ผลของการพัฒนารูปแบบการวางแผนจำหน่ายสตรีตั้งครรภ์ที่มีภาวะเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนด โรงพยาบาลนครปฐม จังหวัดนครปฐม

ผู้แต่ง

  • กาญจนา ทองละมูล โรงพยาบาลนครปฐม จังหวัดนครปฐม
  • ศุภรัสมิ์ วิเชียรตนนท์ คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม จังหวัดนครปฐม

คำสำคัญ:

เจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนด, วางแผนการจำหน่าย, ความรู้การปฏิบัติตัว

บทคัดย่อ

ความเป็นมา: การคลอดก่อนกำหนดส่งผลต่อภาวะสุขภาพของทารกและบุคคลในครอบครัว การพัฒนารูปแบบการวางแผนจำหน่ายสตรีตั้งครรภ์ที่มีภาวะเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนดที่มีประสิทธิภาพจึงเป็นกลยุทธ์สำคัญในการยกระดับคุณภาพบริการพยาบาล การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลของรูปแบบ   การวางแผนจำหน่ายสตรีตั้งครรภ์ที่มีภาวะเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนด โรงพยาบาลนครปฐม จังหวัดนครปฐม ที่มีผลต่อการเพิ่มความรู้และความพึงพอใจของสตรีตั้งครรภ์

วิธีดําเนินการวิจัย: การวิจัยกึ่งทดลองรูปแบบสองกลุ่มวัดก่อนและหลังการทดลอง ณ โรงพยาบาลนครปฐม กลุ่มตัวอย่างคือ สตรีตั้งครรภ์ที่มีภาวะเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนด จํานวน 52 คน แบ่งเป็นกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม กลุ่มละ 26 คน เครื่องมือวิจัยได้แก่ รูปแบบการวางแผนจำหน่ายสตรีตั้งครรภ์ที่มีภาวะเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนด แบบประเมินความรู้ และความพึงพอใจ มีความตรงเชิงเนื้อหาค่าดัชนีความสอดคล้อง 0.67-1.00 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา สถิติทดสอบใช้ Risk ratio, Chi-square test, Wilcoxon signed rank test

ผลการวิจัย: พบว่า สัดส่วนของผู้ที่มีคะแนนความรู้เพิ่มขึ้นหลังการทดลองของกลุ่มทดลอง 100.00% และกลุ่มควบคุม 84.62% โดยค่า risk ratio เท่ากับ 1.18 (95% CI = 1.003–1.392; p = .045) ซึ่งแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .05) ทั้งนี้ คะแนนความรู้ภายหลังการทดลองของทั้งสองกลุ่มเพิ่มขึ้นจากก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p < .001) ขณะที่ระดับความพึงพอใจหลังการทดลองทั้ง 2 กลุ่มแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยมีค่า  Cramer's V เท่ากับ .58; p < .001 (p < .05) โดยค่ามัธยฐาน คะแนนความพึงพอใจของกลุ่มทดลอง (4.0) สูงกว่ากลุ่มควบคุม (3.1)

สรุป: รูปแบบการวางแผนจำหน่ายสตรีตั้งครรภ์ที่มีภาวะเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนด มีสัดส่วนผู้ที่มีคะแนนความรู้เพิ่มขึ้นและระดับความพึงพอใจสูงกว่าการดูแลตามปกติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ

เอกสารอ้างอิง

World Health Organization. Preterm birth. Geneva: World Health Organization; 2023.

Wang Z, editor. Global women’s health. London: IntechOpen; 2021. doi: 10.5772/intechopen.92947.

Anumba DO, Jayasooriya SM, editors. Evidence based global health manual for preterm birth risk assessment. Cham: Springer International Publishing; 2022. doi: 10.1007/978-3-031-04462-5.

Ohuma EO, Moller AB, Bradley E, Chakwera S, Hussain-Alkhateeb L, Lewin A, et al. National, regional, and global estimates of preterm birth in 2020, with trends from 2010: a systematic analysis. Lancet 2023;402:1261-71. doi: 10.1016/S0140-6736(23)00878-4.

Liu L, Oza S, Hogan D, Perin J, Rudan I, Lawn JE, et al. Global, regional, and national causes of child mortality in 2000-13, with projections to 2030: a systematic analysis. Lancet 2015;385:430-40.

ฐานข้อมูล Health Data Center (HDC). สถิติการคลอดก่อนกำหนด [อินเทอร์เน็ต]. 2568 [เข้าถึงเมื่อ 20 ก.พ. 2569]. เข้าถึงได้จาก: https://hdc.moph.go.th/

ลัดดาวัลย์ เทวินทรภักติ. การพัฒนารูปแบบการป้องกันและเฝ้าระวังการคลอดก่อนกำหนดโดยการมีส่วนร่วมของเครือข่ายบริการสุขภาพระดับอำเภอ อำเภอเหนือคลอง จังหวัดกระบี่. วารสารการสาธารณสุขมูลฐาน (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ) 2567;39:71-82.

