ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันโรคเลปโตสไปโรซิสของประชาชน ตำบลทอนหงส์ อำเภอพรหมคีรี จังหวัดนครศรีธรรมราช
Main Article Content
บทคัดย่อ
โรคเลปโตสไปโรซิสเป็นปัญหาสาธารณสุขสำคัญในภาคใต้ พบผู้ป่วยทั้งในชนบทและเขตเมืองโดยเฉพาะช่วงฤดูฝน ที่มีน้ำท่วมขัง และการกระจายเชื้อของสัตว์รังโรคโดยเฉพาะหนูซึ่งเพิ่มความเสี่ยงการระบาด แต่พบว่ายังมีการศึกษาการรับรู้ที่ประยุกต์ใช้ทฤษฎีแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพในจังหวัดนครศรีธรรมราชและภาคใต้น้อย งานวิจัยนี้ทำการสำรวจแบบตัดขวางเพื่อศึกษาพฤติกรรมการป้องกันโรคเลปโตสไปโรซิส และศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้กับพฤติกรรมการป้องกันโรคเลปโตสไปโรซิสของประชาชน กลุ่มตัวอย่าง คือ ประชาชน อายุ 25 – 65 ปี ที่อาศัยในตำบลทอนหงส์ อำเภอพรหมคีรี
จังหวัดนครศรีธรรมราช 269 คน สุ่มแบบชั้นภูมิและสุ่มอย่างง่าย เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถามจำนวน 47 ข้อ มีค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค ทั้งฉบับ เท่ากับ 0.91 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและสถิติสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์ของเพียร์สัน
ผลการวิจัย พบว่า กลุ่มตัวอย่างมีพฤติกรรมการป้องกันโรคเลปโตสไปโรซิสอยู่ในระดับสูง ร้อยละ 97.77 การรับรู้ในการป้องกันโรคเลปโตสไปโรซิส โดยรวมอยู่ในระดับสูง ร้อยละ 90.70 และพบความสัมพันธ์เชิงบวกระหว่างการรับรู้กับพฤติกรรมการป้องกันโรคเลปโตสไปโรซิส อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ได้แก่ การรับรู้โอกาสเสี่ยงของโรค (r=0.263) การรับรู้ความรุนแรงของโรค (r=0.244) การรับรู้ประโยชน์ในการป้องกันโรค (r=0.371) การรับรู้อุปสรรคในการป้องกันโรค (r=0.159) และการรับรู้โดยรวม (r=0.363)
ผลวิจัยนำไปบูรณาการในการพัฒนาโปรแกรมและกำหนดนโยบายเพื่อป้องกันควบคุมโรคเลปโตสไปโรซิสทั้งเขตเมืองและเขตชนบทต่อไป
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่พิมพ์ในวารสารสถาบันป้องกันควบคุมโรคเขตเมือง ถือว่าเป็นผลงานวิชาการ งานวิจัยและวิเคราะห์ ตลอดจนเป็นความเห็นส่วนตัวของผู้เขียนเอง ไม่ใช่ความเห็นของสถาบันป้องกันควบคุมโรคเขตเมือง หรือคณะบรรณาธิการแต่ประการใด ผู้เขียนจำต้องรับผิดชอบต่อบทความของตน
เอกสารอ้างอิง
กรมควบคุมโรค [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; c2024. เลปโตสไปโรซิส (Leptospirosis, Weil Disease); 2567 [เข้าถึงเมื่อ 4 ก.ค. 2567]; [ประมาณ 1 น.]. เข้าถึงได้จาก:https://ddc.moph.go.th/disease_detail.php?d=16
European Centre for Disease Prevention and Control. Leptospirosis Annual Epidemiological Report for 2022. Stockholm: ECDC; 2024.
Digital Disease Surveillance [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; c2024. รายงานสถานการณ์โรค; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 31 ธ.ค. 2567]; [ประมาณ 1 น.]. เข้าถึงได้จาก: https://dvis3.ddc.moph.go.th/t/DDC_CENTER_DOE/views/DDS2/sheet33?%3Aembed=y&%3AisGuestRedirectFromVizportal=y
Digital Disease Surveillance [อินเทอร์เน็ต]. นนทบุรี: กรมควบคุมโรค; c2024. Digital 506; 2567 [เข้าถึงเมื่อ 31 ธ.ค. 2567]; [ประมาณ 1 น.]. เข้าถึงได้จาก: https://d506portal.ddc.moph.go.th/login
วนิดา นาคศิลา, สุวรรณา จันทร์ประเสริฐ, ยุวดี ลีลัคนาวีระ. ปัจจัยที่สัมพันธ์กับพฤติกรรมการป้องกันโรคเลปโตสไปโรซีสของชาวนาในจังหวัดชัยนาท. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา. 2557;22(1):61-72.
วรารัตน์ สังวะลี, นุสรา หูไธสง, สุพิชฌาย์ ประทุมวาปี, จิรวุฒิ กุจะพันธ์, วิลาศ คำแพงศรี, แสงจ่อย อินทจักร. ความรู้และพฤติกรรมการป้องกันโรคเลปโตสไปโรซิสของประชาชนในเขตพื้นที่น้ำท่วมซ้ำซาก อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี. การประชุมวิชาการและเสนอผลงานวิจัยระดับชาติ “สร้างสรรค์และพัฒนา เพื่อก้าวหน้าสู่ประชาคมอาเซียน” ครั้งที่ 2; 18-19 มิ.ย. 2558; วิทยาลัยนครราชสีมา. นครราชสีมา: วิทยาลัยนครราชสีมา; 2558.
Rahim FF, Kader Maideen SF, Abdulrahman SA, Rashid A. Multinational municipal waste collectors and leptospirosis prevention: Assessment of knowledge, attitudes, practices and the associated factors. Clinical Epidemiology and Global Health. 2023;20:1-6.
อภิเดช ชีวะประเสริฐ, มะลิวัลย์ ชีวะประเสริฐ. รายงานการวิจัย ความรู้และพฤติกรรมการป้องกันโรคเลปโตสไปโรซิสของผู้ประกอบอาชีพในตลาด อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว. สระแก้ว: สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสระแก้ว; 2567.
Dhanasinghe C, Gamage D. Knowledge, attitude and practices of preventive measures in leptospirosis among farmers in a lower-middle income country: evidence from a divisional health area of Sri Lanka. Journal of the College of Community Physicians of Sri Lanka. 2024;30(1):8-15.
Wongbutdee J, Saengnill W, Jittimanee J, Daendee S. Perceptions and risky behaviors associated with Leptospirosis in an endemic area in a village of Ubon Ratchathani Province, Thailand. Afr Health Sci. 2016 Mar;16(1):170-6.
ฤชุอร จอมทอง, พฤศจิกาพรน์ ปัญญาคมจันทพูน, วันชัย สีหะวงษ์, ทศพงษ์ บุระมาน. การศึกษาการรับรู้ โอกาสเสี่ยงต่อโรคฉี่หนู ความพึงพอใจข้อมูลข่าวสารและพฤติกรรมป้องกันตนเองต่อโรคฉี่หนูของผู้ป่วยโรคฉี่หนูในพื้นที่เสี่ยง อำเภอภูสิงห์ จังหวัดศรีสะเกษ. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 10 จังหวัดอุบลราชธานี. 2563;18(1):61-72.
HDC Health Data Center [อินเทอร์เน็ต]. นครศรีธรรมราช: สำนักงานสาธารณสุขนครศรีธรรมราช เขตสุขภาพที่ 11; c2024. ระบบคลังข้อมูลด้านการแพทย์และสุขภาพ (HDC); 2567 [เข้าถึงเมื่อ 31 ธ.ค. 2567];[ประมาณ 1 น.]. เข้าถึงได้จาก: https://hdc.moph.go.th/nst/public/standard-subcatalog/ac4eed1bddb23d6130746d62d2538fd0
Daniel WW, Cross CL. Biostatistics: A foundation for analysis in the health sciences. 10th ed. New York: Wiley; 2013.
Best JW. Research in education. 3nd ed. NJ: Prentice Hall; 1977.
Davis JA. Elementary survey analysis. NJ: Prentice-Hall; 1971.
ณัฐวุฒิ แท่นศิลา. ปัจจัยมีความสัมพันธ์พฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคเลปโตสไปโรซิส. วารสารวิจัยและพัฒนาสุขภาพศรีสะเกษ. 2566;2(1):1-12.
Toemjai T, Thongkrajai P, Nithikathkul C. Factors affecting preventive behavior against leptospirosis among the population at risk in Si Sa Ket, Thailand. One Health. 2022 May 13;14:1-7.
Rosenstock IM. Historical origins of the health belief model. Health Education Monographs. 1974;2(4):328–35.