝนของปีนี้มาเร็วกว่าปีที่ผ่านมา ส่วนความครอบคลุมของวัคซีนเขตสุขภาพที่ 13 กรุงเทพมหานคร ยังต่ำกว่าค่าเป้าหมาย ปัจจุบันมาตรการหลักในการป้องกันควบคุมโรคไข้หวัดใหญ่ที่มีประสิทธิภาพคือ การเว้นระยะห่างทางสังคม การใช้หน้ากากอนามัย และการฉีดวัคซีน ผลจากการลงพื้นที่สำรวจการนำมาตรการไปประยุกต์ใช้ในพื้นที่ พบว่ายังต้องมีการผลักดันในเชิงนโยบายต่อไป เพื่อให้เกิดประสิทธิผลสูงสุดในการดำเนินงานป้องกันควบคุมโรคไข้หวัดใหญ่

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
1.
ไพทูลย์ ก, องค์วรรณดี ส. สถานการณ์โรคไข้หวัดใหญ่และภาระโรคจากรายงานการเฝ้าระวัง ในพื้นที่กรุงเทพมหานคร ระหว่างปี พ.ศ. 2563– 2567. วารสาร สปคม. [อินเทอร์เน็ต]. 8 ธันวาคม 2025 [อ้างถึง 12 มกราคม 2026];10(2):229-44. available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/iudcJ/article/view/279595
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization [Internet]. Geneva: World Health Organization; 2025. Influenza (seasonal); c2025 [updated 2025 Feb 28; cited 2025 Apr 22]; [about 2 screens]. Available from: https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/influenza-(seasonal)

กรมควบคุมโรค [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; c2019. ไข้หวัดใหญ่ (Influenza, Flu); 2567 [เข้าถึงเมื่อ 15 เม.ย. 2568]; [ประมาณ 1 น.]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/disease_detail.php?d=13

กองระบาดวิทยา [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; c2024. รายงานสถานการณ์ไข้หวัดใหญ่ ประเทศไทย พ.ศ. 2567; [เข้าถึงเมื่อ 17 เม.ย. 2568]; [ประมาณ 5 น.]. เข้าถึงได้จากhttps://ddc.moph.go.th/uploads/ckeditor2//files/DOE_flu_51.2567.pdf

สำนักยุทธศาสตร์และประเมินผล [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพมหานคร: สำนักยุทธศาสตร์และประเมินผล; c2023. สถิติกรุงเทพมหานครประจาปี 2566. 2566 [เข้าถึงเมื่อ 12 เม.ย. 2568]; [ประมาณ 1 น.]. เข้าถึงได้จาก: https://webportal.bangkok.go.th/public/user_files_editor/299/3%20Pdf%2068/1%20%E0%B8%AA%E0%B8%96%E0%B8%B4%E0%B8%95%E0%B8%B4%E0%B8%9B%E0%B8%B5%202566.pdf

สถาบันป้องกันควบคุมโรคเขตเมือง. กรุงเทพฯ: กรมควบคุมโรค. ข้อมูลการเฝ้าระวังโรคไข้หวัดใหญ่ จากแพลตฟอร์มระบบเฝ้าระวังโรคดิจิตัล กองระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค ดึงข้อมูลโดยกลุ่มงานเฝ้าระวังฯ สถาบันป้องกันควบคุมโรคเขตเมือง.

Gabriella G, Bianca O, Gianenrico S, Andrea V. International journal of Molecular Sciences [Internet]. 2023 [cited 2025 May 10];24(9456):1-11. Available from: Relative Humidity and Its Impact on the Immune System and Infections

กรมอุตุนิยมวิทยา, บรรณาธิการ. การคาดหมายลักษณะอากาศช่วงฤดูฝนของประเทศไทย พ.ศ. 2567. กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม กรมอุตุนิยมวิทยา.กรุงเทพมหานคร: กรมอุตินิยมวิทยา; 2567.

กองระบาดวิทยา [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; c2012. โปรแกรมตรวจสอบข่าวการระบาด Event-base Surveillance; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 17 เม.ย. 2568]; [ประมาณ 5 น.]. เข้าถึงได้จาก: https://ebs-ddce.ddc.moph.go.th/eventbase/user/login/

กองโรคติดต่อทั่วไป [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี:กรมควบคุมโรค; c2020. กรมควบคุมโรค แนะประชาชนยึดหลัก

“ปิด ล้าง เลี่ยง หยุด” ป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ทุกสายพันธุ์; 2563 [ปรับปรุงเมื่อ 15 มกราคม 2563; เข้าถึงเมื่อ 18 เม.ย. 2568]; [ประมาณ 1 น.]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thainihnic.org/influenza/files/FLU/2412FLU.png

กองโรคติดต่อทั่วไป. แนวทางการดำเนินงานให้บริการวัคซีนป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ตามฤดูการ ปี 2568 [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กองโรคติดต่อทั่วไป กรมควบคุมโรค; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 18 เม.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/uploads/ckeditor2/dcd/files/1_%20Influenza%20Manual%20%20yr%202568_V4.pdf

กองโรคติดต่อทั่วไป กรมควบคุมโรค. รายงานผลการให้บริการวัคซีนป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาล ปี 2567 [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพมหานคร: กรมควบคุมโรค; 2568 [เข้าถึงเมื่อ 12 เม.ย. 2568]. เข้าถึงได้จาก: https://www.ddc.moph.go.th/uploads/publish/1693320250324062140.pdf

สำนักอนามัย กรุงเทพมหานคร [อินเทอร์เน็ต]. กรุงเทพมหานคร: สำนักอนามัย; c2024. ขอเชิญชวนฉีดวัคซีนป้องกันโรคไข้หวัดใหญ่ 4 สายพันธ์ฟรี! สำหรับนักเรียน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6 โรงเรียนสังกัดกรุงเทพมหานคร; 2567 [ปรับปรุงเมื่อ 26 มกราคม 2567; เข้าถึงเมื่อ 12 เม.ย. 2568]; [ประมาณ 1 น.]. เข้าถึงได้จาก: https://webportal.bangkok.go.th/healthcenter16/page/sub/9394/%E0%B8%82%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%8A%E0%B8%B2%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%A1%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%98%E0%B9%8C/0/info/428169/%E0%B8%84%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%9C%E0%B8%B9%E0%B9%89%E0%B9%83%E0%B8%8A%E0%B9%89%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%9A%E0%B8%9A%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%9A%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%99_Bangkok-PORTAL.pdf

Lee CY. A Systematic Literature Review on Population Density and Mobility. Asian Journal of Research in Education and Social Sciences [Internet]. 2024 [cited 2025 APR 25];6(1):327-337. Available from: https://www.researchgate.net/publication/379436894_A_Systematic_Literature_Review_on_Population_Density_and_Mobility

SURVEILLANCE REPORT [Internet]. Sweden: European Centre for Disease Prevention and Control (ECDC). 2023 [cited 2025 May 10]. Available from: https://www.ecdc.europa.eu/sites/default/files/documents/seasonal-influenza-annual-epidemiological-report-2022-2023.pdf

กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี:กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์; c2024. สถานการณ์เชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่ในประเทศไทย 2567; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 18 เม.ย. 2568]; [ประมาณ 1 น.]. เข้าถึงได้จาก: https://www.thainihnic.org/influenza/files/FLU/2412FLU.png

Nicole CJ, Aura T, Jacco W, Jim EVS, Peter FMT. Risk Anal [Internet]. 2010 [cited 2025 May 10];30(8):1210-8. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7169241/

Young JC, Jong-Koo L. The Impact of Social Distancing on the Transmission of Influenza Virus, South Korea, 2020. Osong Public Health Res Perspect [Internet]. 2020 [cited 2025 May 10];11(3):91-92. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7258883/

ชิษณุ พันธุ์เจริญ, สุวพร อนุกูลเรืองกิตติ์, สุรสิทธิ์ ชัยทองวงศ์วัฒนา. Q&Aวัคซีนไข้หวัดใหญ่... ความจำเป็นสำหรับหญิงตั้งครรภ์และเด็กเล็ก. นนทบุรี: กองโรคป้องกันด้วยวัคซีน; 2561.

โรงพยาบาลวัฒนแพทย์ ตรัง [อินเทอร์เน็ต]. ตรัง: โรงพยาบาลวัฒนแพทย์ ตรัง; c2023. วัคซีนไข้หวัดใหญ่ จำเป็นแค่ไหน ทำไมต้องฉีดทุกปี; 2568. [เข้าถึงเมื่อ 22 เมษายน 2568]; [ประมาณ 1 น.]. เข้าถึงได้จาก: https://wattanapat.co.th/the-important-of-flu-shot