รัชนี นาคกลัด, ชัญญานุช ชัยช่วย. ปัจจัยเสี่ยงที่มีความสัมพันธ์กับการเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนดในสตรีตั้งครรภ์ โรงพยาบาลสิชล จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารพยาบาลศาสตร์และวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวิทยาลัยนเรศวร 2567;18:88-100.

ธิติมา อาจิมาคุล, ทิพวรรณ เลียบสื่อตระกูล. อุบัติการณ์และปัจจัยเสี่ยงของการคลอดก่อนกำหนดในภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย. วารสารสูตินรีเวชวิทยาไทย 2564;29:100-11.

บังอร ล้อมไทยสง. การพัฒนารูปแบบการวางแผนจำหน่ายสำหรับสตรีตั้งครรภ์ที่มีภาวะเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนด โรงพยาบาลพยัคฆภูมิพิสัย จังหวัดมหาสารคาม. วารสารพยาบาลศาสตร์และวิทยาศาสตร์สุขภาพ 2566;3:431-42.

สุกัญญา มกกงไผ่. ปัจจัยที่มีผลต่อการคลอดก่อนกำหนดของสตรีตั้งครรภ์ โรงพยาบาลอรัญประเทศ. วารสารโรงพยาบาลพุทธโสธร 2567;40:E1-13.

Huey FL. Working with the family to help the patient. Am J Nurs 1986;86:671-6.

Meleis AI. Transitions theory: Middle-range and situation-specific theories in nursing research and practice. New York: Springer Publishing Company; 2010.

กองการพยาบาล สำนักงานปลัดกระทรวง กระทรวงสาธารณสุข. แนวทางการวางแผนจำหน่ายผู้ป่วย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์; 2539.

สุพัตรา เจนวิถี. ปัจจัยเสี่ยงที่เหมาะสมในการคัดกรองภาวะเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนด. วารสารวิชาการสาธารณสุข 2560;26:1042-51.

Knowles MS. The adult learner: a neglected species. Houston: Gulf Publishing; 1980.

Gibson CH. A concept analysis of empowerment. J Adv Nurs 1991;16:354-61.

Faul F, Erdfelder E, Buchner A, Lang AG. Statistical power analyses using G*Power 3.1: tests for correlation and regression analyses. Behav Res Methods 2009;41:1149-60. doi: 10.3758/BRM.41.4.1149

Cohen J. Statistical power analysis for the behavioral sciences. 2nd ed. Hillsdale (NJ): Lawrence Erlbaum Associates; 1988.

Haggerty JL, Reid RJ, Freeman GK, Starfield BH, Adair CE, McKendry R. Continuity of care: a multidisciplinary review. BMJ 2003;327:1219-21.

Atadağ Y, Aydın A, Kaya D, Öksüz A, Dilber Köşker H. Risk assessments, pregnancy and birth processes of pregnant women at primary health care center: a retrospective study. J Surg Med 2017;1:5-8. doi: 10.28982/josam.337609.

Abir G, Daniels K. Multidisciplinary Disaster Planning for Obstetrics. APSF Newsletter 2019;34:15-17.

Duc TN, Nguyen AT, Vinter CA, Rasch V, Gammeltoft TM, Nguyen CD, et al. Social support, self-care agency and self-care behaviors among pregnant women in Thai Binh, Vietnam: A cross-sectional analysis. Public Health Pract (Oxf) 2026;11:100782. doi: 10.1016/j.puhip.2026.100782.

Chia YYP, Ekladious A. Australian public hospital inpatient satisfaction related to early patient involvement and shared decision‐making in discharge planning. Intern Med J 2021;51:891-5. doi: 10.1111/imj.14872.

World Health Organization, United Nations Children’s Fund, United Nations Population Fund, Partnership for Maternal, Newborn and Child Health. Born too soon: decade of action on preterm birth [Internet]. 2023 [cited 2026 Sep 6]. Available from: https://www.who.int/publications/i/item/9789240073890.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-10-02

รูปแบบการอ้างอิง

1.
ทองละมูล ก, วิเชียรตนนท์ ศ. ผลของการพัฒนารูปแบบการวางแผนจำหน่ายสตรีตั้งครรภ์ที่มีภาวะเจ็บครรภ์คลอดก่อนกำหนด โรงพยาบาลนครปฐม จังหวัดนครปฐม. J Health Sci BCNSP [อินเทอร์เน็ต]. 2 ตุลาคาม 2026 [อ้างถึง 18 ตุลาคาม 2026];10(3):e287969 . available at: https://he01.tci-thaijo.org/index.php/bcnsp/article/view/287969

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย