การพัฒนารูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลัน ในระยะฉุกเฉิน

บทคัดย่อ

ความเป็นมา: โรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันชนิดเอสทียกสูง เป็นอาการที่มีความรุนแรงซึ่งอัตราการเสียชีวิตมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้น และเป็นสาเหตุการตายอันดับ 3 ของประชากรไทย จากข้อมูลสถิติ พบจำนวนผู้ป่วยเพิ่มขึ้นในปี 2565-2567 จำนวน 144, 192 และ 214 ราย ตามลำดับ แม้ว่าหน่วยงานจะมีแนวปฏิบัติการพยาบาลผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันที่ห้องฉุกเฉิน แต่ยังไม่ครอบคลุมในทุกระยะจำเป็นต้องมีการพัฒนารูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันในระยะฉุกเฉิน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันในระยะฉุกเฉิน   และเปรียบเทียบผลลัพธ์ก่อนและหลังการใช้รูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันในระยะฉุกเฉิน

วิธีดำเนินการวิจัย: เป็นการวิจัยและพัฒนา ดำเนินการพัฒนารูปแบบการพยาบาลผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันในระยะฉุกเฉิน กลุ่มตัวอย่างคือ 1) พยาบาลวิชาชีพ จำนวน30 ราย และ 2) ผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันชนิดเอสทียกสูงในระยะฉุกเฉิน กลุ่มทดลอง 76 รายและกลุ่มควบคุม 76 ขั้นตอน ดำเนินการวิจัย 3 ระยะ  1) วิเคราะห์สถานการณ์และการพัฒนารูปแบบการพยาบาล 2) นำรูปแบบการพยาบาลไปทดลองใช้และปรับปรุงแก้ไข 3) การประเมินผลลัพธ์หลังการใช้รูปแบบการพยาบาล โดยใช้แบบบันทึกผลลัพธ์ทางคลินิกและแบบประเมินความพึงพอใจของญาติ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและเปรียบเทียบผลลัพธ์ก่อนและหลังการใช้รูปแบบ

ผลการวิจัย: จากการวิเคราะห์สถานการ์พบปัญหาด้านคัดกรองผู้ป่วย ประสิทธิภาพของอุปกรณ์คลื่นไฟฟ้าหัวใจและระบบการประสานส่งต่อผู้ป่วย จึงพัฒนารูปแบบการพัฒนาประกอบด้วยแนวปฏิบัติการพยาบาลระยะ pre-hospital care, in-hospital care และ intra-hospital care, flowchart การดูแลและชุดความรู้การพยาบาลผู้ป่วยกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันในระยะฉุกเฉิน ผลการใช้รูปแบบพบว่าสมรรถนะและความรู้ของพยาบาลวิชาชีพเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) การปฏิบัติตามรูปแบบร้อยละ 100 ความเป็นไปได้และความพึงพอใจของพยาบาลอยู่ในระดับดีมาก ด้านผู้รับบริการพบว่า อัตราการคัดกรองผิดพลาดเป็นศูนย์ อัตรา Door to ECG ภายใน 10 นาทีเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 82.90 เป็น 94.70 อัตราการเสียชีวิตภายใน 24 ชั่วโมงลดลงเหลือร้อยละ 5.30 และความพึงพอใจของญาติอยู่ในระดับสูง (M = 4.58, SD = 0.09)

สรุป: รูปแบบการพยาบาลที่พัฒนาขึ้นช่วยให้ผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันในระยะฉุกเฉินได้รับการดูแลที่มีประสิทธิภาพ พยาบาลมีความรู้และสมรรถนะเพิ่มขึ้น